site teller
site teller
site teller
gran-canaria-actueel.jouwweb.nl
'GRAN CANARIA ACTUEEL'... » GESCHIEDENIS » AANVAL PIETER VAN DER DOES

Klik hier om een tekst te typen.

aaaaLOGOMETBANNERGranCanariaActueel-121.jpg

6-65.jpg

Listener-4-1.png

Vijf feiten die u moet weten
over de Slag om Las Palmas tegen Van der Does

GRAN CANARIA - dinsdag 4 april 2017 - De luitenant generaal Pedro Agustín Galán García, van het Canarias Commando, beschrijft - in de juli-augustus editie, No.  904, van het Revista Ejército Canarias, gepubliceerd op  4 augustus 2016 in het dagblad ‘Canarias7’ en op dezelfde datum  op de internetpagina El Digital de Canarias.net - en overgenomen door  het dagblad ‘ABC-Canarias' op 3 april 2017 - hoe de Canario’s een glorieuze overwinning wegsleepten uit de kaken van  de nederlaag. Een van de meest gedenkwaardige oorlogshandelingen op de eilanden om het moederland te verdedigen.
(Zie:
http://www.abc.es/espana/canarias/abci-5-datos-batalla-palmas-contra-does-debes-conocer-201703301005_noticia.html

en:
http://amigos25julio.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1968:la-batalla-de-las-palmas-en-el-gozne-de-dos-siglos&catid=37:de-otros-autores&Itemid=100

De strategische waarde van Gran  Canaria
gran-canaria-defensa2-U10108049103AdF--510x287abc.jpg
                                                De Hollandse aanval op Las Palmas.
                                            
geschilderd door Carlos Morón Cabrera in 1959
                                                      olieverf op linnen 137 x 231 cm
                      Geschonken door het Cabildo (Eilandbestuur) van  Gran Canaria aan:
                       het  Capitanía General de Canarias (Canarische Legerhoofdkwartier).
                                                             in Santa Cruz de Tenerife
                                              waar het zich bevindt in de  Salón Contiguo 
                                                  Información histórica, Mesa del Batán.

Het belang van de ligging van de Canarische Eilanden, de laatste stop voor de oversteek naar Amerika, was zonneklaar, meer nog in een tijd waarin geen Suezkanaal bestond en de  specerijenhandel met de eilanden bedreven werd via de moeilijke routes van Kaap de Goede Hoop en de Straat van Magellaan.

De eilanden oefenden ook de functie uit van verdedigende enclave tegen de pirateninvallen,  Daarvoor had Filips de Tweede al zijn fortificatie ter beschikking, die nooit helemaal voltooid was wegens gebrek aan fondsen.

Deze aanvallen van zeerovers waren soms bedoeld voor het plunderen van een bevolking, soms werden de eilanden schuilplaats, met de komst van het overvallen, en veroverde Amerikaanse goud en zilver; en uiteindelijk maakte de conquista (Spaanse verovering) het enkele van hen mogelijk de eilanden te gebruiken als een  vooruitgeschoven steunpunt naar Amerika, of Afrika.

Gran Canaria vormde een kruispunt van de eerste orde in de Atlantische scheepvaart en was het ontmoetingspunt tussen Europa en Amerika. Deze bevoorrechte positie werd begeerd door Engelsen, Afrikanen en Hollanders die herhaaldelijk geprobeerd hadden zich er meester van te maken. Het eiland had meer dan de helft van de bevolking van de Archipel en de hoofdstad was een bloeiende plek die suiker, Canarische wijnen en koloniale producten naar de Europese markten stuurde, die textiel en gefabriceerde goederen importeerde voor de handel of proviandering. Van de gehele Archipel kon men alleen in de haven van La Luz al deze commerciële havenactiviteiten bedrijven,  in tegenstelling tot La Orotava en La Laguna die beschermd waren in het binnenland, is Las Palmas een stad open naar de zee.

De verdedigingsstaat
Met de benoeming van Don Luis de la Cueva y Benavides in 1589 tot opperbevelhebber van de eilanden werd op Gran Canaria een legioen opgericht van zeshonderd soldaten, werden gedetailleerde verdedigingsstudies gedaan en probeerde men de vestingwerken te verbeteren.

Bovendien omhelsde De la Cueva het idee van het vormen van een kleine vloot die projectie van krachten tussen de eilanden mogelijk zou maken, maar dit dynamische verdedigingsproject heeft men nooit gerealiseerd. De fortificaties bereikten een elementaire ontwikkeling, zodanig dat de stad Las Palmas muren had in het noorden en zuiden en twee forten, Santa Ana en Santa Isabel, plus het kasteel van La Luz dat de haven beschermde.

De militaire gouverneur, Alonso de Alvarado, was een veteraan uit Badajoz van de veldslagen van Argón, Italië en Vlaanderen, die als secondant Antonio Pamochamoso had, die ook een ervaren soldaat was en net als hij uit Badajoz kwam. Voor de verdediging van de bevolking kon hij rekenen op het Legioen van  Las Palmas, bestaande uit vier compagnieën lansiers en boogschutters, plus enige cavalerie en een kleine hoeveelheid artillerie met kort bereik. Bij deze troepen moest men de veertien compagnieën miliciens optellen van Las Palmas, Telde, Agüimes, La Vega, Teror, Arucas, Gáldar en Guía. De leden van het Bestuur van de Kathedraal vormden een andere eenheid. Onze soldaten hadden schutsbogen waarmee ze zich blootgesteld zagen aan het vuur van de vijandelijke musketten die een dubbel zo groot bereik hadden. Kortom duizend slecht bewapende mannen, met een weinig bestendige verdediging, om zich te verzetten tegen achtduizend Hollanders en hun krachtige artillerie.

De militaire gouverneur van Las Palmas,
don Alonso de Alvarado

alonso-alvarado-canairas-kSTG--510x287abc.jpg
                                                             Alonso Alvarado.
Twee documentaire- bronnen stellen ons in staat om het doel van de Staten-Generaal af te leiden om deze grote vloot te bewapenen. Op de eerste plaats de  instructies gegeven aan de admiraal: die moest alle eilanden, gebieden en afhankelijke bevolking van de koning van Spanje en al zijn  goederen en schepen beoordelen en ertegen ondernemen wat winstgevend was in dienst van de Vlaamse natie; de Spanjaarden aanpakken in hun eigen wateren, de communicatie afsnijden tussen Spanje en haar overzeese gebiedsdelen, de schepen aanhouden die zijn weg kruisten, bovendien adequate plaatsen bezetten en fortificeren voor het ankeren en beschermen van de vaartuigen; in een poging, hun  bevolkingen op te zetten tegen Spanje.

Het doel van economisch gewin was duidelijk, zoals de poging was om zoveel mogelijk de Spaanse economie te beschadigen en zich meester te maken van elk nuttig deel van het land om er een steunpunt voor de handel van te maken. Dat idee werd gesteund met het feit dat de schepen geladen waren met bouwmaterialen, en de voorziening kon rekenen op bouwmeesters.

Het tweede document is de brief waarmee men een losgeld voor Las Palmas eiste: "... De schatplichtige bewoners van het Canarische eiland en de stad werden vervolgens ingeschat op de redding van hun mensen, goederen en landerijen, voor een waarde van 400.000 dukaten van elf realen per stuk. Bovendien moest men jaarlijks 10.000 dukaten betalen, terwijl de Staatsheren  de andere zes Canarische eilanden zouden bezitten, of wat dies zij….”
De autoriteiten van het eiland waren perplex bij het lezen van deze respectloze brief waarin het voorkomt dat de intentie wordt uitgesproken de Archipel, of ten minste enkele eilanden, over te
nemen.

De Slag
26 juni, in de baai van La Luz presenteert zich een imposante buitenlandse vloot, 74 schepen waarop de kleuren van Holland wapperen en die van het Huis van Oranje. De 150 landingsvaartuigen lieten geen twijfel bestaan over hun aanvallende houding. Gouverneur Alvarado zette zijn verdediging in met zijn belangrijkste inspanning om te proberen de landing van de vijand te voorkomen.

De verdediging van  Gran Canaria tegen Hollandse troepen

Pieter van der Does.
(Wat men over het algemeen op Canarias niet weet, is, dat deze ets - volgens de Nederlandse Willem Hovestreijdt, medewerker aan de Universiteit van Leiden, evenals volgens de directrice van de Nationale Bibliotheek in Den Haag-   niet het portret is van Pieter van der Does, maar, een stukje knip- en plakwerk  van een onbekend fröbelaar.)
De eilandstrijdkrachten trokken zich terug, de Spaanse achterhoede vocht langzaam terugtrekkend tot het verbreken van het contact en verdedigde de stad zodat de autoriteiten zich ondertussen met documenten en waardevolle spullen konden terugtrekken in  het binnenland.

Na een voorbereiding van vijf uur durende artillerie, trok de Hollandse infanterie op met het front terwijl men de stad probeerde te veroveren en de terugtrekking van de verdedigers probeerde af te snijden. Wederom was het slagveld bezaaid met vijandelijke lijken maar met de muren en borstweringen vernield en, tegen de enorme Hollandse kracht, zagen de miliciens zich verplicht de stad te verlaten, maar met eerder dan de tijd gewonnen te hebben die nodig was zodat de bewoners die konden verlaten met hun bezittingen.

Eenmaal de stad ingenomen hebbend, probeerde Van der Does een grote som losgeld te innen in ruil voor het vrijlaten van alle eilandbewoner die jaarlijks een geldbedrag aan Holland moesten  betalen. De  eilandautoriteiten, bijeen in Santa Brígida, wezen het Hollandse voorstel af, en waren klaar om weer te vechten. Op dinsdag 29 juni stuurden ze een brief aan de Koning waarin ze er rekenschap van gaven dat de vijand de stad had ingenomen, “maar dat ze aangemoedigd waren de rest te verdedigen, zelfs met het verlies van levens.”

Op zaterdagochtend 3 juli ging een colonne van 4.000 aanvallers naar Monte Lentiscal, waar Pamochamoso, met niet meer dan 400 manschappen, bereid was het gevecht aan te gaan.  De Spanjaarden hadden bevloeiingskanalen en bronnen afgesloten. De zon brandde, de hitte was verstikkend. De Hollandse troepen, zwaar beladen met uitrusting en bewapening, en helemaal niet gewend aan dit terrein, leden grote dorst terwijl ze probeerden verder op te trekken.

Pamochamoso koos uiteindelijk voor terugtrekking in het weelderige bos, om hun schamele krachten te verbergen en met de list, dat ze in de gedachten van de indringer met een veel grotere strijdkracht waren, en nam het vaste besluit om de vijand –  die dacht met een veel sterkere strijdkracht geconfronteerd te worden - te stoppen,  door hem vanuit de dichte vegetatie aan te  vallen. Onze mannen zaten gehurkt aan beide zijden van de weg op een overheersend punt El Batán genoemd, wat de kolonne verplichtte van onder naar boven  aan te vallen en zonder de mogelijkheid het voordeel van hun bewapening te kunnen gebruiken in het dichte struikgewas. Het grootste deel van de strijdmacht wachtte terwijl dertig of veertig eilanders de Holanders in hun flanken en van achteren bestookten. De onzen donderden met hun trommels en vliegende vaandels de berg af  zodoende talrijker lijkend. De aanval bevelend, braken zij met zoveel woede naar beneden stormend de opmars van de Hollanders, die compleet verrast waren, en in wanorde gedesoriënteerd begonnen zich naar beneden van de berg terug te trekken naar de rand van de stad.

Ze kwamen niet alleen Alvarado tegen, onmiddellijk schoten de stadsbestuurders te hulp, de mensen van de Kerk, en de gewone mensen die,  samen met duizend man van de militie-eskaders, klaar waren om de stad en het eiland te verdedigen.

Er volgden artillerie-duels tussen de schepen en de krachten die de stad verdedigden.De schade veroorzaakt aan diverse schepen, verhinderde niet de herhaalde pogingen om aan land te komen, welke hardnekkig werden afgeslagen door de manschappen van Alvarado die, dodelijk gewond,  werd vervangen door Pamochamoso; totdat, bij de vijfde poging, de technologische verrassing van platbodems die door een ondiep -  niet op verdediging voorbereid - gedeelte, de kust naderden en het overwicht van het bereik van vijandelijk geweervuur, zorgde voor het heldhaftige verzet van de Spanjaarden, die met ontbloot bovenlijf de verdediging handhaafden.

Zo  slaagden ze erin de Hollanders die voet aan wal hadden gezet te verslaan, echter niet zonder het lijden van grote verliezen en dat, Ciprián de Torres, kapitein van de Vega-compagnie, het water in ging om persoonlijk Van der Does aan te vallen, hem verwondde, en zelf zijn leven verloor in deze heldhaftige poging.

De aanval van Ciprián de Torres op Van der Does

ciprian-de-torres2-U10108049103AdF--510x287abc.jpg                                                                  Het eskader,
                                       geschilderd door Carlos Morón Cabrera in 1959
                                                    olieverf op linnen 190 x 230 cm
                                           Scan_20170408.jpg
                           Geschonken door het Cabildo (Eilandbestuur) van  Gran Canaria aan:
                       het  Capitanía General de Canarias (Canarische Legerhoofdkwartier).
                                                             in Santa Cruz de Tenerife
                                              waar het zich bevindt in de Salón del Trono.
                                                   Información histórica,  Mesa del Batán.

De vijandelijke vergelding liet niet lang op zich wachten, onmiddellijk werd overgegaan tot de plundering van de hoofdstad en het platbranden van gebouwen. Ze verhuisden de luidklokken van de kathedraal naar hun boten, evenals kanonnen en alle landbouwproducten die ze konden bemachtigen totdat, de volgende ochtend de Canario’s die niet toestonden dat men hun stad vernietigde, bij verrassing aanvielen met zoveel geweld dat de Hollanders naar hun schepen vluchtten en de rest van de buit die ze hadden verzameld, achterlieten.
Op zondag 4 juli is de stad heroverd en vier dagen later verliet de vijandelijke vloot de baai.

Geconfronteerd met de pijn van de nabestaanden van de slachtoffers en grote materiële schade, veroorzaakt door de indringer, heeft men één van de meest heldhaftige pagina’s geschreven in de geschiedenis van het eiland Gran Canaria.

De historische betekenis van de aanval
De aanval had serieuze gevolgen voor zowel de economische, als de politieke orde. Enerzijds wist deze voor lange tijd de Spaanse zaken met Amerika te verstoren;  anderzijds de bezorgdheid die deze opleverde, wat maakte dat Filips III veranderingen aanbracht in de Regering van de Staat, inclusief veranderingen in de Raad van State en in de Consejo de Indias (Raad voor Midden-Amerika).

Voor Holland was de expeditie een complete mislukking, vanwege de hoge kosten en dat de verkregen buit niet eens toereikend was om de onderneming te bekostigen, evenals aan mensenlevens, 1.400 manschappen kwamen om tijdens de operaties.

Deze aanval, de pest die kort daarop uitbrak, de slechte oogsten en het verlies aan concurrentie in de  suiker tegenover de wijn,  maakte dat Tenerife het traditionele overwicht van Gran Canaria overwon. Zodanig, dat dit voor Gran  Canaria een historisch tijdperk markeerde,  met de wisseling van de Eeuw, het verlies van hun  overheersing  staat bovendien onuitwisbaar gegrift in   de harten van al haar bewoners.

 

In de toekomst zal de verdedigingsleer van het grondgebied worden opgesteld op basis van de lessen die zijn geleerd uit deze campagne. De sleutel tot de overwinning die de Grancanario’s ontdekten met behulp van een tactiek tot dan toe onbekend was: de strijd op het platteland op basis van kennis van het terrein, de steun van de burgerbevolking, en  het optreden in het binnenland,  verrassend aan te vallen en  snel te verdwijnen. Dat wil zeggen, op de ervaring van de verdediging tegen Van der Does, welke men beschreef aan het  einde van de zestiende Eeuw tot aan het  begin van de achttiende Eeuw, een nieuwe manier van vechten: De guerrillaoorlog, geperfectioneerd in de negentiende Eeuw tegen Napoleon, die dan aanwezig zal zijn  in alle conflicten vanaf dat moment.

Alonso Alvarado
mon.jpg
              Het monument voor Alonso Alvarado, in de hoofdstad van  Gran Canaria.
De inboorlingen van het eiland leverden het bewijs van ontembare moed, en een sublieme heldhaftigheid. De vijf achtereenvolgende pogingen tot  landing werden verworpen met uitsluitend vrijmoedigheid, confrontatie met ontbloot bovenlijf tegen indringers die probeerden om voet aan wal te zetten, ondersteund door dodelijk mortiervuur; de sublieme prestaties van Cipriano de Torres en vele andere anonieme helden, de verdediging van de stad voor twee dagen onder verpletterende minderwaardigheid,de ongelijke ontmoeting op  Monte Lentiscal en de laatste aanval in de stad, het zijn elk de meest glorieuze afleveringen.

Op geen enkel moment in de geschiedenis liep Gran Canaria zoveel risico de verbindingen te verliezen die voor altijd het moederland verenigen: men redde het voor Spanje op die glorieuze dag na een van de  meest betekenisvolle oorlogsoperaties die men had op het strijdtoneel van de eilanden van de Archipel.

Pedro-Galan-Garcia-Teniente-General-Mando-de-Canarias-1.jpg
Is getekend;

Pedro Agustín Galán García,  Luitenant-generaal van het Canarias Commando.
ZZZIslas-canariaslogo-788.jpg


De provocaties van generaal Alonso Alvarado, die Van der Does op Canarias kwaad maakten in 1599

GRAN CANARIA - vrijdag 17 februari 2017 - Het dagboek van een van de commandanten van de Hollandse admiraal laat zien, "dat er soldaten waren die al water drinkend stierven." Wachtend op een vermeende overgave, die niet kwam, stuurde het Spaanse Leger drie kalveren en 12 schapen.

Onderstaand kunt u het artikel lezen dat op 17 februari 2017 met als titel:
Las provocaciones del general Alonso Alvarado que cabreó a Van der Does en Canarias en 1599’ op het Internet is verschenen in de digitale versie van het Spaanse tijdschrift ABC-Canarias (zie:
http://www.abc.es/espana/canarias/abci-provocaciones-general-alonso-alvarado-cabreo-does-canarias-1599-201702171136_noticia.html), en dat wij als redactie van ‘Gran Canaria actueel’-  zo letterlijk mogelijk - in  het Nederlands hebben vertaald en hierbij integraal publiceren:

Als er iets is dat Canario’s in hun hart bewaren, is dat het verweer wat het Spaanse Leger in de stad Las Palmas realiseerde met Alonso Alvarado als hoofd van de eilanden, tegen het machtige  Hollandse leger dat in 1599 tussen eind juni en begin juli Canarias heeft aangevallen
van-der-does-kcwG--420x236abc.jpg
               
Een ets van De Bry over de  Hollandse aanval op Gran Canaria in 1599.
74 schepen en 12.000 manschappen. De Hollanders dachten naar Canarias te komen en de eilanden zonder slag of stoot in te nemen.
Een minderheid aan troepen werd gecontroleerd door de wijsheid en moed van de Canarische milities in het binnenland van het eiland.

Ze werden afgeremd om diverse redenen: de militaire wijsheid, de samenwerking van de Canario’s, en de passie om de eilanden te verdedigen.

Een van de luitenants van Van der Does was Johann von Leubelfirig die het in zijn logboek heeft  beschreven. In 1612 heeft Johann Fleissner het dagboek van de militair gepubliceerd - waarin het tijdschrift ABC inzage heeft gehad -  die deel uitmaakte van het commando-kader van de Hollandse admiraal. Van de 74 schepen verlieten er 37 Canarias.

Vanaf het begin beschouwde men het als  een grap, toen met de hollandse vloot in  zee aanschouwde . Na het passeren van Finisterre, "waaruit we zijn  weggegaan met met een koud gevoel", zegt Von Leubelfirig, kwamen we op Canarias aan na het passeren van Lanzarote en Fuerteventura. Op zee, hield Van der Does onder zijn voorzitterschap krijgsraad aan boord van zijn schip, voor het plannen van de aanval op de hoofdstad van Gran Canaria .

Zo vertelt Johann von Leubelfirig in zijn logboek -  de tekst is vertaald door Lothar Siemens, die is onderscheiden met de  Canarische Prijs voor  Historisch Erfgoed - dat op 26 juni van 1599 bij de dageraad, wij ons met de gehele vloot bevonden tegenover het kasteel van Canarias,” en, “de Spanjaarden in het kasteel, toen ze ons zagen, ons moedig begroetten, om ons te verwelkomen.”

In de stad Las Palmas wist men al dat men het eiland zou gaan aanvallen door informatie die maanden geleden vanuit Antwerpen was gekomen. Het was logisch dat het in  de zomer zou zijn. "Ze schoten verschillende keren" en "toen we ons realiseerden dat ze dapper vuurden op onze schepen, hebben we ze  beantwoord op dezelfde manier en schoten we op het kasteel  zodat de borstwering verpulverde, waardoor het voor hen niet meer mogelijk was daarop te leunen.”

De Hollanders bereikten het eiland pissig omdat ze dachten dat alles gemakkelijker zou zijn. Zo voegde hij eraan toe, dat de Hollandse kanonniers, "hun wapens afvuurden op de mensen aan de wal." Het waren eilandbewoners die het eiland vrijwillig aan het verdedigen waren, “en de Spanjaarden renden de zee in; zodanig, dat ze met hun handen onze sloepen afweerden, dus ons dwongen om te springen.”

Onder degenen die in zee sprongen, “was Van der Does een van eersten, en raakte twee keer gewond in zijn linkerzij,  door een lans die werd gegooid door een inboorling.” Dat vallen in het water veroorzaakte het in onbruik raken van de geweren en die verdwenen in de golven.De Hollanders vielen binnen, maar het was niet gemakkelijk voor hen. Degene die Van der Does verwondde was de kapitein van de compagnie van La Vega van  Santa Brígida,Cipriano de Torres.

En tegenover dat panorama bleef de stad Las Palmas ‘leeg’ en gingen de Hollanders aan land. De Canarische autoriteiten  uit dat tijdperk zonden, dagen later, twee boodschappers om te praten met Van der Does, “om te onderhandelen en een akkoord te bereiken over het betalen van oorlogsbuit (die hij van ons eiste met de bedreiging de stad in brand te zullen steken), zegt het logboek, “maar ze kwamen niet terug.”
Op 2 juli zegt hij, “stuurden ze, om onze generaal te eren, drie kalveren en 12 schapen, met de  mededeling dat ze rond het middaguur, of later bij het vallen van de avond, terug zouden komen om een akkoord te bereiken; maar ze kwamen niet.”

Daarop is Van der Does boos geworden en nam hij het aas. Op 3 juli beval hij, "met niet minder dan 12 compagnieën de bergen  in  te trekken, onder meer met matrozen, om te vijand te vervolgen, "maar ze bereikten weinig, wat te wijten was aan hoge temperaturen." Dat was een slachting die het moreel van de Nederlandse admiraal ondermijnde. De Spaanse troepen vulden de vallen langs de weg. Ze zamelden geld in voor de soldaten, maar dat waren eigenlijk mijnen.

De soldaten “werden verteerd door de hitte en dorst,” en  “anderen kwamen met zoveel ongeduld toe aan water drinken, omdat ze het zo warm hadden en dorstig waren,  dat ze ter plaatse dood neervielen.”
Op plaatsen waar de vijand dacht dat ze zouden komen, plaatste deze verschillende mijnen en explosieven, waarop deze geld legde, en wanneer de soldaten dat probeerden te pakken werden velen misleid en opgeblazen.

Samengevat: “onze mensen keerden die avond opnieuw terug naar de stad zonder iets te hebbbn bereikt,” en “"Achterblijvers die niet konden volgen, werden gedood, onder wie ook een scheepskapitein genaamd Max Jacques van Rotterdam".

Als gevolg van de doden, en het was onmogelijk om af te rekenen met de moedige mensen van Canarias, “bracht men naar de schepen de stukken geschut die men had in de twee kleine kastelen, met de suiker, plantaardige olie, Spaanse wijn, de luidklokken, en alle goederen die men in de stad tegenkwam.”

‘s Morgens vroeg op 4 juli begon het te branden, “in het interieur van de grote Kerk,”  en vervolgens, “staken de soldaten de gehele stad Las Palmas in brand.”
Toen Van der Does op 5 juli probeerde te vertrekken van Las Palmas, zonder de overgave te hebben bereikt, moest een van zijn hoofden zijn schip verlaten omdat het aan de grond  was gelopen, en een Italiaanse brigantijn stelen die in de Haven van Las Palmas lag.

Na Gran Canaria passeerde men langs Tenerife en verbleef men enkele dagen op La Gomera. Men probeerde het eiland in te nemen maar de gomero's hadden hen gezien. Er bleef niemand in de hoofdstad van het eiland en er was niets om te stelen. Er stierven enkele Hollanders in het binnenland van het eiland. Op 21 juli, “namen we afscheid van de schepen die terugkeerden naar Holland en zetten we koers naar het Zuiden.”

Tegen die tijd, werd de vloot van Van der Does ‘nog steeds’  gevormd door een reeks van 37 schepen, groot en klein, "die de ‘lange reis’ moesten maken,” naar Kaap Verdië.

BRON:
ABCR.L.P.
 - 
@ABC_Canarias Las Palmas De Gran Canaria 17/02/2017 11:36h
 - Actualizado: 17/02/2017 11:36h.
Guardado en: 
España Canarias
zzzslas-canariaslogo-kopie-106.jpg


Plaquette met namen van gevallenen ontbreekt op Volmolen-monument van Alonso Alvaro

Ambtelijke molens malen langzaam

GRAN CANARIA -  vrijdag 9 december 2016 - Hierbij plaatsen wij de vertaling in het Nederlands van het daaronder staande,  ingediende wetsvoorstel, zoals dat op 10 november 2016 is gepubliceerd in de Canarische Staatscourant:
IMG_7308-1.jpg

Num. 367 / 2 18 november 2016
Staatscourant van het Canarische Parlement

Wetsvoorstellen

In behandeling
9L/PNL-0310 Popular Kamerfractie, over eerbetoon Slag bij de Volmolen
(Ontvangst nr. 9081. op 10/11/16)

Kamervoorzitter
De Parlementscommissie, heeft, in vergadering van 16 november 2016, het akkoord geaccepteerd dat men aangeeft  over de betreffende zaak:
2.-. Wetsvoorstel /commissies
2.1.- De Popular Kamerfractie, over eerbetoon Slag bij de Volmolen
Akkoord:
Overeenkomstig het bepaalde in artikel 177 van het Kamerreglement,  is men akkoord de behandeling toe te staan van het betreffende wetsvoorstel, de publicatie ervan voor te dragen in de Staatscourant van het Parlement en de behandeling ervan in de Commissie van Toerisme, Cultuur en Sport.
Dit akkoord zal men overbrengen aan de Regering en aan de auteur van het initiatief.

In de uitvoering van dat akkoord en overeenkomstig het bepaalde in artikel 107 van het Reglement van het  Canarische Parlement,  de publicatie ervan te plaatsen in de Staatscourant van het Parlement.

Getekend in de vestiging van het Parlement, op 16 november 2016.- PD, de secretaris generaal, Salvador Iglesias Machado
                                                        Aan de Kamercommissie
De Parlementaire Popular-fractie, presenteert overeenkomstig het bepaalde in artikel 176 en volgende van het Reglement van het Parlement het volgende wetsvoorstel betreffende het “eerbetoon aan de Slag bij de Volmolen’ op verzoek van de afgevaardigde Jorge Rodríguez Pérez, ter behandeling voor de Commissie van Toerisme, Cultuur en Sport
                                                                        Toelichting
Het meest relevante wapenfeit uit de Canarische geschiedenis wordt gevormd door de aanval op het Real de Las Palmas door de Hollandse  Marine in 1599, met 74 oorlogsschepen en 12.000 Hollandse manschappen, onder bevel van drie Admiraals,  en van Pieter van der Does, als chef-staf van de Marine.
Op 6 mei 1598 kent Filips II de Lage Landen toe aan zijn dochter Elizabeth Clara Eugenie, in plaats van aan de erfgenaam, de toekomstige Filips III, ervan overtuigd dat zodoende een einde zou kunnen komen aan de burgeroorlog in Vlaanderen.
Ondanks dat de Lage Landen openlijk rebelleerden tegen de Spaanse overheersing, was het handelsverkeer tussen de respectievelijke havens heel intens. Maar, in februari 1599 verbood men alle handel en Spanje sloot volledig haar havens voor de Hollandse schepen, daarmee het begin van een ideologisch conflict veroorzakend wat zich ontwikkelde tot een handelsoorlog, want dit verbod hield de onmogelijkheid in tot het verkrijgen van zout, peper en specerijen, wat zodoende de voornaamste motor van de Hollandse economie in gevaar bracht, want zout vormde  een onvervangbaar basismateriaal in zowel de conservering van vis en vlees evenals in de vervaardiging van kaas- en boter. Bijgevolg deed zich een drastische prijsstijging voor en een toename van de werkloosheid, welke tot wel dertigduizend werknemers zou kunnen treffen. Gezien de ernst van  deze situatie besloten de Staten Generaal in de maand daarop, maart 1599, een expeditie tegen Spanje te organiseren. Ze brachten vierenzeventig schepen bijeen met 9.000 manschappen en 3.000 matrozen  en voldoende artillerie, en gaven die in handen van admiraal van der Does, hem de opdracht gevend zoveel mogelijk schade aan te richten “hun handelsschepen in te sluiten, hun havens, steden en eilanden aan te vallen, losgeld op te leggen of vijandelijkheden.”  Zo voldeden ze niet alleen aan de verwachtingen van Filips II, maar veroorzaakten ze, met Filips III al op de troon, een van de ernstigste aanvallen en substantiële diepgang in de Canarische geopolitiek.
De feiten vonden plaats tussen 26 juni en  8 juli 15699, beginnend met de aanval in de baai van La Luz met een krachtige vloot van de Lage Landen daarmee plaats gevend aan de meest  relevante gewapende aanval in de gehele geschiedenis van de Canarische Archipel. Op 3 en 4 juli werd de stad van het Real de las Palmas ingenomen en verbrand. Dit evenement  is een van de meest tragische in de geschiedenis van het eiland.
Tegen de Hollanders verzetten zich de Grancanario’s, onder bevel van Alonso Alvarado, afkomstig uit Valverde de Mérida (Badajoz), veteraan in de veldslagen van Aragón, Italië en Vlaanderen, die als tweede man Antonio Pamo Chamoso had, ervaren soldaat afkomstig uit dezelfde plaats, met de Troepenmacht van Las Palmas, bestaande uit vier compagnieën lansiers en boogschutters plus enige cavalerie en een kleine hoeveelheid artillerie van kort bereik. Bij deze troepenmacht voegde zich veertien compagnieën miliciens van het Real de Las Palmas, Telde, Agüímes, La Vega (Santa Brígida), Teror, Arucas, Gáldar en Guía, Tenerife stuurde 500 miliciens.

Eenmaal de stad ingenomen hebbend, probeerde Van der Does een grote som aan losgeld te innen in ruil voor het vrijlaten van alle eilandbewoners, die jaarlijks een bedrag moesten betalen aan Holland. De eilandautoriteiten, verzameld in Santa Brígida, wezen het voorstel van de Hollander af en ze waren klaar om weer te vechten.

Pamo Chamoso, geconfronteerd met een dodelijk gewonde kapitein gouverneur Alonso Alvarado, verkoos terugtrekking in een bladerrijk bos waarin hij als krijgslist zijn schaarse troepenmacht vermomde en deed alsof het er veel meer waren in de waarneming van de indringer, en zo  nam  hij het duidelijke besluit de doorgang van de vijand af te sluiten en, deze aan te vallen in de dichte vegetatie, door hem te laten geloven dat hij zich tegenover een veel sterkere strijdmacht bevond. De plaats werd aangeduid als  “de Volmolen” (Monte Lentiscal- Santa Brígida).
De aanval bevolen hebbend, activeerde deze zich met een dergelijke woede dat de Hollandse troepen, onderworpen aan een totale verrassing, begonnen aan een gedesoriënteerde terugtrekking  met de afdaling van de berg naar de nabijgelegen stad.
De vijandelijke represaille liet niet op zich wachten, onmiddellijk ging deze over tot de plundering van de hoofdstad en aan het platbranden van gebouwen. Ze brachten de luidklokken van de Kathedraal van Sint Anna over naar hun schepen, samen met de kanonnen en alle landbouwproducten die ze konden verzamelen, totdat de  Canario’s bij verrassing met zoveel geweld aanvielen  dat de Hollanders naar hun schepen vluchtten en de rest van de buit achterlieten  die ze hadden bijeengebracht. Op zondag 4 juli was de stad definitief  teruggewonnen en vier dagen later verliet de vijandelijke vloot de baai.
Op de 9de ging het eskader voor anker op de rede van  Maspalomas, en gingen enkele bemanningsleden aan land voor het innemen van drinkwater, het begraven van hun doden, en het verzamelen van melk. De Hollanders gingen door met schade toebrengen aan La Gomera en La Palma.

Het was het einde van een Eeuw, van een tijdperk met voorspoed in een stad die niet meer dezelfde zou zijn in de loop van de volgende Eeuw, en gelijktijdig vestigde men een grote overwinning waarvan de vrede en de toekomstige veiligheid van Canarias afhing.
In november 1973, heeft in Santa Brígida een groep geschiedkundigen en vrienden van de Canarische geschiedenis de Vereniging “Vrienden van de Volmolen” opgericht, waarvan het doel geen ander is dan de 60 helden te eren die hun leven gaven voor Gran Canaria tegenover de Hollandse aanval in 1599. In 1984 heeft de vereniging de naam aangenomen ‘Comité van de Volmolen’,  en  elk jaar herdenkt ze voor het monument van Alonso Alvarado, in het Landschap van de Grotten van de Bevoorrading (de achterdeur van het Kazemat Kasteel) in Las Palmas de Gran Canari, de verjaardag van de Slag bij de Volmolen. Het gaat om een zes meter hoge monoliet, van roodkleurig gesteente  die een heraldisch wapenschild bevat van Alonso Alvarado y Ulloa, welke de verplichting  weergeeft die Las Palmas de Gran Canaria heeft aan deze mannen - Alonso Alvarado en Pamo Chamoso - die eveneens deel uitmaakt van de straatnamenlijst van de stad.
Maar dit monument is niet compleet. Er ontbreken de namen van de 59 overige helden die, samen met Alonso Alvarado,  gevallen zijn  in  de strijd tegen de Hollanders.

Toen Alfonso de Armas Ayala, hoogleraar Taal en Literatuur, en professor in de  Filosofie en Letteren, oprichter van het Woonhuismuseum Pérez Galdós, en vader van generaties van Galdós-aanhangers , in 1991 de historische lezing heeft uitgesproken in Santa Brígida, bij de herdenking van de ‘Slag bij de Volmolen’, kwam hij ertoe te zeggen: “Op het monument dat zich voor het Kazemat Kasteel bevindt, in Las Palmas de Gran Canaria, hebben wij aan de  ambtenaren te vragen dat men deze namen aanbrengt  van de  militairen, miliciens en  stadsbewoners,  die zijn gevallen bij  de verdediging van Gran Canaria tegen de Hollandse indringers in  1599, dat men hun namen graveert in een plaquette welke men aanbrengt op de basis aan de voorzijde, op het monument van roodkleurig gesteente, waar deze ruimte deze benoeming verwacht.”
In Santa Brígida (Gran Canaria) komt men onafgebroken sinds 1973 bijeen om de ‘Slag bij de Volmolen’ te herdenken. Het stadswapenschild  draagt de leus: “voor Spanje en voor het geloof hebben we de Hollander overwonnen.”

Voor dit alles hier weergegeven, presenteert de Popular-Kamerfractie het volgende:
                                                                       Wetsvoorstel
Het Canarische Parlement dringt er bij de Canarische Regering op aan om, via het bevoegde Ministerie van Cultuur, samen te werken  met de Vereniging “Comité van de Volmolen” en  deel te nemen aan de plechtigheden en evenementen welke men organiseert inzake de jaarlijkse  herdenking, telkens in de maand juli, van het historische feit van de ‘Slag bij de Volmolen’, welke heeft plaatsgevonden in 1599, en zorg te dragen voor de veronderstelde kosten van het ontwerpen en het aan aanbrengen, van een plaquette op de voorzijde van de basis van de monoliet van roodkleurig gesteente, welke zich in de open lucht bevindt, achter het Kazemat Kasteel, in Las Palmas  de Gran Canaria, met de namen van  de 59 gevallenen en de compagnieën van miliciens van elke stad en dorp en waartoe zij behoorden

Ondertekend in het Parlement van Canarias, op 9 november 2016.- De woordvoerster, Maria Australia Navarro de Paz.
IMG_6757-2-1.jpgCBC_6556-1.jpgMaria-Australia-Navarro-prensa-EFE_EDIIMA20150126_0862_13.jpg

Jacobo González Velázquez, voorzitter van ´La Mesa del Batán';
PP -parlementslid, en Senator voor Spanje, Jorge Rodríguez Pérez;
PP-parlementslid en  fractieleider, Maria Australia Navarro de Paz.

Núm. 367 / 2 18 de noviembre de 2016 oletín Oficial del Parlamento de Canarias

PROPOSICIONES NO DE LEY

En trámite

9L/PNL-0310 Del GP Popular, sobre homenaje Batalla de El Batán.

(Registro de entrada núm. 9081, de 10/11/16).

Presidencia

La Mesa del Parlamento, en reunión celebrada el día 16 de noviembre de 2016, adoptó el acuerdo que se indica respecto del asunto de referencia:

2.- Proposiciones no ley / comisiones

2.1.- Del GP Popular, sobre homenaje Batalla de El Batán.

Acuerdo:

En conformidad con lo establecido en el artículo 177 del Reglamento de la Cámara, se acuerda admitir a trámite la proposición no de ley de referencia, ordenar su publicación en el Boletín Oficial del Parlamento y su tramitación ante la Comisión de Turismo, Cultura y Deportes.

De este acuerdo se dará traslado al Gobierno y al autor de la iniciativa.

En ejecución de dicho acuerdo y en conformidad con lo previsto en el artículo 107 del Reglamento del Parlamento de Canarias, dispongo su publicación en el Boletín Oficial del Parlamento.

En la sede del Parlamento, a 16 de noviembre de 2016.- PD, El secretario general, Salvador Iglesias Machado.

                                                            Ala Mesa dela Cámara

El Grupo Parlamentario Popular, de conformidad con lo establecido en el artículo 176 y siguientes del Reglamento del Parlamento, presenta la siguiente proposición no de ley relativa a “homenaje Batalla del Batán” a instancias del diputado Jorge Rodríguez Pérez, para su tramitación ante la Comisión de Turismo, Cultura y Deportes.

Exposición de motivos

El hecho de armas más relevante de la historia de Canarias lo constituyó el ataque al Real de Las Palmas por la Armada holandesa en 1599, con 74 embarcaciones de guerra y 12 000 efectivos holandeses, al mando de tres almirantes, y de Pieter Van der Does, como jefe de la Armada.

El 6 de mayo de 1598 Felipe II cedió los Países Bajos a su hija Isabel Clara Eugenia, en lugar de al heredero, futuro Felipe III, convencido de que así acabaría con la guerra civil en Flandes.

A pesar de que los Países Bajos se hallaban en abierta rebeldía contra la denominación española, el tráfico mercantil entre los respectivos puertos era muy intenso. Pero, en febrero de 1599 se prohibió todo comercio y España cerró completamente sus puertos a los buques holandeses haciendo que lo que comenzó como un conflicto de origen ideológico, evolucionara hasta convertirse en una guerra de marcado carácter económico, ya que esta prohibición implicaba la imposibilidad de obtener sal, pimienta y especias, quedando así gravemente en peligro el principal motor de la economía holandesa, pues la sal constituía una materia prima insustituible tanto en la conservación de pescado y carne como en la industria quesera y mantequillera. Como consecuencia, se produjo una drástica subida de precios y un incremento del paro, que pudo llegar a afectar hasta treinta mil trabajadores.

Dada la gravedad de esta situación los Estados Generales determinaron al mes siguiente, marzo de 1599, organizar una expedición contra España. Reunieron setenta y cuatro naves con 9000 hombres de combate y 3000 marineros y abundante artillería, y la pusieron en manos del almirante Van der Does, ordenándole causar el mayor perjuicio posible “apresando sus navíos mercantes, atacando sus puertos, ciudades e islas, imponiéndoles rescates u hostilizándolos”. Así que no solo no se cumplieron las expectativas de Felipe II, sino que se produjo, ya con Felipe III en el trono, uno de los ataques más graves y de mayor calado en la geopolítica canaria.

Los hechos tuvieron lugar entre el 26 de junio y el 8 de julio de 1599, comenzando con el ataque a la bahía de La Luz por una potente armada de los Países Bajos dando lugar al ataque de armas más relevante de toda la historia del archipiélago canario. Los días 3 y 4 de julio la ciudad del Real de Las Palmas fue saqueada e incendiada. Este acontecimiento constituye uno de los más trágicos de la historia de la isla.

A los holandeses se enfrentaron los grancanarios, al mando de Alonso Alvarado, original de Valverde de Mérida (Badajoz), veterano de las campañas de Aragón, Italia y Flandes, que tenía como segundo a Antonio Pamo Chamoso, experimentado soldado y pacense como aquel, con el Tercio de Las Palmas, integrado por cuatro compañías de piqueros y arcabuceros más algo de caballería y una pequeña cantidad de artillería de corto alcance. A estas fuerzas se sumaron las catorce compañías de milicias del Real de Las Palmas, Telde, Agüimes, La Vega (Santa Brígida), Teror, Arucas, Gáldar y Guía. Tenerife envió 500 milicianos.

Una vez tomada la ciudad, Van der Does intentó cobrar un cuantioso rescate a cambio de dejar libres a todos los isleños, quienes anualmente debían pagar una suma de dinero a Holanda. Las autoridades isleñas, reunidas en Santa Brígida, rechazaron la propuesta del holandés y se aprestaron otra vez a la lucha.

Pamo Chamoso, encontrándose herido de muerte el capitán gobernador Alonso Alvarado, eligió como límite en la retirada un bosque frondoso en el que disimular sus escasas fuerzas y hacer que se multiplicaran en la mente del invasor con sus estratagemas, adoptó la firme decisión de cerrar el paso al enemigo y, atacándolo entre la espesa vegetación, hacerle creer que se enfrentaba a una fuerza mucho más potente. El lugar se denominaba “El Batán” (Monte Lentiscal-Santa Brígida).

Ordenado el ataque, este se desencadenó con tal rabia que las fuerzas holandesas, sometidas a una sorpresa total, iniciaron una desordenada retirada monte abajo hasta los aledaños de la ciudad.

La represalia enemiga no se hizo esperar; inmediatamente procedieron al saqueo de la capital y a la quema de edificios. Trasladaron a sus barcos las campanas de la catedral de Santa Ana, los cañones y todos los productos agrícolas de que pudieron hacer acopio, hasta que los canarios atacaron por sorpresa con tal violencia que los holandeses huyeron a sus barcos abandonando el resto del botín que habían acumulado. El domingo 4 de julio se recuperó definitivamente la ciudad y cuatro días después la flota enemiga abandonó la bahía.

El día 9 la escuadra echó anclas en la rada de Maspalomas, y bajaron a tierra algunos tripulantes para hacer la aguada, enterrar a sus muertos y recoger lecha. Los holandeses continuaron haciendo daño a La Gomera y La Palma.

Fue el fin de un siglo, de una época de prosperidad en una ciudad que no volvió a ser la misma a lo largo del siglo siguiente, y a la vez constituyó una gran victoria de la que dependió la paz y la seguridad futura de Canarias.

En noviembre de 1973, un grupo de historiadores y amigos de la historia canaria fundan en Santa Brígida la Asociación “Amigos del Batán”, cuyo fin no es otro que homenajear a los 60 héroes que dieron su vida por Gran Canaria frente al ataque holandés de 1599. En 1984, la asociación tomó la denominación de “Mesa del Batán”, y todos los años celebra ante el monumento de Alonso Alvarado, en el Paraje de Las Cuevas del Provecho (puerta falsa del Castillo de Mata), en Las Palmas de Gran Canaria, el aniversario de la Batalla del Batán. Se trata de un monolito de 6 metros de alto, de piedra rojiza que sostiene un escudo heráldico de Alonso Alvarado y Ulloa, que recoge la deuda que Las Palmas de Gran Canaria mantiene con esos hombres –Alonso Alvarado y Pamo Chamoso–, que también forman parte del callejero de la ciudad.

Pero, ese monumento está incompleto. Faltan los nombres de los 59 restantes héroes que causaron bajas, junto a Alonso Alvarado, en la lucha contra los holandeses. Cuando D. Alfonso de Armas Ayala, catedrático de Lengua y Literatura y doctor en Filosofía y Letras, fundador de la Casa Museo Pérez Galdós y padre de generaciones de galdosianos, pronunció la lección histórica en Santa Brígida, en la celebración de la “Batalla del Batán”, en 1991, llegó a decir: “en el monumento de Alonso Alvarado, que se encuentra delante del Castillo de Casa Mata, en Las Palmas de Gran Canaria, tenemos que pedirle a los administradores públicos que coloquen los nombres de los militares, milicianos y naturales del lugar, que cayeron en la defensa de Gran Canaria contra los invasores holandeses en 1599, que se graben sus nombres en una placa y se coloque en la base frontal, en el monumento de piedra rojiza, donde está el espacio esperando la reseña”.

En Santa Brígida (Gran Canaria) se viene celebrando, desde 1973, la “Batalla del Batán”, de forma ininterrumpida. El propio escudo de la villa lleva la leyenda “por España y por la fe vencimos al holandés”.

Por todo lo expuesto, el Grupo Parlamentario Popular presenta la siguiente:
                                                     Proposición no de ley

El Parlamento de Canarias insta al Gobierno de Canarias, a través de la consejería competente en materia de cultura, a colaborar con la Asociación “Mesa del Batán”, participando en los actos y acontecimientos que se organicen con ocasión de la celebración anual, cada mes de julio, del hecho histórico de la “Batalla del Batán”, sucedida en 1599, y a asumir y soportar el coste que suponga el diseño y colocación de una placa en la base frontal del monolito de piedra rojiza, monumento a Alonso Alvarado, que se encuentra en el exterior, detrás, del Castillo de Casa Mata, en Las Palmas de Gran Canaria, con los nombres de los 59 fallecidos y las compañías de milicias de cada ciudad, pueblo o villa a las que pertenecían.

En el Parlamento de Canarias, a 9 de noviembre de 2016.- La portavoz, M.ª Australia Navarro de Paz.
000islas-canariaslogo-320.jpg


Het bestellen en laten gieten
van de ‘NVC’- luidklok

De Nederlandse luidklok betekent
- 400 jaar na de Hollandse invasie in 1599
door viceadmiraal Pieter van der Does
tijdens de Tachtig Jarige Oorlog -
de bevestiging te zijn van de tegenwoordige Spaans/Nederlandse vrede en toeristisch goede
verstandhouding  op Gran Canaria

AARLE RIXTEL / ASTEN - Het bericht dat anno 2016 de Nederlandse klokkengieterijen zijn gefuseerd, heeft ons ertoe gebracht nog eens in ons persoonlijke (foto)archief te duiken.

We willen namelijk graag een stukje geschiedenis - dat tot op de dag van vandaag actueel is op Gran Canaria - in herinnering brengen en doen dat aan de hand van onderstaande historische foto’s die van veel betekenis zijn voor leden van de Nederlandse Vereniging Canarias en uiteraard ook voor de Canario’s zelf, namelijk het in 1998 door Petit & Fritsen gieten van de NVC-luidklok in Aarle-Rixtel - tegenwoordig de gemeente Laarbeek - in het bijzijn van de toenmalige, bijzonder actieve (!) NVC-bestuursleden Henk ten Brinke met zijn echtgenote Mime, en Hans Camps met zijn partner, tegenwoordig echtgenoot Wim Roxs.
petit-en-fritsen-klokkengieterij.jpg19 juni 1998: De klokkengieterij van Petit & Fritsen in het Noord Brabantse Aarle-Rixtel, gemeente Laarbeek
KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-22.jpg
Vrijdag 19 juni 1998: Mime ten Brinke bij de klokkengieterij Petit & Fritsen in het Noord Brabantse Aarle-Rixtel, gemeente Laarbeek, voor het bestellen van de NVC-luidklok.

Fusie van de Brabantse klokkengieters
De Brabantse klokkengieters Eijsbouts in Asten en Petit & Fritsen uit Aarle-Rixtel zijn op 1 mei 2016 mei samengegaan. Alle activiteiten zijn tegenwoordig geconcentreerd in Asten.
KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-1.jpg KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-4.jpg
Bijgaande foto's zijn  gemaakt op vrijdag 19 juni 1998 tijdens de rondleiding die de bestuursleden van de NVC -  Henk en Hans, met hun partners - hebben gekregen in de klokkengieterij in Aarle-Rixtel, bij gelegenheid van het bestellen van de NVC-luidklok bij Jan Wijnen - verkoopdirecteur - in dienst van het het familiebedrijf  Petit & Fritsen.
KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-2.jpg

KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-3.jpgIn technische zin heeft Eijsbouts de kleinere concurrent overgenomen, zo heeft eigenaar Joost Eijsbouts laten weten. Het merk Petit & Fritsen blijft bestaan. Petit & Fritsen is meer dan 350 jaar oud en is daarmee een van de oudste familiebedrijven van Nederland, anno 2016 kon de eigenaar geen opvolger vinden. Enkele oude, zeer ervaren werknemers van Petit & Fritsen hebben aldus de kans gekregen om vervroegd met pensioen te gaan.
Eijsbouts was al de grootste klokkengieter ter wereld. De overname is een kans om de internationale positie verder uit te bouwen, zegt Eijsbouts. Na de overname telt Eijsbouts ongeveer 50 personeelsleden.
KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-5.jpg KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-6.jpg
                                                      Vrijdag 19 juni 1998.

KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-7.jpg KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-8.jpg
Geschiedenis

Rond 1690 komt Nicolas Jullien, telg uit een oud klokkengietersgeslacht, met zijn kinderen, onder wie Alexius en Maria naar Nederland en vestigt zich in Weert. Nadat de kinderen van Maria, die met de chirurgijn Jean Petit gehuwd was, met de dood van hun moeder in 1703 wees waren geworden, haalde Nicolas hen naar Weert. Aldaar leerden zij het vak bij hun oom Alexius. Van de kinderen Petit vestigden zich omstreeks 1720 Jean Petit in Helmond en zijn broer Joseph in Someren. Josephs zoon Alexius verhuisde in 1787 naar Aarle-Rixtel samen met zijn zonen Henricus, Everardus en Alexius jr. Zijn dochter Aldegonda huwde met Izaac Fritsen. Toen Henricus als de laatste Petit in 1815 met klokkengieten ophield, werd de gieterij voortgezet door Henricus Fritsen, de zoon van Aldegonda Petit en Izaac Fritsen. Sindsdien heet de klokkengieterij Petit & Fritsen.
KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-9.jpg KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-10.jpg KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-11.jpg
Alle foto's zijn gemaakt door Wim Roxs, op vrijdag 19 juni 1998, want op vrijdag worden de klokken gegoten, zodat ze in het weekeinde af kunnen koelen, voor de nabewerking..
KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-12.jpg KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-14.jpg KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-13.jpg
Geheel rechts: Op vrijdag 19 juni, 1998,  Hans Camps -  met een exemplaar van het Clubblad  'NVC Clubnieuws' in de hand - bij het op toonhoogte brengen van een halve octaaf nauwkeurig van deze recent gegoten, manshoge, enorme luidklok.
KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-16.jpg
Hoewel veel ouder, stamt de klokkengieterij officieel uit het jaar 1660 waarmee de Koninklijke Klokkengieterij Petit en Fritsen het op twee na oudste familiebedrijf van Nederland is.

Sinds 1907 is de klokkengieterij gevestigd in het monumentale pand aan de Klokkengietersstraat in Aarle-Rixtel.
KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-15-1.jpg KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-17.jpg
                                 Luidklokken in allerlei maten en toonhoogten.
KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-18.jpg KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-19.jpg
Hans, Henk en Mime op vrijdag 18 juni 1998  bij het bekijken van een 90 cm. hoog exemplaar luidklok, wat ook de NVC-luidklok moet gaan worden.
De Nederlandse klokkengieterijen zijn de enige twee in de wereld die een luidklok kunnen gieten die tot op de toonhoogte van een halve octaaf zuiver is (!) ... en dat is de reden waarom de ‘NVC’-klok nu op een ereplaats in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana te bewonderen is in Las Palmas de Gran Canaria.

Een ‘NVC’-klok vraagt u? Jawel...
Het is in het najaar van 1997 dat het toenmalige bestuur van de NVC onder leiding van voorzitter Catharina (zeg maar Toos) Ebben-Manders de voorbereiding aan het bespreken was voor de viering van het 25-jarig bestaan van de Nederlandse Vereniging Canarias (in het Spaans: Asociación Neerlandesa Canaria).

KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-20.jpgNaast het vieren van dat heugelijke 25-jarige feit met een diner dansant-avond, was het idee om van de NVC-leden (toen bijna 350 in getal) een financiële bijdrage te vragen voor een geschenk als erkenning en dank aan de - voor het toerisme zo gastvrije - Canario’s.
KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-21.jpg
Aanvankelijk werd gedacht aan het aanplanten van een palmen-oase langs de Autosnelweg GC1, in de richting van de Luchthaven naar het Zuiden van het Eiland, met daarbij een naambordje van de NVC, zodat toeristen bij hun transfer naar Zuid Gran Canaria kennis zouden kunnen nemen van het bestaan van een Nederlandse Vereniging op de Canarische Eilanden (dit in de stijl en traditie van de oases van o.a. het waterbedrijf ELMASA, en van de Ingenieurs Bouwkunde van de Universiteit van Las Palmas de Gran Canaria).

Actief als het toenmalig , vijfhoofdig NVC-bestuur was, met als: - Voorzitter: Toos Ebben-Manders,    (als opvolgster van de voortijdig vrijwillig afgetreden ‘tussenpaus’ Frank Goldberg). - Secretaris: Dick Langedijk (†) , - Penningmeester: Roos Dreweck, - Stemhebbend lid: Henk ten Brinke, - Stemhebbend lid: Hans Camps, werd besloten na te gaan wat, ‘echte Nederlanders als we zijn’, een vijftiental volwassen palmbomen (Phoenix Dactylifera Canariensis = echte dadelpalmboom) zouden gaan kosten. Daarop werd voor onderzoek het NVC-lid, gepensioneerd hoofdonderwijzer en tuinliefhebber, Ger van der Hoeven (†) erop uitgestuurd, die terugkwam met de mededeling dat één volwassen palmboom minimaal (280.000 pesetas, ofwel Hfl.9.660,=) zou gaan kosten (omgerekend €4.380,=) en.... dat wilde men de NVC-leden niet aandoen.

Daarop kwam NVC-voorzitter Toos Ebben (als buurvrouw van de toenmalige honorair consul Joep Hezemans † wonend in La Villa de Santa Brígida) met het verhaal van de in 1599 door de Hollanders uit de Kathedraal van Santa Ana gestolen luidklok (dat verhaal is in de artikelen van deze rubriek uitgebreid be- en toegelicht).

De door klokkengieterij (empresa fundador de campanas) Petit en Fritsen geoffreerde, te gieten 90 cm hoge, en 900 kilo zware, bronzen luidklok kostte toen, ‘free on board Rotterdam’: Hfl.20.000,= (omgerekend €9.075,=).

Henk ten Brinke heeft toen - zakenman als hij is met de alleen-vertegenwoordiging van de productie in Nederland van de ‘Mars’chocolade-repen - een inzamelingsactie op touw gezet tijdens de drukbezochte NVC-Jaarvergadering; op die avond waren 85 NVC-leden aanwezig en werd maar liefst Hfl.10.000,= opgehaald.

Voor de andere benodigde Hfl. 10.000, = werd door NVC-bestuurslid Hans Camps - public relations manager voor Golden Tulip Hotel Geldrop en Golden Tulip Hotels in Nederland - een ‘bedel’-brief opgesteld die naar 900 - bij de Kamer van Koophandel in den De Haag gekochte 1.000 adressen - van de grootste bedrijven in Nederland werd gestuurd.

Anekdote 1Het NVC-bestuur wilde in het briefhoofd van deze ‘bedel’-brief een comité van aanbeveling hebben, met naast de naam van de schoonzoon van Toos Ebben, de oogarts Joaquín López (†), uiteraard ook de naam van de Nederlandse Consul in Las Palmas de Gran Canaria, Joep Hezemans (†).

Maar consul Joep was in eerste instantie helemaal niet gecharmeerd dat zijn naam bovenaan de ‘bedel’-brief zou prijken. De reden vertelde Joep zelf: “Vijf jaar geleden hebben ze op Tenerife een soortgelijk feit herdacht, de aanval van de Engelse admiraal Nelson, en bij die gelegenheid was de Britse consul aanwezig, en die hebben de chichareros - heel beledigend - uitgefloten; dus een soortgelijk risico wil ik als Nederlandse consul niet lopen op Gran Canaria.”

Wat Joep toen niet wist/doorhad was, dat de officiële overhandiging van de luidklok aan het Bestuur van de Kathedraal van Santa Ana een grote gebeurtenis zou gaan worden en als zodanig dan ook de moderne geschiedenis in is gegaan. Pas nadat in de Canarische media de eerste krantenartikelen verschenen met o.a. de krantenkoppen: ‘Los Holandeses retrornan la campana’ en ‘El tañido viene de Holanda’, draaide Joep om als een blad aan een boom en was hij prominent aanwezig tijdens de officiële overhandiging, nadat de ‘bedel’-brief in Nederland de, voor het gieten van de luidklok, andere benodigde Hfl.10.000.= bijeen had gebracht.
gc0245d_large-2.jpg

2013-07-03-002-114e-hetdenking-van-der-does_large.jpg

2013-07-03-006-114e-herdenking-van-der-does-large_large.jpg                                             GRAN CANARIA - HOLANDA
                                                             1599 - 1999
                                  ASOCIACIÓN NEERLANDESA CANARIA
Anekdote
  2
Naar aanleiding van het feit dat elk bedrijf dat, of elke persoon die, minimaal Hfl. 1.000,= doneerde, de naam vermeld zou krijgen op de plaquette die boven de luidklok is aangebracht in de Kathedraal in Las Palmas de Gran Canaria, kunnen we als anekdote nog vertellen dat de op Canarias grote bierleverancier Heineken geen reactie gegeven had op de ‘bedel’-brief . Reden; waarom namens het NVC-bestuur Hans Camps op bezoek ging in het Heineken-kantoor in de hoofdstad van Gran Canaria, waar kort daarvoor de directeur was vervangen en de neiwe directrice uit Nederland nog niet gearriveerd was, en Hans ‘zaken moest doen’ met de Canarisch/Italiaanse vervangende directeur, die zei geen budget te hebben voor - in zijn ogen - dergelijke ‘flauwekul’; en dus helemaal geen Hfl. 1000,= wenste te doneren.

Toen bij herhaald bezoek, dat Hans, dan in gezelschap van NVC-bestuurslid Dick Langedijk, als ‘zware’ NVC-delegatie, opnieuw bij Heineken in Las Palmas aanklopte, met een tweede verzoek tot het doneren van het gewenste bedrag, gaf de interim-directeur opnieuw ‘niet thuis’, maar toen hij te horen kreeg dat bierbrouwer Bavaria (uit Lieshout) wel alle medewerking verleende, sprong hij zowat door het plafond van zijn kantoor... en nog dezelfde dag werden de verlangde duizend gulden overgemaakt op de bankrekening van de NVC, zodat uiteindelijk ook o.a. de naam van de grootste Nederlandse bierleverancier op Canarias, op de namenlijst boven de luidklok prijkt.
KlokkengieterijPetitFritsen19juni1998-21-2.jpg( ↑ Foto Johnny van der Laan ) Juni 1999: De NVC-luidklok is eindelijk aangekomen op Gran Canaria.

Anekdote 3
Toen de klok vanuit Nederland naar Gran Canaria vervoerd moest worden, gaf Luchtvaartmaatschappij Transavia niet thuis, want: te zwaar! En de KLM vloog toen al niet meer op de Eilanden.
Daarop zei honorair consul Joep - die van beroep importeur van vlees uit o.a. Argentinië was - “dan flikker die klok maar tussen een partij biefstukken in de haven van Rotterdam en dan komt die wel naar Gran Canaria,” en aldus geschiedde.
toos.jpg

Het artikel in dagblad ‘La Provincia’, met de foto die genomen is bij aankomst van de luidklok in het voorportaal van de Kathedraal op donderdag 10 juni 1999, met een blij verraste Catharina (zeg maar Toos) Ebben-Manders, de toenmalige voorzitter van de NVC, bij het voor het eerst zien van de NVC-luidklok.

Historisch
Terwijl er drie Nederlandse marineschepen in El Arsenal - de marinehaven in Las Palmas de Gran Canaria afgemeerd lagen:
- HR. MS. Tromp,
- HR. MS. Witte de With,
- HR MS. Van Galen,
is op 3 juli 1999 in de Kathedraal van Santa Ana namens de NVC, door voorzitter Toos Ebben-Manders, de luidklok overhandigd aan de Deken, de kanunnik Francisco Caballero Mujica (*1921-† 2002) als hoofd van het Bestuur van de Kathedraal; in het bijzijn van de Nederlandse Ambassadeur Jan Graaf de Marchant et d’Ansembourg, en diens echtgenote; de honorair Consul Joep Hezemans, en zijn echtgenote Marilyn; de drie commodores van de in, de haven van Las Palmas afgemeerde, Nederlandse vloot; het voltallige NVC-Bestuur en veel NVC-leden, van wie sommigen - speciaal voor deze gelegenheid - van hun zomerverblijf uit Nederland waren teruggekeerd naar Gran Canaria.

En het is dankzij dit gebaar, van het teruggeven van de luidklok, dat er sindsdien door ‘La Mesa del Batán’ (het Comité van de Volmolen) voor de jaarlijkse herdenking van de Batalla de El Batán (Slag bij de Volmolen) een Nederlander, of Nederlandse wordt uitgenodigd voor het - op 3 juli om 09:00 uur met veertien slagen van de luidklok - zodanig als klokkenluider, maar dan wel in de letterlijke, dus juiste betekenis van het woord - de goede, vreedzame relatie te bevestigen die tegenwoordig - mede door het toerisme - bestaat tussen de Spaanse Deelstaat Canarias en het Koninkrijk der Nederlanden (Reino de Los Países Bajos); waarbij men , naar aanleiding van het officiële bezoek in 2016 van de burgemeester van Leiderdorp, in de Canarische pers o.a. schrijft: ‘Los holandeses buscan reconciliación’ (‘De Nederlanders zoeken verzoening’).
000islas-canariaslogo-223.jpg


Herdenking 2016:
Sterfdag
Kapitein/Gouverneur Alonso Alvarado
20 augustus (1599)

LAS PALMAS DE GRAN CANARIA - zaterdag 20 augustus 2016 - Zojuist hebben wij op YouTube de videofragmenten geplaatst van de opnamen welke wij gemaakt hebben van de korte herdenkingsplechtigheid waarmee men op Gran Canaria officieel de sterfdag (20 augustus) heeft herdacht van de Militaire Gouverneur van El Real de Las Palmas, kapitein Alonso de Alvarado y Ulloa, die dodelijk gewond is geraakt tijdens de aanval van de Hollandse Vloot op 26 juni 1599 onder leiding van viceadmiraal jonkheer Pieter van der Does (‘Does’ in fonetisch Canarisch = ‘Duz’)

Deze herdenking van die 20ste augustus in 1599 is in moderne tijden - tot in de jaren ‘60 - jaarlijks herdacht door het Cabildo (Eilandbestuur) van Gran Canaria. Nu, ruim 50 jaar na dato, is op initiatief van ‘La Mesa de El Batán’ (het comité dat jaarlijks de herdenkingen organiseert op 2 en 3 juli in respectievelijk Las Palmas de Gran Canaria en in La Villa de Santa Brígida) opnieuw deze historische dag in herinnering gebracht. Men heeft dat gedaan met een korte herdenkingsplechtigheid bij het roodstenen Monument ter ere van Alonso Alvarado dat een ereplaats heeft naast het Castillo de Mata (tegenwoordig het Museo de la Ciudad y El Mar) in de hoofdstad van Gran Canaria.
 IMG_7308.jpg
Voorafgaand aan de kranslegging op 20 augustus 2016, zijn twee toespraken gehouden; de eerste door de officiële geschiedschrijver van de Gemeente Las Palmas de Gran Canaria, de heer Juan José Laforet. De tweede toespraak is gehouden door Hans Camps in zijn hoedanigheid als journalist/tolk/vertaler en sprekend namens de Nederlandse gemeenschap op Gran Canaria.
IMG_7300-1.jpg

Zaterdag 20 augustus 2016 was een warme dag op Gran Canaria en de noordoost-passaatwind heeft het weer aangenaam gehouden, hoewel die de geluidskwaliteit van de videobeelden behoorlijk heeft aangetast. Desalniettemin kunt u deze videofragmenten bekijken en beluisteren via YouTube en wel als volgt:
IMG_7304.jpg

Herdenking sterfdag Alonso Alvarado - 20 augustus 1599
VIDEO-FRAGMENTEN:
VideoMemoriaAlonsoAlvarado-Deel1.jpg
2016-08-20 Memoria Alonso Alvarado -Deel 1 duur 0:35 Intro:
-
https://youtu.be/pJQDDCOXQpY
VideoMemoriaAlonsoAlvarado-Deel2.jpg

2016-08-20 Memoria Alonso Alvarado - Deel 2 duur 1:04 - Laforet:
 -
https://youtu.be/RrMID1D0gW4

VideoMemoriaAlonsoAlvarado-Deel3aa.jpg
2016-08-20 Memoria Alonso Alvarado - Deel 3 duur 0:59 - Laforet:
-
https://youtu.be/3V9Irrq1KG8

VideoMemoriaAlonsoAlvarado-Deel4.jpg
2016-08-20 Memoria Alonso Alvarado - Deel 4 duur 0:59 - Laforet:
-
https://youtu.be/9ZKJrE4TyqA

VideoMemoriaAlonsoAlvarado-Deel7.jpg
2016-08-20 Memoria Alonso Alvarado - Deel 5 duur 7:24 - Camps:
- https://youtu.be/EbvkQDBxj6c
VideoMemoriaAlonsoAlvarado-Deel3.jpg
2016-08-20 Memoria Alonso Alvarado - Deel 6 duur 3:10 - Kranslegging:
- https://youtu.be/qLnYxsPrhzY
VideoMemoriaAlonsoAlvarado-Deel6.jpg

-
2016-08-20 Memoria Alonso Alvarado - Deel 7 duur 3:16 - Don Jacobo:
      - https://youtu.be/rkQ8EgLDNQU
IMG_1405.jpg
CBC_6556.jpg CBC_6554.jpg
Voor de volledigheid publiceren wij hieronder de toespraak zoals die - in videofragment deel 5: https://youtu.be/EbvkQDBxj6c - gehouden is (in het Spaans) door Hans Camps, met uiteraard de Nederlandse toelichting:

"Buenos días, autoridades, damas y caballeros,

Déjame contar en breve que en Holanda en la Isla de Terschelling - ayer viernes - se han conmemorado los desastres de 350 años de edad, en una manera casi igual que se hacen aquí del desastre holandés desde exactamente 417 años... que fue para esta Isla una gran y gloriosa victoria... y especialmente este fecha de hoy... el día 20 de agosto... que es el dia en que en 1599 falleció Alonso de Alvarado y Ulloa, como victima de un acto bélico que es el evento más Grande de toda la historia de Las Islas Canarias...

El desastre de Terschelling fue un error por parte del héroe naval holandés el almirante Michiel de Ruyter que en 1666 condujo a la muerte de miles de personas en el parte oeste de la isla de Terschelling.. y ayer, viernes el 19 de agosto, la isla de Terschelling ha conmemorado dos desastres que tuvieron lugar en la historiografía que se han quedado en secreto.

Los desastres fueron la llamado: ‘Furia inglés’, en que la armada del entonces rey Charles II prendió fuego a más de 150 buques mercantes frente de la costa de la Isla de Vlieland. Esto trajo que murieron cerca de 2.000 personas a bordo. Entonces los soldados británicos destruyeron el pueblo en el Oeste de Terschelling, donde sólo quedaban el faro ‘Brandaris’, la iglesia y unas pocas casas.

Don Hans Geijtenbeek de la fundación que organiza la conmemoración dice: “Estos eventos se ocultan deliberadamente, para guardar la mano por encima de la cabeza de Michiel de Ruyter. Era vital para la estabilidad política. Todo el mundo ha oído hablar de la victoria de Michiel de Ruyter en Chatham, mientras navegaba por las cadenas del Támesis. De esto los Ingléses nunca han oído hablar; pero en Inglaterra se celebran una vez más su victoria en Vlieland y Terschelling."

Holanda se involucró en 1665 en una guerra con Inglaterra, que se llevó a cabo principalmente en el mar. Una serie de batallas alternadas, en que los británicos y los holandeses tuvieron éxitos. La destrucción de la flota mercante, que estaba muy cargado de comercio con el Mar Báltico, fue un golpe económico severo. El negocio en la bolsa de valores de Ámsterdam entonces tuvo que ser cerrado durante tres días para evitar un accidente.
Geijtenbeek dice: “Traducido a hoy, hubo una pérdida de varios cientos de millones de euros."

Los desastres de 1666 se conmemoran en Holanda una vez cada cincuenta años.

Terschelling y Vlieland han preparado casi todo un año proyectos educativos, un recorrido histórico especial y una aplicación de realidad virtual que lleva el espectador a lo largo de la historia.

La conmemoración de ayer en Holanda era la culminación oficial de la conmemoración, a la que asistieron representantes de la marina holandesa y británica. Miles de personas han venido a la proyección especial en el Brandaris, con que se han vuelto a contar la historia de la catástrofe.

Y porque hago referencia hoy a esto, aqui ante el Monumento del Gobernador Militar de El Real de Las Palmas... por que es importante de conmemorar estos efemérides, igual que el bélico ataque de Pieter van der Does en 1599 que hoy en dia en Los Países Bajos no es tan concocido tampoco, igual que el mencionado efemeride que se conmemoran cada 50 años en holanda juntos con los ingléses.

Por eso somos alegres de ser invitado como holandeses por ‘La Mesa de El Batan’ para asistir este día ante este monumento.

El día de la muerte de Alonso de Alvarado y Ulloa fue conmemorado por ultíma vez por el Cabildo de Gran Canaria en los años ’60. Pero por la paz y el bien entiendemiento entre naciones... es importante de conmemorar para saber quienes somos en la actualidad, por ejemplo en estos tiempos del moderno turismo, Ustedes Los Canarios como excellentes anfitriones y nosotros los holandeses - no solo como guiris - pero tambien como huespedes bien acceptados en su sociedad y bastante intresados en la historia de Las Islas Afortunadas y en especial en la historia de Isla Redonda.

Como extranjeros personalemente bien integrados en la sociedad Canaria damos - especialmente por parte de la sociedad Holandesa en esta Isla - las gracias para que Ustedes organizan estos tan valorosos actas de conmemoración, no solamente en los dias 2 y 3 de julio, respectivamente en Las Palmas de Gran Canaria y en La Villa de Santa Brigida, pero también hoy - el día 20 de agosto, al lado del Castillo de Mata ante el monumento a Alonso de Alvarado... Que el gran heroe descanse en paz,

Gracias por su atención."

Terschelling herdenkt 350 jaar oude rampen; wat mede onderwerp is geworden in de toespraak zoals die gehouden is door Hans Camps op zaterdag 20 augustus 2016 tijdens de herdenking van de sterfdag - 417 jaar geleden - van Kapitein Alonso Alvarado

WEST-TERSCHELLING - Een fout van de Hollandse zeeheld Michiel de Ruyter leidde in 1666 tot de dood van duizenden mensen. Het eiland Terschelling herdenkt op vrijdag 19 augustus 2016
twee rampen
die in de geschiedschrijving
onder de pet zijn gehouden.

231.jpg

              Michiel de Ruyter
De rampen waren de zogeheten Engelse Furie, waarbij de oorlogsvloot van de toenmalige koning Charles II voor de kust van Vlieland meer dan 150 koopvaardijschepen in brand zette. Daardoor kwamen circa 2000 opvarenden om het leven. Daarna verwoestten Engelse soldaten het dorp West-Terschelling, waar alleen de vuurtoren Brandaris, de kerk en een paar huisjes bleven staan.

"Die gebeurtenissen zijn bewust verzwegen, om Michiel de Ruyter de hand boven het hoofd te houden”, stelt Hans Geijtenbeek van de stichting die de herdenking organiseert.
,,Hij was van vitaal belang voor de politieke stabiliteit.
Iedereen heeft wel gehoord van zijn overwinning bij Chatham, toen hij door de kettingen over de Theems is gevaren.
Daar hebben de Engelsen juist weer nooit van gehoord, terwijl hun overwinning bij Vlieland en op Terschelling daar uitbundig is gevierd.”

Nederland raakte in 1665 verwikkeld in een oorlog met Engeland, die zich voornamelijk op zee voltrok.
Een reeks zeeslagen wisselden elkaar af, waarbij zowel de Engelsen als de Hollanders successen boekten.
De vernietiging van de koopvaardij-vloot, die zwaar beladen was voor handel aan de Oostzee, was een zware economische slag.
De handel op de beurs in Amsterdam moest toen drie dagen worden stilgelegd om een krach te voorkomen.

Geijtenbeek: ,,Vertaald naar nu was er een schade van honderden miljoen euro's.”

De rampen van 1666 worden
eens in de vijftig jaar herdacht.

Terschelling en Vlieland zijn er het hele jaar al mee bezig, met onderwijsprojecten, een speciale historische wandeling en een virtual reality app die de gebruiker mee de geschiedenis in neemt.

De herdenking van vrijdag is het officiële hoogtepunt van de herdenking en is bijgewoond door vertegenwoordigers van de Nederlandse en Britse marine.

Er zijn duizenden mensen afgekomen op een bijzondere projectie op de Brandaris, waarmee het verhaal over de rampen wordt naverteld.

CBC_6571.jpg

                                                                                                                                         Foto: Cristóbal Batista.
000islas-canariaslogo-114.jpg


Erkentelijkheid:
Correspondentie van de
Gemeente Valverde de Mérida (Badajoz)

AGAETE - maandag 18 juli 2016 - Wie schetst - na de uitgebreide, onderstaande - publicatie over de Herdenking 2016 van de ‘Aanval van admiraal Pieter van der Does op El Real de Las Palmas’ en de ‘Batalla del Batán’ (‘Slag bij de Volmolen’) - de verwondering en de erkentelijkheid van de Redactie van ‘Gran Canaria actueel’, om persoonlijk op maandag 18 juli 2016 de uitnodiging in Agaete (Gran Canaria) te mogen ontvangen van de Burgemeester van Valverde de Mérida (Badajoz), voor het bijwonen van de Patroonsfeesten die jaarlijks van 15 t/m 19 juli plaatsvinden in zijn gemeente.

Gezien het late tijdstip van verzending c.q. ontvangst van de correspondentie, zijn wij niet in de gelegenheid op de uitnodiging in te gaan, om Valverde de Mérida met een bezoek te vereren tijdens de evenementen die daar inmiddels in juli 2016 plaatsvinden/hebben plaatsgevonden.

ValverdedeMrida-Badajoz-006EnveloppeStadswapen-1.jpgValverdedeMrida-Badajoz-007EnveloppePorto-1.jpg
ValverdedeMrida-Badajoz001-Uitnidiging-1.jpg

De hooglijk gewaardeerde uitnodiging is vergezeld gegaan van een schitterend uitgevoerde folder in vierkleurendruk, met daarin op de pagina’s 1, 58 en 59, aandacht voor de bovengenoemde herdenking op Gran Canaria. Bij die herdenking wordt ook elk jaar een brief van de burgemeester van Valverde de Mérida (Badajoz) voorgelezen op het kerkplein van La Villa de Santa Brígida (Gran Canaria). De brief, die dan persoonlijk is aangeleverd door een jongedame in schitterende Valverdiaanse klederdracht en die als zodanig, telkenjare ook als vlaggendraagster de gemeentevlag van Valverde de Mérida (Badajoz) meevoert in de vlaggenparade tijdens de militaire herdenking.
ValverdedeMrida-Badajoz-002OmslagFolder-2.jpg ValverdedeMrida-Badajoz-003FolderPagina1-1.jpg
ValverdedeMrida-Badajoz-004FolderPagina58-1.jpg
ValverdedeMrida-Badajoz-005FolderPagina59-1.jpg

Naar aanleiding van deze herdenking op Gran Canaria en de betrokkenheid van de Gemeente Valverde de Mérida - waarbij in 2016, voor het eerst, ook de gemeentevlag van Leiderdorp eervol is meedragen, en wel in aanwezigheid van de Burgemeester van Leiderdorp, door de Nederlandse op Gran Canaria resident zijnde Renée Bakker - zullen wij als redactie en als Nederlanders, resident op Gran Canaria, vrijwillige medewerkers van het comité ‘La Mesa de El Batán’ (Si Díos quiere y la burra no se muerre) in juli 2017 graag aanwezig zijn in Valverde de Merida (Badajoz) voor het meebeleven aldaar van de Fiestas Patronales Santa Mariana 2017.
naamloosa49-1.png naamloosa46.png
Videofragment:
waarin vanaf minuut 11:12 de brief van de Burgemeester van Valverde de Mérida (Badajoz) wordt voorgelezen tijdens de herdenking op zondag 3 juli in 2016.
en vervolgens de gemeentevlag  van Leiderdorp het kerkplein wordt opgedragen, 
met  tenslotte het vaandel van het Regiment-50 Lichte Infanterie van Canarias/El del Batán:
en vanaf minuut 15:19 de toespraak van de burgemeester van Leiderdorp,
uitgesproken in het Castiliaans (Spaans):
https://www.youtube.com/watch?v=cWPpoB_F_6o&feature=youtu.be

Rest ons vooralsnog nog te vertellen, dat Valverde de Mérida (Badajoz) de plaats is waaruit de in 1599 zijnde militaire Gouverneur van Gran Canaria, kapitein Alonso Alvarado Ulloa afkomstig is; evenals zijn rechterhand/plaatsvervanger, luitenant-generaal Antonio Pamo Chamoso, die beiden in 1599 in het belang van Spanje de leiding hadden in het behalen van de overwinning bij de Hollandse - mislukte - poging, Gran Canaria, en zo mogelijk de rest van de Archipel, te veroveren en te bezetten.
ZZZZislas-canariaslogo-kopie-79.jpg


Rondleiding: ‘Versión holandesa’
in het Castillo de Mata

LAS PALMAS DE GRAN CANARIA - zaterdag 9 juli 2016 - José Ignacio Aguiar, geschiedkundige en  de coördinator van het Museo Castillo de Mata (Kazemat-kasteel) in Las Palmas de Gran Canaria heeft in het Kasteel/Museum op zaterdag 9 juli 2016 onder de naam: 'Versión holandesa' ('Nederlandse Versie') een rondleiding met deskundige toelichting gegeven, betreffende de Aanval van Pieter van der Does in 1599 op El Real de Las Palmas, maar dan gezien vanuit het Hollandse standpunt.

José Ignacio Aguiar gaat ervan uit,  dat er ook onder de Nederlandse samenleving op Gran Canaria belangstelling bestaat voor deze activiteit waarvoor twee zittingen/rondleidingen hebben plaatsgevonden op zaterdag 9 juli 2016 en wel om: 11:00, 12:00 en 13.00 uur.  Dit zeker, na het zesdaagse bezoek begin juli 2016 van de burgemeester van Leiderdorp aan Gran Canaria, voor het bijwonen van de 417e verjaardag van de ‘Batalla del Batán’ ( ‘Slag bij de Volmolen’) het grootste gewapende feit uit de gehele geschiedenis van de Canarische Eilanden.
Mata.png 13512194_494650684067798_7216212039821165143_n.jpg
Redactieleden van ‘Gran Canaria actueel’ waren op zaterdag 9 juli 2016 bij rondleiding aanwezig in het Kasteel/Museum voor het beantwoorden van eventuele vragen en het geven van toelichting, daar waar gewenst door de deelnemers aan deze - voor iedereen toegankelijke - activiteit.
IMG_1123.jpg
José Ignacio Aguiar in actie tijdens de rondleiding  'Versión holandesa',  in het Castillo de Mata ( het Kazemat-kasteel) op zaterdag 9 juli 2016 in Las Palmas de Gran Canaria.
IMG_6827.jpg

13584748_498129103719956_2900488086748064551_o.jpg 13501683_495730183959848_3108305080205501379_n.jpg
 IMG_6960.jpg IMG_6953.jpg

 000islas-canariaslogo-19.jpg

 


imagesLPQ1ARYZ-1.jpgimages-124jju.jpg
MONTAJE.jpg
                                                                                                                                             Foto: Cristobal Batista.

In beeld en geluid:
Het officiële bezoek van
de burgemeester van Leiderdorp
aan Gran Canaria in 2016

2016. Jaarlijkse herdenking van de Aanval op El Real de Las Palmas door Admiraal Pieter van der Does 
en van de ‘Batalla de El Batan’

GRAN CANARIA - maandag 11 juli 2016 - Het samenstellen van het volledige video-verslag en het opladen ervan naar YouTube heeft enige tijd in beslag genomen, maar via de onderstaande verwijzingen krijgt men - in drie delen - een overzicht van het officiële, zesdaagse, bezoek in 2016 van de burgemeester van Leiderdorp aan Gran Canaria ter gelegenheid van de jaarlijkse herdenking van de Aanval van admiraal Pieter van der Does op el Real de Las Palmas’ en van de ‘Batalla de El Batán’ (‘Slag bij de Volmolen’):
inthulouingplaca.jpg

hqdefault-37.jpg
Deel 1:

https://youtu.be/zRTb1__ERwc
ffffffffdg.jpg
Deel 2:
https://youtu.be/dxP6aW7htwo

hqdefault-38.jpg
Deel 3:
https://youtu.be/cWPpoB_F_6o


imagesLPQ1ARYZ.jpgimages-124.jpg
2016. Jaarlijkse herdenking van de
Aanval op El Real de Las Palmas
door Admiraal Pieter van der Does
en van de ‘Batalla de El Batan’

***
MONTAJE.jpg
In 2016 bijgewoond door de burgemeester van Leiderdorp,
de edelachtbare mevrouw Laila Mathilde Driessen-Jansen
2016-07-03000BezoekBurgemeesterLeiderdorpaanStBrigida-GranCanaria-Spanje.jpg
In de Kathedrale Basiliek van Santa Ana, op zondag 3 juli 2016.

2016-07-03000aBezoekBurgemeesterLeiderdorpaanStBrigida-GranCanaria-Spanje.jpg 2016-07-03000bBezoekBurgemeesterLeiderdorpaanStBrigida-GranCanaria-Spanje.jpg 2016-07-03000cBezoekBurgemeesterLeiderdorpaanStBrigida-GranCanaria-Spanje.jpg
--------------------------------------------------------------------------------------------

Het realiseren van de in de onderstaande artikelen weergegeven  foto's en video-fragmenten 
 is mede mogelijk gemaakt door:


-
het Cabildo (Eilandbestuur) van Gran Canaria
***
-
het Batallón del Cuartel General de la Brigada de Infanteria Ligera Canarias XVI
***
- het Regimento Infantería Ligero-50 de Canarias
***
- het comité ‘La Mesa de El Batán’
****
-
de Gemeente Las Palmas de Gran Canaria
***
-
de Gemeente Santa Brígida
***
-
de Gemeente Leiderdorp
***
-
de Nederlandse Vereniging Canarias
***
- Nederlandse vrijwilligers, resident op Gran Canaria
****

- de Redactie van 'Gran Canaria actueel´
http://gran-canaria-actueel.jouwweb.nl

****
Met speciale dank aan
Don Jacobo González Velázquez,

oprichter en voorzitter van ‘La Mesa de El Batán’

Eindredactie:
Wim Roxs en Hans Camps


Veel media-aandacht voor
het officiële bezoek in 2016
van de burgemeester van Leiderdorp aan  Gran Canaria

GRAN CANARIA - zondag 10 juli 2016 - Met de publicatie van de onderstaande artikelen en nu: afbeeldingen van krantenpagina’s, zoals die zijn uitgegeven door de regionale persmedia ‘La Provincia/Diario de Las Palmas’ en dagblad ‘Canarias7’, voltooit de redactie van ‘Gran Canaria actueel’ de verslaggeving van het officiële, zesdaagse bezoek dat de burgemeester van Leiderdorp heeft gebracht aan Gran Canaria op uitnodiging van het Cabildo (Eilandbestuur).

De Burgemeester heeft dit bezoek aan het Eiland gebracht, voor het bijwonen van de jaarlijkse herdenkingsplechtigheden van de aanval van Admiraal Pieter van der Does op El Real de Las Palmas in 1599 en, van  de Slag bij de Volmolen (el Batán) in Santa Brígida.

2016-06-30002BezoekBurgemeesterLeiderdorpdag3.jpg

                         ↑  Dagblad  'La Provincia', editie: zaterdag 2 juli 2016: 
                             Kop, rechtsboven op  de voorpagina, compleet met foto;
                             en...  twee volledig, redactionele pagina's. ↓

b2016-07-02Laprovinciua.jpg                          ↓  Dagblad  'La Provincia', editie: maandag 4 juli 2016: 
                                        Twee volledig, redactionele pagina's.:↓

c2016-07-04LaProvinacia.jpg
Over het burgemeestersbezoek, met o.a. officiële ontvangsten door: - het Bataljon BRILCAN XVI; - de president van het Cabildo (Eilandbestuur) van Gran Canaria; - de burgemeester van Las Palmas de Gran Canaria; - de burgemeester van La Villa de Santa Brígida, heeft plaatsgevonden onder regie van het daartoe initiatief nemende comité ‘La Mesa de El Batán’, onder leiding van Don Jacobo González Velázquez, en de bemiddelende, internationale, persoonlijke medewerking van de redactie van ‘Gran Canaria actueel’.
d2016-07-03Cabarias7zondag.jpg

Dagblad  'Canarias7', editie:  zondag  3 juli 2016: Een volledig, redactionele pagina:

Er is niet alleen uitgebreid en verdienstelijk verslag gedaan in de persmedia, maar ook de lokale televisiezenders hebben via interviews kond gedaan van, en rechtstreeks verslaggeving gegeven, over dit historische bezoek. 
IMG_0930.jpg 
Zomaar enkele van de meerdere televisie-teams aan het werk, tijdens het officiële bezoek  van de Burgemeester van Leiderdorp,  mevrouw Laila M. Driessen-Jansen, in juli 2016 aan Gran Canaria.
IMG_0862.jpg IMG_0873.jpg

                                               O.a. Televisión Canarias in actie.
IMG_6522.jpg IMG_6520.jpg
En hiermee gaat ‘Gran Canaria actueel’ over tot de orde van de dag; het publiceren van actueel nieuws, zoals te doen gebruikelijk is op deze internetpagina.
000islas-canariaslogo-22.jpg


Canario's nemen volledig in stijl
afscheid van de burgemeester
bij haar terugkeer naar Leiderdorp

GRAN CANARIA - dinsdag 5 juli 2016 - Op de zesde en laatste dag van haar officiële bezoek aan Gran Canaria - op uitnodiging van het Cabildo (Eilandbestuur van la Isla Redonda- het Ronde Eiland)  en in gezelschap van haar echtgenoot de heer León Driessen - is op dinsdagmiddag 5 juli 2016 op de luchthaven van Gran Canaria bijzonder hartelijk en volledig in Canarische stijl afscheid genomen van de naar Leiderdorp terugkerende burgemeester, de edelachtbare mevrouw Laila M. Driessen-Jansen.

De uitnodigers en de organisatoren, evenals uiteraard  mevrouw de burgemeester en haar echtgenoot,  kunnen terugkijken op een bijzonder geslaagd bezoek, dat in 2016 - meer nog dan in voorgaande jaren - met de herdenking van de Aanval van de admiraal van de Hollandse vloot,  Pieter van der Does, in 1599 op El Real de Las Palmas en van de de 'Slag bij de Volmolen' in de gemeente  Stª Brígida, kan worden gekenschetst als bijzonder geslaagd omdat het verlopen is in een optimale sfeer van verbroedering en vriendschappelijke betrekkingen tussen twee naties: Spanje en Nederland; en dan met name  tussen de Canarische bevolking en Leiderdorp, de geboorteplaats van jonkheer, admiraal Pieter van der Does.
IMG_6738-1.jpg
In de vertrekhal van de luchthaven van Gran Canaria nemen op dinsdagmiddag 5 juli 2016 de Canario's officieel afscheid van  de burgemeester en haar echtgenoot, kort voor het vertrek van vlucht HV 5666 naar Amsterdam/Schiphol.

IMG_6746-1.jpg IMG_6757-2.jpg
Foto rechts: de burgemeester, samen met de bezoek-organisator van het eerste uur, coördinator Don Jacobo González Velázquez, oprichter en voorzitter van het comité 'La Mesa de El Batán'..
Over het officiële bezoek dat mevrouw de burgemeester van Leiderdorp heeft gebracht aan Gran Canaria, leest  u meer in onderstaande artikelen die vergezeld gaan van uitgebreide fotoreportages.

ZZZZislas-canariaslogo-kopie-42.jpg


Een heel bijzonder kistje!

LAS PALMAS DE GRAN CANARIA/LEIDERDORP - donderdag 7 juli 2016 - Zoals elk jaar op 3 juli vindt in Las Palmas de Gran Canaria in de Kathedraal van Santa Ana voor het altaar in de zijkapel - waar de kannunik, dichter en geschiedkundige Cairasco de Figueroa begraven ligt - door de Deken van de Kathedraal een homilie gehouden, waarna vervolgens met veertien slagen de bronzen - door de NVC geschonken - klok wordt geluid; een klokslag voor elke dag dat in 1599 Gran Canaria bezet was door de Hollanders.

En elk jaar wordt iemand met de Nederlandse nationaliteit uitgenodigd om deze klok met 14 slagen te laten weerklinken in het interieur van de Kathedraal. Dit jaar - in 2016 – is, op uitnodiging van het Cabildo (Eilandbestuur) van Gran Canaria, die eer te beurt gevallen aan de burgemeester van Leiderdorp - de geboorteplaats van destijds admiraal Pieter van Der Does - zoals u kunt zien en horen (!) op het onderstaande video-fragment, dat we op YouTube hebben geplaatst. Hieronder kunt u aanklikken, om te zien over welk bijzonder kistje we het hebben:
klok-1.png
2016-06-30002BezoekBurgemeesterLeiderdorpdag2.jpg 2016-06-30003BezoekBurgemeesterLeiderdorpdag2.jpgOp het videofragment is te zien - dat na de 14 klokslagen - de Deken van de Kathedraal, de Eerwaarde Heer Nicolás A. Monche López - overigens dit jaar voor het eerst - een kistje (eigenlijk meer een houten doosje) aan de klokluid(st)er heeft overhandigd, met daarin het koord waarmee de luidklok ten gehore is gebracht; vergezeld, van een door hem persoonlijk ondertekende oorkonde:

                                                                         VIDEO:
                                     
https://youtu.be/O0cM1lISuEM
hqdefaultklokluuden.jpg
V.l.n.r. op de foto: de burgemeester van Leiderdorp, de edelachtbare mevrouw Laila M. Driessen-Jansen; Don Jacobo González Velázquez, oprichter en voorzitter van de 'Mesa de El Batán';  de luidklok; de dienstdoende militair van parket; en  Hans Camps, tolk/vertaler van dienst.
rozet.jpg
                  DE GEBEURTENISSEN VAN HET VERLEDEN, DE VERENIGING VAN HET HEDEN
Het kistje is - op maat! - handmatig vervaardigd door de oprichter en voorzitter van het Comité van El Batán (De Volmolen), de heer Jacobo González Velázquez, en het deksel van dat fraaie kistje is voorzien van een rozet met daarop alle gemeentewapens van de dorpen en steden die in 1999 het Eiland Gran Canaria en Canarias hebben verdedigd tegen de Hollandse inval die onder leiding stond van jonkheer en admiraal van de Hollandse vloot, Pieter van der Does. Op die rozet staat dit jaar - 2016, en dus met het bezoek van de burgemeester van Leiderdorp - ook het Gemeentewapen van Leiderdorp, als teken van verzoening en vriendschappelijke betrekkingen in de tegenwoordige vredestijd tussen Spanje en Nederland, wat de kerngedachte is van/bij deze jaarlijks herdenking van het grootste wapenfeit uit de gehele geschiedenis van de Canarische Eilanden.

Het kistje met koord is ondertussen - samen met de burgemeester en haar echtgenoot León Driessen - veilig in Leiderdorp aangekomen.
000islas-canariaslogo-17.jpg


Burgemeester Leiderdorp bijzonder gewaardeerd aanwezig bij
herdenking 417 jaar ‘Slag bij de Volmolen’

“…Den konink van Hispanje heb ik altijd geëerd”

GRAN CANARIA - zaterdag 2 juli 2016 - De burgemeester van Leiderdorp - de geboorteplaats van jonkheer en viceadmiraal van de Hollandse Vloot, Pieter van der Does - heeft op zaterdag 2 en zondag 3 juli 2016, respectievelijk de derde en de vierde dag van haar zesdaagse, officiële bezoek aan Gran Canaria ter gelegenheid van de herdenking van De Hollandse Aanval op El Real de Las Palmas, een tweede krans gelegd - dit keer in zee. De derde kranslegging heeft plaatsgevonden in de noordelijk op Gran Canaria gelegen gemeente Santa Brígida.

De burgemeester van Leiderdorp, de edelachtbare mevrouw Laila M. Driessen-Jansen, heeft ook op deze dagen de ‘Gouden Gastenboeken’ getekend, zowel dat van het Cabildo (Eilandbestuur) van Gran Canaria, als dat van de Gemeente Santa Brígida, waar eveneens een kranslegging heeft plaatsgevonden als eerbetoon aan de gevallenen van beide zijden bij de ‘Batalla de El Batán’ (‘Slag bij de Volmolen), waarmee met de officiële militaire en civiele plechtigheden van deze jaarlijkse herdenking, de slachtoffers van beide zijden (Spanje/Canarias en Nederland (Holland) herdacht zijn. De kransen zijn gelegd als eerbetoon aan de gevallenen die in 1599 hun leven hebben gegeven voor hun natie.
1-40.jpg
2-30.jpg
3-30.jpg
4-28.jpg
5-26.jpg
6-84.jpg
7-23.jpg
8-20.jpg
9-17.jpg
10-16.jpg
11-13.jpg
                                          ↑ De vlag van : Valverde de Merida-Badajoz.↑
12-11.jpg
                                                       ↑ De vlag van : Leiderdorp.↑  
13-15.jpg 17-8.jpg

14-13.jpg 
15-10.jpg
16-10.jpg
18-7.jpg
DSC_0924.jpgZondagmiddag 3 juli 2016 in La Villa de Santa Brígida: V.l.n.r: Vlaggendraagster Renée Bakker; Mevrouw Catharina (Toos) Ebben-Manders, voormalig voorzitter van de Ned. Ver. Canarias (NVC); en  de edelachtbare mevrouw Laila Mathilde Driessen-Jansen, burgemeester van Leiderdorp.  
V
oor het eerst is in 2016, ook de gemeentevlag van  Leiderdorp aanwezig tijdens de vlaggenparade, die onderdeel uitmaakt van de jaarlijkse herdenking.
naamloosa49.png naamloosa47.png
De gemeentevlaggen van Badajoz en Leiderdorp; de burgemeester tijdens haar toespraak in het Castellano (Spaans). 
2016-06-13001aBandadeLeiderdorpopararael3deJulio-1.jpg
                                                              VIDEO:
Bekijk hier de video van de vlaggenparade en - beluister vooral  - de toespraak zoals die in Santa Brígida op zondag 3 juli 2016 in het Spaans (!) is uitgesproken door de burgemeester van Leiderdorp...

                                                   Deel 1:  
                            
https://youtu.be/cw4kZR0SHUw
                                                           Deel 2:  
                         
https://youtu.be/YdqxWStYg08

De volledige agenda, met een overzicht van alle programmaonderdelen van de herdenking in 2016 en het burgemeestersbezoek, kunt u nalezen in Excel-formaat via:

Excel
ZZZ PROGRAMMA-AGENDA Mesa de El Batan 2016 en FORMATO EXCEL
Excel [18.5 KB]
Download (5 downloads)

 

MONTAJE.jpg                             https://youtu.be/okxY7Id6nZcnaamloos1.png
Naast het op maandag 4 juli 2016 om 10:30 uur uitgezonden televisie-interview, dat in Las Palmas de Gran Canaria gemaakt is in de televisie-studio van RTV Canal 13 Digital:
https://youtu.be/-EBuqOi1ReE (You Tube)
en op Facebook:

- https://www.facebook.com/Los-desayunos-de-Canal-13-Digital-508293515905438/

zie ook:
-
 http://anitathomsen.hol.es/?p=486

doen we  in de bijgaande fotoreportage betreffende de derde en de vierde dag van het zesdaagse bezoek, uiteraard ook verslag van de bijzonder aangename ontmoetingen op zaterdag 2 juli 2016 aan het Casa Palacio, de hoofdzetel van het Cabildo (Eilandbestuur) van Gran Canaria en van het bezoek op zondag 3 juli 2016 aan het Ayuntamiento (het Gemeentehuis) van la Villa de Santa Brígida en uiteraard veel foto’s van de diverse herdenkingsplechtigheden zoals die jaarlijks plaatsvinden rond de gedenkwaardige datum: en aldus vooral van die, welke plaatsvinden op de voor Gran Canaria historisch zo belangrijke datums: 2 en 3 juli:

       ↓ CASA PALACIO,
CABILDO  DE GRAN CANARIA:
590.jpg
592.jpg

593.jpg
594.jpg

2016-06-30014BezoekBurgemeesterLeiderdorpdag3.jpg

↑↓ Ontvangst in het Casa Palacio in Las Palmas de Gran Canaria, door su excelentísimo (zijne excellentie) Señor Don  Antonio Morales Méndez, president van het Cabildo (Eilandbestuur)van Gran Canaria.
V.l.n.
r.: Tom Smulders, vice-voorzitter Nederlandse Vereniging Canarias (NVC); de eilandpresident van Gran Canaria:  zijne excellentie Antonio Morales Méndez; Hans Camps, tolk/vertaler en public relations manager; de burgemeester van Leiderdorp, de edelachtbare mevrouw Laila M. Driessen-Jansen.

2016-06-30036BezoekBurgemeesterLeiderdorpdag3.jpg

2016-06-30033BezoekBurgemeesterLeiderdorpdag3.jpg
2016-06-30056BezoekBurgemeesterLeiderdorpdag3.jpg 

614.jpg

634.jpg

Zaterdag 2 juli 2016, het tekenen van het 'Gouden Boek' van het Eiland Gran Canaria. Foto 3: v.r.n.l.: Mevrouw Laila M. Driessen; de heer Antonio Morales; de heer Tom Smulders; mevrouw Mª Inmaculada Sáez Santiago, gemeenteraadslid  Santa Brígida (in de oppositie voor de Partido Popular- PP). 2016-06-30081BezoekBurgemeesterLeiderdorpdag3.jpg

638.jpg

Koning Filips de Zesde kijkt vanaf de achtergrond goedkeurend toe in de Raadszaal van het Cabildo (in het Casa Palacio).

 

↓ AYUNTAMIENTO
LAS PALMAS DE GRAN CANARIA:

Video:
https://youtu.be/ai1VuWfqw6I

IMG_0856.jpg IMG_0866.jpg
naamloos2.png
IMG_0874.jpg IMG_0877.jpg IMG_0878.jpg
De schilderijen in de Casas Consistoriales ( het Gemeentehuis) zijn in bruikleen van het Prado-Museum (Madrid). Links : María van Oostenrijk, Koningin van Spanje; en rechts: Filips II, Koning van Spanje.
IMG_0893.jpg
↑↓ Vrijdag 1 juli 2016:
Ontvangst in de Casas Consistoriales (het historische Gemeentehuis) van Las Palmas de Gran Canaria, door de burgemeester van de hoofdstad van Gran Canaria, el Ilustrísimo Señor Don (de edelachtbare heer) Augusto Hidalgo Macario; en ondertekening van het 'Gouden Boek'  van de Stad.

IMG_0882-1.jpg
*** *** ***
MARITIEME KRANSLEGGING 
IN LAS PALMAS DE GRAN CANARIA:

824.jpg
805.jpg806.jpg

811.jpg
814.jpg
815.jpg
816.jpg
817.jpg
819.jpg
821.jpg
Ter nagedachtenis aan de gevallenen van beide zijden.
826.jpg

832.jpgMet dank voor bovenstaande foto's aan Cristóbal Batista;
fotograaf , officieel in dienst van
'La Mesa de El Batán'.

1-39.jpg
VIDEO'S:
https://youtu.be/FOBatiWijBc

en

https://youtu.be/dzV31DKdxOQ

en
https://youtu.be/7AOi8551Sxk
IMG_1021.jpg

IMG_6564.jpg

↓ AYUNTAMIENTO
DE LA VILLA DE SANTA BRÍGIDA:

Video:

 Ayuntamiento Santa Brígida,
ontvangst burgemeester op zondag 3 juli 2016:

Deel 1:

 

Deel 2:

https://youtu.be/cr5CmA7GGao

Deel 3:

 https://youtu.be/M5sWwY8sJNo

Deel 4:

https://youtu.be/okxY7Id6nZc
 

IMG_6600.jpg

841.jpg

IMG_1040.jpg IMG_1042.jpg

IMG_1041.jpg

Zondag 3 juli 2016: Ontvangst in het Gemeentehuis van La Villa de Santa Brígida, door de burgemeester, el Ilustrísimo Señor Don (de edelachtbare heer) José Armando Armengol Martín.
 849.jpg
856.jpg
863.jpg
IMG_6609.jpg
    Zondag 3 juli 2016: ondertekenen van het 'Gouden Boek' van de Gemeente Stª Brígida.
865.jpg 870.jpg
IMG_6622.jpg

874.jpg

IMG_6618.jpgLa Villa de Santa Brígida is bloemenstad.
880.jpg 882.jpg

Uitwisseling van cadeaus...
883.jpg 886.jpg
891.jpg

         “…Den konink van Hispanje heb ik altijd geëerd” 

naamloos-221.pngVIDEO'S:

TOESPRAAK VAN DE BURGEMEESTER VAN LEIDERDORP,
uitgesproken in het Nederlands 
en simultaan vertaald in het Castilliaans (Spaans), 
in  Castillo de Mata op zaterdagavond 2 juli 2016:

https://youtu.be/438IcEznblA

“…Den konink van Hispanje heb ik altijd geëerd”

*** *** ***
Toespraak in Santa Brígida-Gran Canaria
van de Burgemeester van Leiderdorp

persoonlijk uitgesproken in het Castilliaans (Spaans)
op het kerkplein in Stª Brígida op zondag 3 juli 2016:

deel 1:

 https://youtu.be/cw4kZR0SHUw
deel 2:

https://youtu.be/YdqxWStYg08

DSC_0915.jpg 


Herdenking bij het Monument ter ere van
Alonso Alvarado

359.jpg
649.jpg

360.jpg

653.jpg 654.jpg
660.jpg

666.jpg
668.jpg669.jpgRede burgemeester Laila M. Driessen-Jansen 
in het Castillo de Mata
VIDEO:

https://youtu.be/BMr-F8AnF6s
685.jpg 686.jpg 

naamloos5.png
 692.jpg

Rede burgemeester
Laila M. Driessen-Jansen, 
uitgesproken  in het Castillo de Mata op zaterdag 2 juli 2016
en
op het kerkplein in Santa Brígida op zondag 3 juli 2016

Geachte autoriteiten: dames en heren,
Het is mij als Burgemeester van Leiderdorp - de geboorteplaats van Jonkheer Pieter van der Does, de vice-admiraal van de Hollandse vloot in 1599 - vooral een grote eer, maar ook een genoegen, om - samen met mijn echtgenoot - op uw uitnodiging hier vanavond aanwezig te zijn, evenals morgen bij de herdenking van de ‘Batalla de El Bátan’, zowel in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana in Las Palmas de Gran Canaria bij het graf van Cairasco de Figueroa; en uiteraard ook bij de herdenkingsplechtigheden in Santa Brígida, naar aanleiding van het grootste gedenkwaardige feit uit de geschiedenis van Gran Canaria en waarvan ik de gebeurtenissen die destijds aan de ‘Batalla de El Batán’ vooraf zijn gegaan, hier graag in het kort wil memoreren.

Vanwege zijn verdiensten in diverse belangrijke bestuurlijke functies kreeg Pieter van der Does van de Staten van Holland de heerlijkheden Vriezekoop en Rijnsaterwoude. Rond 1591 kocht hij ‘Huis ter Does’ in Leiderdorp dat tot een eeuw daarvoor in bezit van de familie Van der Does was geweest. Hij en zijn vrouw lieten het in 1598 her- of verbouwen; dat was dus kort voor de aanval op El Real de Las Palmas in de zomer van 1599.

Het was onder Keizer Karel de Vijfde als Koning Filips de Eerste van Spanje, dat de Tachtigjarige Oorlog (van 1568 tot 1648) tussen Spanje en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden aan de gang was - ook wel de ‘De Opstand’, of ‘De Nederlandse Opstand’ genoemd - en, ondanks de oorlog, de handel tussen het koninkrijk Spanje en de toenmalige Spaanse Nederlanden toch door is gegaan, maar... dat na het overlijden van Keizer Karel in 1555, zijn enige zoon als Koning Filips de Tweede van Spanje de handel met de Spaanse Nederlanden verbood en Spanje ter zee te maken kreeg met de opkomende maritieme mogendheden Engeland en de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, wat de uiteindelijke triomf mogelijk maakte voor de Republiek, die zich ontwikkelde tot een wereldmacht en waardoor de 17e eeuw wordt beschouwd als de Gouden Eeuw voor de Republiek op economisch, wetenschappelijk en cultureel gebied.

 

Echter voordat die ontwikkeling een feit was, heeft de Raadspensionaris van de Staten-Generaal, Johan van Oldenbarnevelt, besloten om na het stopzetten van de handel tussen Spanje en de Republiek, oorlogsbuit te gaan veroveren in Spanje.

Johan van Oldenbarnevelt heeft zich als  advocaat bij het Hof van Holland in 1572 aangesloten bij Willem van Oranje  en is in 1579 gekozen in de commissies van financiën en marine van de Staten. Nadat Van Oldenbarnevelt in 1582 de vertrouwens-persoon van Willem van Oranje was geworden, en de Staten-Generaal met de prins naar Delft waren verhuisd, groeide de macht van Van Oldenbarnevelt en vanuit die positie besloot hij om - na het stopzetten van de handel tussen Spanje en de Republiek - oorlogsbuit te gaan veroveren in Spanje.

Daartoe is voor de rede van Vlissingen in de provincie Zeeland een vloot van Hollandse en Zeeuwse schepen samengebracht die onder leiding van Pieter van der Does, dan viceadmiraal van de Admiraliteit van Amsterdam, in mei 1599 vertrok richting de Spaanse-Portugese kust met de bedoeling deze aan een blokkade te onderwerpen daar men toentertijd, zoals gezegd, met deze landen in een langdurige oorlog was verwikkeld (de Tachtigjarige Oorlog).

Vanwege de zware verdediging lukte het Van der Does en zijn manschappen niet om dit voor elkaar te krijgen, waarop zij zijn doorgevaren naar het Real de las Palmas, het tegenwoordige  Las Palmas de Gran Canaria. En heeft hij in de zomer van 1599 de stad ingenomen, maar kon die maar 14 dagen vasthouden.

De verovering van Gran Canaria mislukte en na zware verliezen reisde hij met een deel van de vloot door naar het aan de Afrikaanse Westkust gelegen Sao Tomé, destijds evenals de   Canarische Eilanden Spaans bezit. Daar vond Pieter van der Does zijn einde vanwege verwondingen die hij bij de inname van El Real de Las Palmas had opgelopen; sommige bronnen melden echter dat hij stierf aan malaria.

En het is vanwege de genoemde verliezen in 1599 dat ik hier - 417 jaar na dato - de eer heb om als Burgemeester van Leiderdorp - nu in vredestijd en dankzij de grootmoedigheid van de Canarische bevolking - samen met u de slachtoffers van beide zijden te herdenken van de voor de Canario’s heroïsche slag bij ‘El Batán’ in wat tegenwoordig de gemeente Santa Brígida is.

Oorlog en onderdrukking zijn helaas van alle tijden, van alle volken en van alle culturen. Het is belangrijk hier bij stil te staan om de waarde van vrede en vrijheid te voelen. En vooral ook, wat wij zelf kunnen doen om verruwing, haat en polarisatie - het wij-zij denken – te signaleren en er met z’n allen wat aan te doen. Dat doen wij in Nederland elk jaar op 4 mei. Wij gedenken dan alle burgers en militairen die zijn omgekomen in oorlogssituaties en bij vredesmissies in een land ver van huis.

Voor de herdenking van de ‘Batalla del Batan’ in Las Palmas de Gran Canaria gaan we verder terug in de geschiedenis, een geschiedenis die misschien niet bij iedere Nederlander bekend is, maar die wel betekenisvol was, zowel voor de ontwikke-ling van ons huidige Nederland als voor de ontplooiing van onze normen en waarden.

Wij herdenken vandaag de slachtoffers van beide kanten. Een bijzonder en mooi gebaar van u allen, niet alleen vanwege de rijke, gedeelde geschiedenis, maar ook omdat dit een gedeelde waarde laat zien als het gaat om leven in vrede en vrijheid. U keert ons hiermee ‘de andere wang toe’: u doet uw best voor de vrede door u kwetsbaar op te stellen. Dat is geen zwakheid, juist heel moedig! U vermijdt zo, dat er een vicieuze cirkel ontstaat waarbij kwaad met kwaad wordt vergolden.

En hoewel wij als Nederlanders de slag van destijds verloren hebben en met de tekst in het gemeentewapen van Santa Brígida “Por España y por la Fe vencimos al holandés” (Door Spanje en door ons geloof overwonnen wij de Nederlanders) hoeft u hier, vanavond aanwezig, zich tegenover ons Nederlanders (Holandeses) geen zorgen te maken; want tot op de dag van vandaag zingen wij in ons Volkslied ‘Het Wilhelmus’, dat geschreven is door Marnix van Sint-Aldegonde en dat Willem van Oranje’s twee-strijd inzake de opstand in de Nederlanden weerspiegelt. Enerzijds probeert hij trouw te zijn aan de Spaanse koning, anderzijds is hij boven alles trouw aan zijn geweten, dat hem voorschrijft God en het Nederlandse volk te dienen.

Eén van de coupletten van ons volkslied besluit met “…den koning van Hispanje heb ik altijd geëerd”. Dat moet een eervolle geruststelling voor u zijn, gezien ons gezamenlijke verleden.

Uw aanwezigheid hier, uw gastvrije ontvangst en uw egards naar mijn echtge-noot en naar mij zijn hartverwarmend. Vanuit Leiderdorp zal ik dit in geheel Nederland uitdragen.

Dank voor uw aandacht.
ZZZZislas-canariaslogo-kopie-45.jpg

El discurso de la Alcaldesa Laila M. Driessen-Jansen
en el Castillo de Mata,
el sábado 2 de Julio de 2016
y
en la plaza de la iglesia en la Villa de Santa Brígida
el domingo 3 de Julio de 2016

Estimados Autoridades:
damas y caballeros,

Como Alcaldesa de Leiderdorp - el pueblo en que nació el Esquire Pieter van der Does, vice-almirante de la flota holandesa en 1599 - sobre todo para mi es un gran honor, pero también un placer para estar aqui - junto con mi marido - esta noche por su invitación, así como mañana en la conmemoración de la 'Batalla de el Batán', tanto en la basílica de la Catedral de Santa Ana en Las Palmas de Gran Canaria ante la tumba del Cairasco Figueroa; y por supuesto en las ceremonias de la conmemoración en la Villa de Santa Brígida, siguiendo el acontecimiento más trascendental en la historia de Gran Canaria, y de que quisiera recordar aqui brevemente
los eventos que precedieron a la "Batalla de El Batán"

Por sus logros en diversos puestos ejecutivos clave, Pieter van der Does recibió de los Estados de Holanda los señoríos Vriezekoop y Rijnsaterwoude. Hacia 1591 compró la casa 'Huis ter Does’ en Leiderdorp, que hasta un siglo antes había estado en posesión de la familia Van der Does.
Él y su esposa en 1598 han reparado o remodelado la casa; el cual fue poco antes del ataque a El Real de Las Palmas, en el verano de 1599.

Fue en los tiempos del emperador Carlos V como Rey Felipe Primero de España, que se llevó a la Guerra de los Ochenta Años (de1568 hasta1648) entre España y la República - también llamado el "Levantamiento" o "El revuelta holandesa” - y, a pesar de la guerra, el comercio entre el reino de España y los entonces españoles Países Bajos siguió como de costumbre, pero... después de la muerte del emperador Carlos V en 1555, su único hijo, el Rey Felipe Segundo de España, se prohibe el comercio con los Países Bajos españoles y... España tuvo que encontrar en la mar las potencias marítimas emergentes de Inglaterra y de la República holandesa de que el triunfo final hizo posible que la República se convirtió en una potencia mundial y por lo tanto el Siglo 17 fue ‘EL SIGLO DE ORO’ para la República en terminos de economia,científico y cultural.

Pero antes de este desarrollo fue un hecho, el concejal de los Estados Generales, Johan van Barneveld, decidió tras el cese de los intercambios comerciales entre España y la República, a la conquista de botín de guerra en España.

Johan van Oldenbarnevelt,como abogado de Las Cortes de Holanda,se conectó en 1572 con Guillermo de Orange y fue elegido en 1579 en los comités de finanzas y de la marina de guerra de Los Estados. Después de Van Oldenbarnevelt en 1582 se había convertido en el hombre de confianza de Guillermo de Orange y los Estados Generales se había trasladado con el príncipe a Delft, el poder de Van Oldenarnevelt creció y desde esa posición se decidió - después de la interrupción del comercio entre España y República - para capturar botín de guerra en España.

Con este fin, en la rada Vlissingen en la provincia de Zeeland se reunió una flota de barcos de Holanda y Zelanda bajo la comandancia de Pieter van der Does, el entonces vicealmirante del Almirantazgo de Ámsterdam; en mayo de 1599 se salió por la costa española-portuguesa con la intención de sometiéndolos a un bloqueo, ya que, en ese momento, como he dicho,se comprometió con estos países en una guerra prolongada (la guerra de los ochenta años).

Debido a la fuerte defensa Van der Does y sus hombres no pudo obtener este hecho, por que se navegaban a la Real de las Palmas, hoy Las Palmas de Gran Canaria. Y ha tomado la ciudad en el verano de 1599, pero sólo pudo mantener esto por unos 14 días.

La conquista de Gran Canaria falló y después de las fuertes pérdidas, a continuación viajó con parte de la flota a la costa oeste de África, a la Isla de Sao Tomé en el Golfo de Guinea, entonces - como las Islas Canarias - posesión española. Alli Pieter van der Does encontró su fin, debido de la heridas que había sufrido en la captura de El Real de Las Palmas, sin embargo, algunas fuentes informan que murió de malaria.

Y es a causa de las citadas pérdidas en 1599 que aquí - 417 años después - tengo el honor como alcaldesa de Leiderdorp - ahora en tiempos de paz, y gracias a la generosidad de la población canaria - recordar junto con ustedes a las víctimas de ambos lados de la - para los Canarios - heroica batalla "de El Batán", que hoy es el municipio de Santa Brígida.

Por desgracia la guerra y la opresión son de todos los tiempos, de todos los pueblos y de todas las culturas. Es importante resaltar el valor de la paz y de la libertad. Y, sobre todo, lo que podemos hacer para identificar el engrosamiento, el odio y polarización, y el pensamiento en el sentido de ‘nosotros-y-ellos’, y hacer algo a todas estas cosas. Esto hacemos el 4 de mayo de cada año en los Países Bajos. Recordamos a continuación, todos los civiles y soldados que murieron en misiones de guerra y en mantenimiento de la paz en una tierra lejos de casa.

Para la conmemoración de la "Batalla del Batán" en Las Palmas nos vamos más atrás en la historia, una historia que no es tan conocido por todos los holandeses, pero que era importante, tanto para el desarrollo de nuestra actual Holanda (Los Países Bajos) y para el desarrollo de nuestros valores.

Hoy recordamos a las víctimas de ambos lados. Un toque particularmente agradable de todos ustedes, no sólo por la rica historia compartida, sino también porque demuestra un valor compartido cuando se trata de vivir en paz y libertad. Ustedes nos "prestan la otra mejilla": Ustedes hacen lo mejor posible para la paz por ponerse vulnerable. Este no es una debilidad, ¡sólo muy valiente! De este manera se evita que se crea un círculo vicioso en el que el mal es recompensado con el mal.

Y a pesar de que los Neerlandeses han perdido la batalla de entonces y con el texto en el escudo de la Villa de Santa Brígida "Por España y por la Fe vencimos al holandés" (“Voor Spanje en voor het Geloof overwonnen wij de Nederlanders”) Ustedes aquí presente esta noche no tienen que preocuparse ante nosotros Neerlandeses (holandeses); porque hasta hoy cantamos nuestro himno nacional "Het Wilhelmus", escrito por Marnix van St. Aldegonde, y que refleja la lucha interior de Wilhelmus van Nassau sobre la revuelta en los Países Bajos. Por un lado, se trata de ser fiel al rey español, por otra parte, ser sobre todo fiel a su conciencia, por que prescribe servir a Dios y al pueblo holandés.

Uno de los versos de nuestro himno nacional concluye con "... el rey de España siempre he honrado". Dado nuestro pasado común, eso debe ser un consuelo honorable para Ustedes.

Su presencia aquí, su cálida bienvenida y su respeto a mi marido y a mi son entrañables. De Leiderdorp voy a transmitir esto en los Países Bajos entero.

 

Gracias por su atención.

 


Rede
Luitenant-generaal Pedro Galán,
Commandant Algemeen Commando Canarias,
uitgesproken in het
Castillo de Mata
op zaterdag 2 juli 2016

707.jpg

DE SLAG OM LAS PALMAS OP DE SCHARNIERING
VAN TWEE EEUWEN EN HOE DE CANARIO’ S EEN GLORIEUZE OVERWINNING WISTEN TE SLEPEN UIT DE KAKEN VAN DE NEDERLAAG
Luitenant-generaal Pedro Galán, Commandant van het Canarische Bevel


HISTORISCHE CONTEKST
Sinds de tweede helft van de 16de Eeuw vinden herhaaldelijk piraten-aanvallen plaats op de Canarische Eilanden, al in 1595 had Las Palmas te lijden van de aanval van Drake en Hawkins, toen op 6 mei 1598 Filips II de  Nederlanden toekende aan zijn dochter Elisabeth Clara Eugenie in plaats van aan de erfgenaam, de toekomstige Filips III, in de overtuiging dat zo een einde zou komen aan de burgeroorlog in Vlaanderen.

Ondanks dat de Nederlanden openlijk in opstand waren tegen de Spaanse overheersing is het handelsverkeer tussen te respectievelijke havens heel intens totdat in februari 1599 men alle handel verbood met de opstandige provincies en Spanje haar havens compleet afsloot voor de Hollandse schepen veroorzakend dat  wat als een oorspronkelijk ideologisch conflict begon, veranderde in een oorlog met een economisch karakter omdat dit verbod de onmogelijkheid  inhield zout, peper en specerijen te verkrijgen en dat bracht de voornaamste motor van hun economie in gevaar, want zout vormde het onvervangbare belangrijkste middel zowel voor de conservering van vis en vlees evenals in de kaasmakerij en boterproductie. Bijgevolg deed zich in de opstandige provincies een drastische prijsverhoging voor en een toename van de werkloosheid die tot  wel 30.000 werknemers zou kunnen treffen.

Tegen de ernst van deze situatie besloten de Staten Generaal in maart van dat jaar een expeditie tegen Spanje te organiseren. Ze bewapenden een krachtige vloot en gaven die in handen van admiraal Pieter van der Does, verordonnerend, ons het groots mogelijke nadeel toe te brengen. Zo voldeed men niet alleen aan de verwachtingen van Filips II om een einde te maken aan het conflict, maar deed zich, met Filips III al op de troon, een van de ernstigste aanvallen voor en van de grootste omvang in de Canarische geopolitiek.

De gebeurtenissen vonden plaats tussen 26 juni en 8 juli 1599 plaats biedend aan wat de invasie van Canarias kon zijn en van  misschien wel de rest van de Archipel. Op 3 en 4 juli werd  de stad Las Palmas ingenomen en begon, wat een van de meest tragische gebeurtenissen vormde uit haar geschiedenis.

DE STRATEGISCHE WAARDE VAN GRAN CANARIA
Het belang van de ligging van de Canarische Eilanden is evident maar in die tijd was het nog belangrijker, omdat er geen Suezkanaal bestond en de specerijenhandel met de eilanden gedaan werd via de moeilijke routes  van Kaap de Goede Hoop en de Straat van Magellaan.

Eind 16de Eeuw telde Gran Canaria ruim de helft van de bevolking van de Archipel en haar hoofdstad was een voorspoedige plaats die suiker, wijn en koloniale waren stuurde naar Europese markten, vanwaar men textiel en handgemaakte producten importeerde.

Van de gehele Archipel kon men alleen vanuit de haven van La Luz als deze haven- en handelsactiviteiten verrichten, en in tegenstelling tot die van La Orotava en La Laguna die in het binnenland beschermd zijn, is Las Palmas een open stad naar zee en, daarom, blootgesteld aan aanvallen.

STAAT VAN DE VERDEDIGING
Toen in 1589 op de eilanden Don Luis de Cueva y Benavides werd benoemd tot Kapitein-Generaal, installeerde zich op Gran Canaria een contigent van 600 soldaten, bestudeerde men gedetailleerd de verdediging, en probeerde men de fortificatie te verbeteren. De la Cueva omhelsde het idee een kleine vloot te bouwen die het mogelijk maakte, troepen tussen eilanden te projecteren maar dit dynamische verdedigingsproject  is nooit gerealiseerd. De fortificaties bereikten een elementaire ontwikkeling, zodanig dat de stad Las Palmas muren had van noord naar zuid en twee forten, Sint Anna en Sint Elizabeth, plus het Kasteel van La Luz dat de haven beschermde.

Op het moment van aanval was Alonso Alvarado de Militaire Gouverneur en veteraan uit Badajoz van de campagnes van Aragón, Italië en Vlaanderen, die als tweede man Antonio Pamochamoso had, eveneens uit Badajoz en een ervaren soldaat.

Als troepen rekende men met het Derde van Las Palmas bestaande uit vier compagnieën lansiers en musketiers plus enige cavalerie en een kleine hoeveelheid korte afstand artillerie. Bij deze troepen moet men de vier compagnieën miliciens van Las Palmas, Telde, Agüimes, La Vega, Teror, Arucas, Gáldar en Guía rekenen.

Te benadrukken is dat onze soldaten voorzien waren van haakbussen waardoor zij zich blootgesteld zagen aan het vijandelijke musketvuur dat een dubbel bereik had.

Samengevat, tegenover ruim 100.000 Hollanders stonden de Grancanario' s met een klein leger van 150 beroepssoldaten en 1.000 miliciens die de wapens gebruikten waarover zij beschikten: haakbussen, spades, landbouwwerktuigen en, dat wel, een ontegenzeggelijke heldhaftigheid.

POGINGEN VAN DE HOLLANDSE VLOOT
Twee documentaire bronnen maken het mogelijk, het doel van de Staten Generaal na te gaan. Op de eerste plaats waren de instructies,  gegeven aan de admiraal, dat hij volgens deze zoveel mogelijk winstgevende acties moest ondernemen als beoordeeld door de Vlaamse natie tegen alle eilanden, gebieden, en steden van de Koning van Spanje, de verbindingen tussen Spanje en haar gebieden verbreken, de schepen onderweg grijpen, en bovendien geschikte plaatsen bezetten en fortificeren voor het voor anker gaan van de schepen.

Het zoeken naar financieel voordeel is evident, zoals de poging zoveel mogelijk schade te berokkenen aan de Spaanse economie en te heersen over elk willekeurig stukje terrein dat nuttig is voor het vestigen van een steunpunt voor hun handel. Dat idee wordt ondersteund door het feit dat de aankomende schepen geladen waren met bouwmaterialen.

De tweede bron is een brief waarmee men een losgeld eist voor de redding van Las Palmas. "... de burgers en ingezetenen van de stad en het eiland Canaria zullen vervolgens verschijnen, voor het redden van hun personen, panden en landgoederen, met een waarde van 400.000 dukaten van elf realen elk. Zo zullen zij verplicht zijn, jaarlijks 10.000 dukaten te betalen, terwijl de betreffende Staatslieden de andere zes eilanden zullen bezitten, of elk een daarvan..."

De eilandautoriteiten waren perplex bij het lezen van deze oneerbiedige brief waaruit duidelijk een derde doel blijkt: naast de buit en enigerlei steunpunt voor hun handel, haden de Staten Generaal de bedoeling te heersen over de Archipel, of tenminste over een van de eilanden.

DE SLAG
Zesentwintig juni, voor de baai van La Luz doemt een vloot op van 74 schepen varend onder Hollandse vlag en die van het Huis van Oranje. Alvarado beschikt over de verdediging en zet deze voornamelijk in om het aan land gaan van de vijand te verhinderen.

De Gouverneur is niet alleen, onmiddellijk komen de wethouders, de mannen van de Kerk en de plattelandsbevolking die zich aansluiten bij de manschappen van de milities om de verdediging voor te bereiden.

Er opent zich artillerievuur tussen de schepen en de verdedigers van  de stad. De aan diverse schepen aangerichte schade voorkomt niet de daaropvolgende pogingen om aan land te gaan, zwaar afgewezen door de mannen van Alvarado, die - dodelijk gewond geraakt - wordt vervangen door Antonio Pamo Chamoso. Uiteindelijk slaagt de vijfde poging met de verrassende techniek van het met platbodems de kust te naderen op een klippengedeelte dat niet  voorbereid is op de verdediging en het bereik van het vijandelijke artillerievuur zorgt ervoor dat de heldhaftige verdediging van de Spanjaarden, met ontbloot bovenlijf, onhoudbaar blijkt. Zo slagen de Hollanders erin voet aan land te zetten, niet zonder talrijke verliezen geleden te hebben, waarbij Ciprián de Torres, Kapitein van de Compagnie van La Vega, te water gegaan is, van der Does aanvalt en hem verwondt en hijzelf het leven verliest in die heldhaftige poging.

De eilandtroepen trekken zich terug, de Spaanse achterhoede trekt zich al strijdend terug totdat het contact verbreekt, en omgord de verdediging van de stad terwijl autoriteiten, documenten en  waardevolle voorwerpen naar het binnenland worden gebracht.
Na een artillerie-voorbereiding van vijf uur komt de Hollandse Infanterie vooruit voor de  frontale aanval op Las Palmas terwijl men die probeert te omsingelen en men de verbinding met  de terugtrekkende verdedigers probeert af te snijden.
Opnieuw ligt het veld bezaaid met vijandelijke slachtoffers maar met de muren en de borstweringen vernield en vanwege enorme kracht van de aanvallers zien de miliciens zich genoodzaakt de stad te verlaten na de nodige tijd gewonnen te hebben dat de inwoners die hebben kunnen verlaten met hun bezittingen.

De stad ingenomen hebbend, probeert Van der Does een aanzienlijke som aan losgeld te innen.  De  eiland-autoriteiten, verzameld in Santa Brígida, wijzen de chantage af. Op 29 juni schrijven ze een brief aan de koning waarin ze rekenschap geven dat de vijand de stad heeft ingenomen, maar dat ze "het 'animo' hebben de rest te verdedigen tot aan verlies van het leven."

Zo breekt de ochtend van zaterdag 3 juli aan waarop een colonne van 4.000 Hollanders zich naar Monte Lentiscal begeeft waar Pamo Chamoso, met niet meer dan 400 manschappen, bereid is de strijd aan te gaan. De Spanjaarden hebben irrigatiekanalen afgesloten en waterbronnen droog gelegd. De zon brandt, de hitte is verstikkend. De Hollandse troepen met zware uitrusting en bewapening, niet gewend aan dit soort terrein, lijden dorst terwijl ze proberen vooruit te komen.

Pamo Chamoso kiest als grens van de terugtrekking een weelderig bos waarin hij zijn schaarse troepen verbergt. Hij  neemt het vaste besluit de vijand de pas af te snijden en aan te vallen tussen de dichte vegetatie door te laten geloven dat men zich tegen een veel krachtigere overmacht bevond. Onze mannen doken ineen aan beide zijden van de weg op het dominante punt dat bekend is als El Batán (de Volmolen) wat de aanvallende colonne verplichtte van onder naar boven aan te vallen en zonder de mogelijkheid in het struikgewas het voordeel van hun bewapening te benutten.

Het grootse deel van de troepenmacht wachtte, terwijl dertig of veertig eilandbewoners de flanken aanvielen van de Hollandse achterhoede. De  onzen bestreden hun tamboers terwijl ze al zwaaiend met hun vaandels in de lucht de berg afdonderden om meer in aantal te lijken. De  aanval ingezet hebbend, ontaarde deze in een zodanige woede dat de indringende troepen, vollledig verrast, begonnen aan een wanordelijke terugtocht bergafwaarts naar de nabijgelegen stad.

De vijandelijke represaille liet niet op zich wachten, onmiddellijk ging men over tot het plunderen van de hoofdstad en het in brand steken van gebouwen. Ze brachten de luidklokken van de kathedraal over naar hun schepen, de kanonnen en alle landbouwproducten die zich maar eigen konden maken, totdat de volgend ochtend de hoofdstadbewoners die niet bereid waren hun stad te laten vernietigen met zoveel geweld aanvielen dat de Hollanders naar hun schepen vluchtten en de rest van de buit achterlieten.

Op zondag 4 juli herstelde de stad zich definitief en vier dagen later verliet de vijandelijke vloot de baai.

Tegenover de pijn van de families die hun geliefden hadden verloren en de materiële vernielingen die de indringer had aangericht, heeft men een van de heldhaftigste pagina's geschreven van het eiland Gran Canaria.

DE HISTORISCHE BETEKENIS VAN DE AANVAL
Voor Spanje had de aanval nadelige gevolgen zowel op economisch als op politiek vlak. Enerzijds slaagde men erin de handel met Amerika voor lange tijd te onderbreken. Anderzijds veroorzaakte de bezorgdheid, dat Filips III veranderingen aanbracht in de overheid van de Staat, inclusief veranderingen in de Raad van State en in de Consejo de Indias ( Raad voor Zuid Amerikaanse Gebiedsdelen).

Voor Holland vormde de expeditie ronduit een mislukking vanwege de hoge kosten. zowel economisch, want de verkregen buit was niet voldoende om de kosten van de onderneming te dekken,  evenals aan mensenlevens, 1.400 mannen kwamen om tijdens de operaties.

Voor de wereld in de toekomst zou men de doctrine opstellen van de verdediging van het territorium op basis van de geleerde lessen in deze campagne. De  sleutel tot de overwinning ontdekten de Canario's door het gebruiken van een tactiek die tot dan toe onbekend was: De strijd op het platteland op basis van kennis van de aard van het terrein en de steun van de burgerij om aan te vallen bij verrassing en zich snel terug te trekken. Dat wil zeggen, over de ervaring van de aanval van Van der Does aan het eind van de 16de Eeuw welke men zal beschrijven aan het begin van de 18de Eeuw als een nieuwe vorm van strijden: de guerillaoorlog die, geperfectioneerd in de 19de Eeuw tegen Napoléon, vanaf dat moment aanwezig zal zijn in alle conflicten.

UITEINDELIJK voor Gran Canaria: Deze aanval, de pest die kort daarop uitbrak, de slechte oogsten, en het verlies aan concurrentie van de suiker tegenover de wijn, zorgde ervoor dat Tenerife de traditionele hegemonie van Gran Canaria overnam. Zodanig, dat voor dit eiland de historische episode gevormd werd die het verlies van haar overheersing markeerde. Maar vooral blijft dat historische moment  onuitwisbaar gegraveerd in de harten van al haar bewoners: De op het eiland geborenen leverden een bewijs van ontembare en sublieme moed. De daaropvolgende pogingen tot aanlanding werden afgeslagen met een specifieke vrijmoedigheid, met man tegen man gevechten met ontbloot bovenlijf in de confrontatie met de indringers die voet aan land probeerden te zetten met mortiervuur, de sublieme prestaties van Ciprián de Torres en evenzovele anonieme helden, de verdediging van de stad gedurende twee dagen in omstandigheden van een verpletterende minderwaardigheid, de ongelijke ontmoeting op Monte Lentiscal, en de laatste definitieve aanval op de stad, zijn de meest glorieuze episoden.

Op geen ander moment in de geschiedenis liep Gran Canaria het risico de banden te verbreken die het voor altijd zouden verbinden met het moederland: Het redde zich voor Spanje op  die glorieuze dag na de belangrijkste oorlogsoperaties die men op het toneel van de eilanden van de Archipel heeft gehad omdat de Canario's, zoals bewezen is, een grote overwinning wisten te slepen uit de kaken van de nederlaag.
ZZZZislas-canariaslogo-kopie-88.jpg

 


Rede
Luitenant-generaal Pedro Galán,
Commandant
Algemeen Commando Canarias
uitgesproken in het Castillo de Mata
op zaterdag 2 juli 2016  

707.jpg 
DiscursoGeberalBatalnVXIdeCanariaspgina1-1.jpg
DiscursoGeberalBatalnVXIdeCanariaspgina2.jpg
DiscursoGeberalBatalnVXIdeCanariaspgina3.jpg
DiscursoGeberalBatalnVXIdeCanariaspgina4.jpg
697.jpg 707-kopie.jpg
En een onderhoudend samenzijn... na afloop van de toespraken in het Castillo de Mata en het bezoek aan het hier gevestigde Museo de La Ciudad y El Mar...
719.jpg
713.jpg
711.jpg
733.jpg
725.jpg

ZZZZislas-canariaslogo-kopie-83.jpg


Burgemeester Leiderdorp
legt in 2016 krans voor
de gevallenen in 1599

LAS PALMAS DE GRAN CANARIA - zaterdag 2 juli 2016 - De burgemeester van Leiderdorp - de geboorteplaats van jonkheer en viceadmiraal van de Hollandse Vloot, Pieter van der Does - heeft op vrijdag 1 juli 2016 tijdens de tweede dag van  haar zesdaagse, officiële bezoek aan Gran Canaria ter gelegenheid van de herdenking van De Hollandse Aanval op El Real de Las Palmas, een eerste krans gelegd als eerbetoon aan de gevallenen die in 1599 hun leven hebben gegeven voor hun natie.

De burgemeester heeft de krans gelegd tijdens de militaire parade op het exercitieterrein van de Kazerne van het Batallón del Cuartel General de La Brigada de Infantería Ligera Canarias XVI, waarvan het Regiment Infanterie Ligera 50 de Canarias (El del Batán) onderdeel uitmaakt.
IMG_6319.jpg

 

                     

 

 

 

 
                     'Plaza de los Caídos'  in het Cuartel BCG BRILCAN XVI 
                          

        Batallón del Cuartel General de la Brigada de Infantería Ligera Canarias XVI

De krans is gelegd na afloop van de officiële ontvangst door de Gemeente Las Palmas de Gran Canaria, waar de burgemeester van Leiderdorp, de edelachtbare mevrouw(la Ilustrísima Señora Doña) Laila M. Driessen-Jansen in de Casas Consistoriales (het Historische Gemeentehuis) officieel is ontvangen door de burgemeester van de hoofdstad van Gran Canaria, el Ilustrísimo Señor Don (de edelachtbare heer) Augusto Hidalgo Macario.

In het aangename onderhoud tussen beide burgemeesters zijn o. a. onderwerpen aan de orde gekomen zoals: het verschil tussen een gekozen en een benoemde burgemeester en hun  respectievelijke, ambtelijke  verantwoordelijkheden; de progressieve ontwikkeling van de hoofdstad van Gran Canaria; de sociaal-economische vooruitgang die het eiland  heeft geboekt, sinds Spanje in 1986 is toegetreden als lidstaat van de Europese Unie, en vooral ook de vriendschappelijke betrekkingen in vredestijd tussen naties, in het bijzonder die tussen Spanje en Nederland; en uiteraard van die, tussen de gastvrije Canarische bevolking en de Nederlandse (onder wie de duizenden Nederlandse toeristen (holandeses) die jaarlijks op Gran Canaria hun vakantie doorbrengen, die er overwinteren, of die definitief op het eiland gevestigd - en ingeburgerd - zijn)...

Met de bijgaande fotoreportage betreffende de tweede dag van het bezoek, doen wij verslag van deze bijzonder aangename ontmoeting in de Casas Consistoriales; en ook van het aansluitende bezoek aan Castillo de La Luz - de historische fortificatie van waaruit destijds de verdediging van de El Real de Las Palmas werd gevoerd en geleid (tegenwoordig Museum voor Eigentijdse Kunst, dat beheerd wordt door de Martín Chirino-Stichting).
En uiteraard doen we verslag in beeld en geluid van de al genoemde, indrukwekkende, militaire parade, waarvan de videofragmenten te zien zijn via YouTube:
01-4.jpg 02-4.jpg    Las Casas Consistoriales de Las Palmas de Gran Canaria (het historische Gemeentehuis).
                                       04-2.jpg
03-3.jpg
04a.jpg
04b.jpg 04c.jpg
            María van Oostenrijk,                                                Filips II ,
             Koningin van Spanje.                                       Koning van Spanje.
        Deze schilderijen zijn in bruikleen verkregen van het Prado-Museum (Madrid).
08-2.jpg
De Sala de Oro (Gouden Zaal) in de Casas Consistoriales, hier vinden maandelijks de Gemeenteraadsvergaderingen plaats

011-2.jpg
09-1.jpg 010-1.jpg
012-2.jpg 013-1.jpg 015-1.jpg
  015-2.jpg 016.jpg
017.jpg

018.jpg 019.jpg
020.jpg 021-2.jpg

022.jpg
024.jpg 025-1.jpg 026a.jpg
026.jpg 026b.jpg027b.jpg     028.jpg
028a.jpg 029.jpg
IMG_6303.jpg
Burgemeester Augusto Hidalgo Macario voorziet, in de burgemeesterskamer van de Casas Consistoriales, het fotoboek van de Stad van een opdracht en ondertekening, alvorens het te overhandigen aan de burgemeester van Leiderdorp, de edelachtbare mevrouw Laila M. Driessen-Jansen, waarna mevrouw de  burgemeester het Gouden Boek van de Stad  voorziet van een opdracht, compleet met haar handtekening.

IMG_0879.jpg

032.jpg
                        ↑ Casas consistoriales - Gemeentehuis 

IMG_6319.jpg       Cuartel BCG BRILCAN XVI 
Batallón del Cuartel General de la Brigada de Infantería Ligera Canarias XVI
VIDEO'S:

2016: Homenaje a los Caídos, Regimiento Infantería Ligera Canarias 50, Deel 1
fgggg.jpg

https://youtu.be/SGYNZOk_Bnc

2016: Homenaje a los Caídos, Regimiento Infantería Ligera Canarias 50, Deel 2
default-4.jpg
https://youtu.be/UtqyCIOJNiE

2016: Homenaje a los Caídos, Regimiento Infantería Ligera Canarias 50, Deel 3
hqdefault-35.jpg
https://youtu.be/kRb2KNhKc18

2016: Homenaje a los Caídos, Regimiento Infantería Ligera Canarias 50, Deel 4
hqdefault-36.jpg

https://youtu.be/9RwIuPsBNSQ+

        2016: Homenaje a los Caídos, Regimiento Infantería Ligera Canarias 50, Deel 5

                                      https://youtu.be/s9eHshm-A60

 IMG_6304.jpgUitzicht op een deel van de stadswijk La Isleta en de istmus (landengte) van Las Palmas de Gran Canaria; met links Alcaravaneras en rechts Las Canteras.
De foto is gemaakt  vanaf  het Kazerne-terrein van het Batallón del Cuartel General de La Brigada de Infantería Ligera Canarias XVI ,waarvan het
Regiment Infanterie Ligera 50 de Canarias (El del Batán) onderdeel uitmaakt.

IMG_6316.jpg

Uitzicht op de stadswijk La Isleta, Puerto de La Luz en   de overige stadswijken; de foto is genomen vanaf  het Kazerne-terrein van het Batallón del Cuartel General de La Brigada de Infantería Ligera Canarias XVI, waarvan het Regiment Infanterie Ligera 50 de Canarias (El del Batán) onderdeel uitmaakt.
553.jpg IMG_6320.jpg

557.jpg IMG_6317.jpg

555.jpg

554.jpg

558.jpgUitleg aan de luitenant-kolonel over het burgemeesterschap, aan de hand van de ambtsketting.
559.jpg

Aansluitend het bezoek aan Castillo de La Luz, van waaruit  op 26 juni 1599 de verdediging heeft plaatsgevonden van El Real de Las Palmas tegen de aanval van de admiraal van de Hollandse vloot Pieter van der Does... ↓
565-1.jpg

564.jpg
 566.jpg
Castillo de la Luz, tegenwoordig is hier de Stichting van kunstenaar/beeldhouwer Martin Chirino gevestigd.
575.jpg
578.jpg
581.jpg

Vrijdag 1 juli 2016,  in het Castillo de la Luz.  Het echtpaar Driessen-Jansen samen met leden van het comité  'La Mesa de El Batán'; uiterst links op de foto, de officiële geschiedschrijver van de Gemeente Las Palmas de Gran Canaria, Don Juan José Laforet Hernández; en uiterst rechts op de foto de oprichter en voorzitter van het comité, Don Jacobo González Velázquez.
000islas-canariaslogo-45.jpg


De Hollander verzoent zich

LAS PALMAS DE GRAN CANARIA - zaterdag 2 juli 2016 - Hieronder geven wij de integrale vertaling weer van het artikel dat op 2 juli 2016 is verschenen in het dagblad ‘La Provincia/Diario de de Las Palmas’ en dat geschreven is door: eduardo medina orihuela 02.07.2016 | 02:10
http://www.laprovincia.es/las-palmas/2016/07/02/holandes-reconcilia/838808.html2016-06-30002BezoekBurgemeesterLeiderdorpdag3-2.jpg

"Verjaardag. De hoofdstad viert de grootste overwinning uit haar geschiedenis op de indringers.>
b2016-07-02Laprovinciua-1.jpg

De Hollander verzoent zich

De burgemeester van Leiderdorp bezoekt de stad om deel te nemen aan de plechtigheden die de 417de verjaardag herdenken van de aanval van Van der Does op Gran Canaria.

"Pieter Van der Does was een zo belangrijke man in zijn tijd dat men zijn naam heeft gegeven aan veel straten, pleinen en scholen in Nederland.” Zo heeft Laila Mathilde Driessen-Jansen gisteren verzekerd, de burgemeester van de geboorteplaats van Pieter van der Does, de Hollandse admiraal en corsair (piraat) uit de 16de Eeuw die de de grootste aanval aanvoerde waaronder Canarias in haar geschiedenis leed. Las Palmas de Gran Canaria leed in het jaar 1599 onder de Hollandse aanval en 417 later, neemt zijn landgenote deel aan de herdenking van die slag, in een oefening van verzoening.
holandes-reconcilia-1.jpgDe burgemeester van Leiderdorp, de gemeente die deel uitmaakt van het stedelijke gebied van Leiden, heeft deze verklaringen gedaan bij haar bezoek aan de Casas Consistoriales (het antieke gemeentehuis) van de hoofdstad, waar zij gisteren is ontvangen door haar evenknie in Las Palmas de Gran Canaria, Augusto Hidalgo. "Het is een eer hier te kunnen zijn op Gran Canaria en ontvangen te zijn door de burgemeester in de Casas Consistoriales, die prachtig zijn,” heeft Driessen-Jansen opgemerkt.

“Het is een genoegen te weten dat Pieter van de Does bijgedragen heeft aan het begrip dat we tegenwoordig hebben tussen Spanje en Nederland,” zo heeft zij toegevoegd.

Het bezoek van de bestuurster dankt  men aan een uitnodiging die ze heeft ontvangen om deel te nemen aan de plechtigheden ter herdenking van de 417de verjaardag van de Hollandse aanval op Gran Canaria en de heldhaftige verdediging van de bewoners in dat tijdperk, evenementen over welke zij verzekerd heeft, kennis te hebben. “Het verheugt mij hier te zijn in deze mooie stad tijdens de herdenking van deze gebeurtenis,” zo heeft Driessen-Jansen verzekerd, die heeft laten weten dat er vandaag een geschenk zal worden overhandigd aan het Cabildo (Eilandbestuur) van Gran Canaria als symbool van broederschap tussen de twee steden.

Op zijn beurt, heeft de burgemeester van Las Palmas de Gran Canaria erkend, “dat het een genoegen is de burgemeester te ontvangen,” en hij heeft verduidelijkt dat men dezer dagen de slag van El Batán (De Volmolen) herdenkt, “het meest kritische moment dat deze stad heeft beleefd in haar ruim 500-jarige geschiedenis.”

“Nu, ruim 400 jaar later,” zo ging hij verder, “draagt de Nederlandse samenleving bij aan de economie van de stad, het is een zustergemeenschap van Canarias en van Las Palmas de Gran Canaria." Als voorbeeld gaf hij de luidklok aan die zich in de Kathedraal van Santa Ana bevindt, “die enkele jaren geleden is overhandigd door de Nederlandse gemeenschap als symbool van de broederschap die bestaat, eeuwen na de vreselijke gebeurtenis voor de stad, wat 30 jaar heeft geduurd om die weer op te bouwen,” zo heeft de burgemeester opgemerkt.

Hidalgo, die verwacht dat de burgemeester van Leiderdorp zal genieten van haar verblijf op het Eiland, heeft laten weten het Castillo de Mata (Kazemat-Kasteel) te bezoeken, "waar men op het laatste moment de stad tegen de invasie heeft verdedigd.” “Dat zal bij de herdenkingsplechtigheden zijn van de Slag van El Batán (de Volmolen), op uitnodiging van het Cabildo (Eilandbestuur) van Gran Canaria, en hij verwacht dat men geniet van Canarias, Gran Canaria, en van deze stad die ook onderdeel is van de geschiedenis van haar volk,” zo voegde hij toe.

De burgemeester heeft ook willen benadrukken dat, het niet in staat zijn van de eilandbewoners om destijds weerstand te bieden, en de invasie in zijn totaliteit een succes geweest zou zijn, de geschiedenis zou zijn veranderd, vooral omdat de handel die Spanje dreef met las Indias en met Amerika, via de Canarische Eilanden ging.” "Maar de geschiedenis heeft ons nu geplaatst op een moment dat ons leven zich weer verenigt", zei hij verwijzend naar de goede betrekkingen tussen Nederland en Spanje van tegenwoordig.

"Evenzo heeft de bestuurder gezegd, dat hij blij zou zijn naar Nederland te kunnen reizen en de omgeving van Leiderdorp te kennen, wat zeker een prachtige plaats is, en zo dit bezoek terug te kunnen doen;” aan de burgemeester die heeft geantwoord dat dit bezoek haar ‘fantastisch’ zou lijken. Wat dat betreft, heeft Driessen-Jansen het benut om uit te leggen dat een ideale periode voor deze reis 3 oktober zou zijn, de datum waarop Leiden jaarlijks de overwinning herdenkt op de troepen van de Hertog van Alva.

De traditie gaat terug tot het jaar 1574, toen de stad de tweede Spaanse belegering beleefde tijdens de Guerra de Flandes (Vlaamse Oorlog). Na enkele maanden van de honger en wanhoop, braken de Nederlandse rebellen de dijken van de nabijgelegen kusten door en overstroomde het gebied, waardoor men erin slaagde met kleine boten de stad te bereiken via haar belangrijkste kanaal. De Spanjaarden, onder leiding van de hertog van Alva, trokken zich terug uit een van de bastions van het Nederlandse verzet, met achterlating van een stoofpot, die sindsdien een symbool is van de bevrijding van Leiden, van honger en onderdrukking onder Spaans bewind.

Na verwelkoming van de burgemeester, heeft Hidalgo haar een kleine rondleiding gegeven door enkele ruimten van de Casas Consistoriales (het antieke gemeentehuis) zoals de Salón Dorado (Gouden Zaal), waar de burgermeester bijzonder verliefd op raakte, en de schilderijengalerij. Na de rondleiding heeft Driessen-Jansen het ere-boek van het Gemeentebestuur ondertekend en beide burgemeesters hebben ter nagedachtenis geschenken uitgewisseld van hun respectievelijke gemeenten.

Herdenkingen
De bestuurder van Las Palmas de Gran Canaria zal vandaag deelnemen, samen met de burgemeester van Leiderdorp, en de president van het Cabildo (Eilandbestuur) van Gran Canaria, Antonio Morales, aan de kranslegging welke zal plaatsvinden, om 18:30  uur, voor de gevallenen en bij de aanval van 1599, aan de voet van het monument van Alonso Alvarado, naast de hoofdingang van het Castillo de Mata (Kazemat-Kasteel). Nadien neemt men in het Castillo de Mata deel aan de Uiteenzetting van de Geschiedenis over de gebeurtenissen van 1599, welke Lezing gehouden zal worden door de luitenant-generaal van het Mando Aéreo de Canarias (Macan) (de Canarische Luchtmacht), Pedro Galán.

Santa Brígida, waarheen het Bestuur van de hoofdstad zich begaf tijden de Hollandse invasie, zal de gebeurtenis ook herdenken. Vanmiddag vanaf 20:00 uur zullen er door Abismo Teatro toneelstukken opgevoerd worden in het culturele centrum van het dorp; Lisistrata, naar Aristophanes; en Los figurantes, naar Sanchís Sinistierra. Bovendien zal men morgen een wandeling organiseren die begint om 06:30 uur, het tijdstip waarop de bus vertrekt aan de achterzijde van de gemeentelijke markthal."
zzzislas-canariaslogo-312.jpg


De burgemeester van Leiderdorp
aangekomen op Gran Canaria
voor officieel bezoek

GRAN CANARIA - donderdag 30 juni 2016 - De burgemeester van Leiderdorp - de geboorteplaats van jonkheer en viceadmiraal van de Hollandse Vloot, Pieter van der Does - woont in 2016 de herdenking bij van: De Hollandse Aanval in 1599 op El Real de Las Palmas en de Slag bij de Volmolen in Stª. Brígida.

De edelachtbare mevrouw Laila M. Driessen-Jansen is - samen met haar echtgenoot, de heer Leon P. Driessen - op donderdag 30 juni 2016 om 18:15 uur gearriveerd op de luchthaven van Gran Canaria, en zal op uitnodiging van het Cabildo (Eilandbestuur) van Gran Canaria en van het organisatiecomité ‘La Mesa de El Batán’, als eregast tijdens een vijfdaags verblijf de plechtigheden en evenementen bijwonen waarbij de slachtoffers van beide zijden, die in 1599 hun leven gaven voor de belangen van hun natie, jaarlijks (in 2016 voor de 417de keer) herdacht worden.
2016-06-30013Dag1-BezoekBurgemeesterLeiderdorp.jpg
aeropuerto-de-gran-canaria-1.jpg
Deze herdenkingsplechtigheden en evenementen zijn niet nieuw; wat wel nieuw is in 2016, is - voor het eerst in de geschiedenis - dat de burgemeester van Leiderdorp daarbij aanwezig is. Het is dan ook met veel genoegen, dat de redactie van ‘Gran Canaria actueel’ als public relations managers en als tolk-vertalers wezenlijke bijdragen hebben kunnen leveren aan het tot stand komen - en het goede verloop - van dit bezoek; en om het, ook protocollair gezien, soepel te laten verlopen.
Hotel_Fataga_2.jpg
Hotel_THe_Fataga_E6.jpg
Hotel_Fataga_1-f0f99c958b.jpg
2016-06-30015Dag1-BezoekBurgemeesterLeiderdorp.jpg
                                   Hotel 'Fataga' in Las Palmas de Gran Canaria.

2016-06-30025Dag1-BezoekBurgemeesterLeiderdorp.jpg 2016-06-30024Dag1-BezoekBurgemeesterLeiderdorp.jpg
In deze onzekere tijden met recente aanslagen, waarbij wereldwijd geen land, volk, of geloofsgemeenschap wordt gespaard voor de dreigingen van - al dan niet religieus - fanatisme c.q. terrorisme, is de wijze bijzonder waardevol waarop de ervaringen uit 1599 van zowel Spanje, als die van de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën - het tegenwoordige Koninkrijk Nederland - tegenwoordig nog steeds herdacht worden in een sfeer van wederzijdse erkenning en respect. Wat dan ook de reden is, dat mevrouw de burgemeester van Leiderdorp graag op de uitnodiging van de Canarische overheden is ingegaan, om in 2016 als eregast daarbij aanwezig te zijn.
2016-06-30022Dag1-BezoekBurgemeesterLeiderdorp.jpg
Dit laatste ook, omdat het vertegenwoordigd zijn van Nederland bij deze herdenkingen – officieel jaarlijks op 2 en 3 juli - een aanzienlijke bijdrage levert aan de goede verstandhouding - van o.a. het toerisme - op de Canarische Eilanden met de Canario’s en Spanjaarden, en dit in het bijzonder voor de Nederlandse residenten en overwinteraars, samen met de duizenden Nederlandse toeristen die op Gran Canaria en op de overige eilanden van de Archipel hun vakantie doorbrengen.

Dit temeer vanwege, dat in 1599 Gran Canaria 14 dagen in handen was van de Hollandse viceadmiraal Pieter van der Does, tot op heden het grootste gedenkwaardige feit is uit de geschiedenis van de Canarische Eilanden, en van Gran Canaria in het bijzonder. De Engelse wederwaardigheden van destijds - onder leiding van Francis Drake en van Horatio Nelson - staan daarbij in de schaduw. Dit wordt de kinderen in het Canarische basisonderwijs al bijgebracht.
2016-06-30003Dag1-BezoekBurgemeesterLeiderdorp.jpg
Het is dan ook niet voor niets, dat we op ‘Gran Canaria actueel’ de rubriek:
- GESCHIEDENIS /  “Aanval van Pieter van der Does’:
http://gran-canaria-actueel.jouwweb.nl/geschiedenis/vice-admiraal-pieter-van-der-does
hebben ingeruimd, om daarmee ook in Nederland (de Staten van Holland waren destijds - tijdens de Tachtigjarige Oorlog- op Gran Canaria, de verliezende partij) - wat meer bekendheid te geven aan dit geschiedkundige verleden; om zo als Nederlander beter te weten ... waar men vandaan komt en wat men is (betekent), vooral in het moderne toerisme dat op de Canarische Eilanden in de jaren zestig van de vorige Eeuw een hoge vlucht heeft genomen.

Met een verblijf van ruim dertig jaar op Gran Canaria is het de redactie van ‘Gran Canaria actueel’ - als goed en voorbeeldig ingeburgerde residenten - dan ook een groot genoegen, om in de komende artikelen verslag te doen van dit zo gewaardeerde, officiële bezoek van de burgemeester van Leiderdorp aan het eiland. 

 Zie onderstaande agenda met details voor, van en over de geplande evenementen:

 

Excel
ZZZ PROGRAMMA-AGENDA Mesa de El Batan 2016 en FORMATO EXCEL
Excel [18.5 KB]
Download (0 downloads)

ZZZZislas-canariaslogo-kopie-30.jpg


UITNODIGING
GEDAAN DOOR DE BURGEMEESTER VAN
LAS PALMAS DE GRAN CANARIA

 

417 ANIVERSARIO DEL ATAQUE HOLANDÉS A GRAN CANARIA

CELEBRACIÓN DE LA BATALLA DEL REAL DE LAS PALMAS

Y DE LA BATALLA DEL BATÁN, SANTA BRÍGIDA, 1599

LOS ACTOS SERAN LOS DÍAS 2 Y 3 DE JULIO DE 2016

 

Agusto Hidalgo Macario

Alcalde Presidente del Ayuntamiento

de la Ciudad de Las Palmas de Gran Canaria

ISLAS CANARIAS - ESPAÑA.

 

INVITACIÓN OFICIAL A LA

Ilma. Srª. Dª. Laila Mathilde Driessen-Jansen

Alcaldesa del Excmo. Ayuntamiento de la Villa de Leiderdorp

Willem-Alexanderlaan 1; 2351 DZ LEIDERDORP

Buzón de correo, 35;
2350 AA LEIDERDORP

LOS PAÍSES BAJOS.

 

         Como Alcalde Presidente del Ayuntamiento de la Ciudad de Las Palmas de Gran Canaria, y según comunicación oficial de la Masa del Batán (Organización responsable de la preparación y coordinación del 417 aniversario), donde me notifica que usted y su esposo han aceptado estar en los actos del 417 Aniversario de la Celebración de la Gesta del ataque holandés a Gran Canaria.

         Compartiremos en esos días momentos de hermandad y amistad entre dos pueblos.

         Le agradezco de antemano haber aceptado esta invitación, en la que dos pueblos se dan la mano para progresar en la Unión Europea. Elaborando más igualdad social con menos fronteras y con más seguridad ciudadana.

       Le curso la solicitud e Invitación Oficial de esta Corporación que presido en Las Palmas de G, C., donde recordamos con gratitud y honor a los que dieron su vida por ella.

                                             Despedida, fecha y firma

 

  1. Le enviaré programa de los actos.
    zzzislas-canariaslogo-168.jpg

Santa Brígida herdenkt de overwinning van de Slag bij de Volmolen met een paella

De Gemeente viert de 417de verjaardag van de Slag van de Grancanarische milities tegen het leger van Van der Does

SANTA BRÍGIDA - donderdag 30 juni 2016 - Op woensdag 29 juni 2016 heeft dagblad ‘La Provincia’ het onderstaande artikel van journalist Cristóbal D. Peñate gepubliceerd, wij hebben het voor u vertaald:

Het Departement van Onderwijs, Cultuur, en Etnografisch Erfgoed van de Gemeente Santa Brígida heeft, in samenwerking met diverse groeperingen zoals El Regimiento Canarias50, een activiteitenprogramma opgesteld voor de herdenking van de 417de verjaardag van de overwinning van el Batán (de Volmolen). Conferenties, tentoonstellingen, theater, route van de Slag, volks-paella voor de wandelaars, en militaire vieringen maken deel uit van het herdenkingsprogramma van de overwinning van de Grancanarische milities tegen de Hollandse troepen die geleid werden door Van der Does.

Het militaire epos is de belangrijkste gebeurtenis op Canarias, omdat het gaat om de militaire operatie met het grootste contigent aan manschappen dat de eilanden heeft aangevallen, de Hollanders onder leiding van viceadmiraal Pieter van der Does veroverden de hoofdstad van Gran Canaria, die het bevel voerden over 4.000 matrozen en 8.000 soldaten met een vloot van 73 schepen, welke na zware gevechten de stad bezetten en de autoriteiten en bewoners verplichtte te vluchten naar het binnenland van het eiland,  de autoriteiten vestigden zich in La Vega en de leden van de Real Audiencia de Canarias in het gebied dat men tegenwoordig kent als El Tribunal. 
74387149.jpg
La Real Audiencia de Canarias
is een juridisch orgaan dat  op Gran Canaria is geïnstalleerd in 1526 door  de Kroon van Castillië,  door Karel I van Spanje .

De successen volgden na de weigering van de Canario’s aan de Hollanders te betalen voor de teruggave van de stad. En na de poging van de vijand, de verovering van het eiland af te ronden met het sturen van 4.000 militairen via het ravijn van Guiniguada naar La Vega, overtuigd van de overwinning, werden zij door 1.000 militie-leden van wie slechts 100 beroepsmilitairen, verslagen. Het bereiken van deze historische prestatie wordt ieder jaar herdacht als la Batalla del Batán (de Slag bij de Volmolen).

De evenementen zijn van start gegaan op woensdag 29 juni 2016 met de opening van de tentoonstelling en de prijsuitreiking van de wedstrijd korte verhalen schrijven door scholieren en het maken van tekeningen over de strijd. In dezelfde Openbare Bibliotheek heeft Alex Hansen Machíne een toespraak gehouden over El paisaje de la Batalla del Batán (Het Landschap van de Slag bij de Volmolen).
2016062800513342142.jpg

Op 1 juli is het de geschiedkundige Pedro Quintana de Andrés met zijn voordracht: Historia de la batalla: la sociedad grancanaria del siglo XV (Geschiedenis van de Strijd: de Grancanarische samenleving in de 15de Eeuw).

Op zaterdag 2 juli wordt om 20:00 uur het toneelstuk ‘Lisístrata’ opgevoerd in het Cultureel Centrum van de stad, een bewerking van het werk van Aristófanes wat een argument is tegen de oorlog gezien vanuit het vrouwelijk perspectief, als eerbetoon aan de vrouwen van het Eiland die zich bij El Galeón verzamelden om te bidden voor de overwinning van hun echtgenoten en kinderen. Ook zal men ‘Los figurantes ‘ opvoeren in een bewerking van het werk van Sanchís Sinisterra; beide toneelstukken worden opgevoerd door de toneelgroep ‘Abismo Teatro’.

Op 3 juli vinden de hoofdevenementen plaats van de herdenking van de Slag, die zich 417 jaar geleden heeft voorgedaan. Om deze gebeurtenis te herdenken, organiseert men een wandeling van Vegueta naar El Galeón.
 ZZZZislas-canariaslogo-kopie-32.jpg


Televisie-interview
met Hans Camps
op RTV CANAL13 DIGITAL

GRAN CANARIA - zaterdag 18 juni 2016 - Marian Quintana heeft samen met de journalist Jaime Rubio een interview gemaakt met de Nederlandse journalist Hans Camps:

https://www.youtube.com/watch?v=m3NBsiTDctA
naamloos-206.png
https://www.youtube.com/watch?v=m3NBsiTDctA

Televisie-uitzending bekijken via YouTube van het programma dat rechtstreeks is uitgezonden op vrijdag 17-6-2016 om 10:30 uur:
- LOS DESAYUNOS DE CANAL 13 DIGITAL Nº 2516: Entrevista a Hans Camps y Jaime Rubio
https://www.youtube.com/watch?v=m3NBsiTDctA

De aanval van Pieter van der Does in 1599 op El Real de Las Palmas
De herdenkingsplechtigheden worden jaarlijks georganiseerd door het comité ‘La Mesa de El Batán’ op 2 en 3 juli.

Dit jaar - in 2016- zal als genodigde eregast aanwezig zijn de burgemeester van Leiderdorp, de edelachtbare mevrouw Laila M. Driessen-Jansen - samen met haar echtgenoot de heer León Paul Driessen - op uitnodiging van het Eilandbestuur van Gran Canaria.

Leiderdorp is de plaats waar Pieter van der Does is geboren, de viceadmiraal van de Hollandse vloot in 1599.

De televisieprogramma’s van CANAL13 DIGITAL zijn, rechtstreeks uitgezonden, te bekijken in de Provincie Las Palmas (op de eilanden Gran Canaria, Fuerteventura en Lanzarote):

https://www.youtube.com/watch?v=m3NBsiTDctA
zzzzzzzislas-canariaslogo-607.jpg

Listener-4.png


De Burgemeester van Leiderdorp
zal in 2016 aanwezig zijn bij de herdenking
van het grootste feit uit de geschiedenis
van Gran Canaria

GRAN CANARIA  - maandag 13 juni 2016- - Dit artikel begint met een vertaling van een paginagroot artikel dat is verschenen in de editie april 2016  van de maandelijkse, toeristische informatiekrant in het Spaans en Engels: ’Welcome to Gran Canaria Magazine’, een uitgave van SCRIPT MK.SL (info@scriptmk.com) welke gratis verkrijgbaar is in de hotels in de toeristenwijken in het Zuiden van het Eiland.

Het is een, in een notendop, samengevat overzicht van de geschiedenis welke men jaarlijks herdenkt op Gran Canaria in zowel de Kathedrale Basiliek van Santa Ana in Las Palmas de Gran Canaria, telkens op 3 juli;  en in het bijzonder in de gemeente Santa Brígida, waar de Mesa de El Batán (het officiële Herdenkingscomité)  jaarlijks op 3 juli de ‘Batalla de El Batán’ (‘Veldslag bij de Volmolen) herdenkt.

De burgemeester van Leiderdorp
Het genoemde krantenartikel geven wij integraal vertaald weer naar aanleiding van het feit, dat bij de herdenkingsplechtigheden op 2 en 3 juli 2016 als speciale eregast, op uitnodiging van de Canarische overheid, de burgemeester van Leiderdorp, de edelachtbare mevrouw Laila M. Driessen-Jansen aanwezig zal zijn.

Leiderdorp is de geboorteplaats van de viceadmiraal van de Hollandse vloot, jonkheer Pieter van der Does, die in 1599 de aanval op, en de kortstondige bezetting van El Real de Las Palmas leidde.

Cuandolaciudadhablholnds1.jpg
Cuandolaciudadhablholnds2.jpg                                    Cuando la ciudad habló holandés 
                        Toen de stad Nederlands sprak

“Corsairs, piraten, zeerovers, vrijbuiters en nog vele andere woorden uit een rijk vocabulaire, omschrijven en herinneren aan de bloedige avonturiers die hun weg baanden in territoriums, en die levens en rijkdommen met zich meenamen in een wereld waar Oceanen gebieden waren waar de macht werd verkregen met kanonvuur, of door behekste, brutale woede tegenover alle morele en religieuze principes, van een samenleving waarin de macht van de kerken en moskeeën de doctrine deed vergeten van diens profeten en heiligen.

Gran Canaria bleef niet verschoond van deze aanvallen en leed onder diverse invallen, veldslagen en zelfs de komst van een Hollands leger dat kwam om de eilandhoofdstad te veroveren om deze in te nemen en plat te branden op hun vlucht, na te zijn verslagen op enkele kilometers van de stad in hun eerste en enige poging de conquista (verovering) van het eiland te voltooien.

Commandant Pieter van der Does leidde een fabelachtige vloot bestaande uit 74 schepen die 9.000 soldaten vervoerden wiens missie het was de verbindingen tussen Spanje en haar overzeese territoria te verbreken.
Vanaf het begin leed de missie de ene mislukking na de andere, men kon niet landen in de havens van La Coruña en Cádiz, waardoor men zich naar het Real de Las Palmas begaf op het eiland Canaria. Men kwam aan en positioneerde zich voor de stad met al hun schepen op 25 juni 1599 en veroverde die op de 28ste. Op 8 juli verlieten ze het eiland na de nederlaag bij Monte Lentiscal, met het verlies van 1.400 manschappen.
De droom van het bereiken van een strategische locatie en, zo mogelijk, de verovering van de Canarische Eilanden ging in rook op. De regelrechte nederlaag zorgde ervoor dat men alles wat men kon, plat brandde, plunderde en opblies; maar het eiland Gran Canaria doorstond  de  piratenaanval, de belangrijkste uit de geschiedenis van de Archipel.
tp-area.gifSao Tomé
De expeditie werd verdeeld en ging voort met zijn invallen in de Spaanse en Portugese kolonies, maar Van der Does koos de Afrikaanse route die leidde tot een verovering met een aanzienlijke buit op het Eiland Sao Tomé, in de Golf van Guinee, waar handelswaar (suiker, slagtanden van olifanten...) niet een andere,  grote catastrofe konden verhinderen: de verschrikkelijke ziekte malaria die het leven kostte aan nog eens 1.800 soldaten onder wie Pieter van der Does.

De talrijke verliezen aan mensenlevens en de schaarse voordelen die men behaalde, maakte deze campagne tot een van de meeste desastreuze uit de scheepvaartgeschiedenis van Holland, waarvan het in het Nederlands Marine Museum moeilijk is enige informatie te verkrijgen over de admiraal die de enige protestantse eredienst heeft gehouden welke heeft plaatsgevonden op Gran Canaria tijdens zijn korte verblijf als veroveraar.

Hoewel een eeuw na de Spaanse conquista (verovering) de Hollandse vloot de aanzienlijkste  bedreiging was in de militaire bezetting van het Eiland, was dat niet de enige; Berbers en Britten vielen talrijke keren de toegangspunten van het Eiland aan en waar ze bij de meerderheid van de invallen een buit zochten in levensmiddelen, slaven en – als dat mogelijk was -  sommige zaken zoals suiker, zout en wijn.

Hawkins en Drake
Van alle piratenaanvallen die hebben plaatsgevonden vanaf de 15de tot aan de 19de Eeuw, speelden de Britten Hawkins en Drake - twee van de meest vooraanstaande Engelse zeelieden - in 1595 de hoofdrol in de op een na meest indrukwekkende poging om het Eiland te veroveren, met zes galjoenen en twintig andere vaartuigen, die 1.500 zeelieden en 3.000 soldaten vervoerden.

Nederlaag
Het resultaat van deze veldslagen veronderstelt de nederlaag van de Engelsen te zijn in de Engels-Spaanse Oorlog aan het eind van de 16de eeuw, wat leidde tot het Verdrag van Londen (1604), dat Spanje nog een Eeuw lang de macht over de wereld gaf.”
                                                Batn1-1.jpg
                                            
Kapitein Alonso de Alvarado Ulloa
De miliciens van Gran Canaria, met amper een militaire opleiding, telden 1.500 manschappen. De Britse nederlaag kostte het leven aan tientallen mannen, maar, boven alles, raakten de schepen zwaar beschadigd en de gouverneur Alonso Alvarado slaagde erin van de gevangenen complete informatie te krijgen van de Britse plannen voor het aanvallen van de Spaanse kolonies in de Caraïben.
Dankzij deze waarschuwing, prepareerde men de diverse locaties en men zond vanuit Lissabon een Spaanse vloot om het hoofd te bieden aan de Britten in Puerto Rico, Los Pinos en Pánama, plaatsen waar men de veldslagen voerde waarbij John Hawkins en Francis Drake omkwamen, waardoor de rest van de vloot moest terugkeren naar de haven van Plymouth zonder schade te hebben kunnen aanrichten aan de routes en bases van de Spanjaarden."

    Leiderdo.gif LailaMathildeDrieseen-Jansen003.png
 
De burgemeester van Leiderdorp
Zoals gezegd, zal  in 2016 de edelachtbare mevrouw de burgemeester van Leiderdorp aanwezig zijn op Gran Canaria als eregast van het Cabildo (Eilandbestuur), het Gemeentebestuur van Las Palmas de Gran Canaria en in het bijzonder van het gemeentebestuur van Santa Brígida en van La Mesa de El Batán (het Comité van  de Volmolen), voor het bijwonen en deelnemen aan de genoemde herdenkingsplechtigheden die jaarlijks plaatsvinden op 2 en 3 juli.
las-palmas-de-gran-canaria_escudo.png  FOTOWapenSantaBrgida-2-1.jpg

FOTOWapenregimientoCanarias50.jpg Mesadelbatanwapen-1-2.png

GedenksteenPvdDoes-DorpskerkLeiderdorp.jpg

30396669.jpgDorpskerk Leiderdorp

zzzzzzzislas-canariaslogo-458.jpg


De belegering van Bergen (Mons):
waar de Gran Duque de Alba
met 10.000 manschappen,
20.000 opstandelingen heeft verslagen

MONS (BERGEN) - De ervaren generaal beleeft een van de meest kritieke momenten in zijn carrière. Vanuit het noorden uit zee aangevallen door los Medigos (de Geuzen), door de Franse Hugenoten in het zuiden, en door Willem van Oranje uit Duitsland, overleeft hij dankzij zijn militaire genie.

Dit is de geschiedenis welke zich afspeelt tijdens De Tachtigjarige Oorlog, in de modernere geschiedschrijving ook De Opstand, of de Nederlandse Opstand genoemd, een opstand en strijd in de Nederlanden van 1568 tot 1648 (met een Twaalfjarig Bestand in de jaren 1609-1621) welke uiteindelijk vooraf is gegaan aan de aanval van Viceadmiraal, jonkheer Pieter van der Does, ruim 31 jaar later - in 1599 - op El Real de Las Palmas op Gran Canaria, en wat verklaart waarom de Hollanders dan - in opdracht van Raadspensionaris Johan van Oldenbarnevelt - op zoek zijn naar oorlogsbuit.
duque-de-alba--620x450.jpg                     
 Portret van Fernando Álvarez de Toledo, geschilderd door Titiaan.
Onder de heerschappij van de Koning van Spanje onderdrukt de Gran Duque de Alba (Groothertog van Alva) in 1568 in los Países Bajos (de Lage Landen) met succes de opstand welke een aantal vooraanstaande Calvinisten onderneemt; de Castiliaanse generaal slaagt erin, militair de troepen onder leiding van Willem van Oranje - de meest vooraanstaande van de opstandelingen -  te verslaan, en gedurende korte tijd lijkt het erop, dat de opstand tot het verleden gaat behoren. Echter de verhoging van de belastingen en de bloedige onderdrukking door het Tribunal de Tumultos (Raad van Beroerten) - bij de Hollanders bekend als de Bloedraad, of Bloedige Rechtbank- blaast in 1572 de oorlog nieuw leven in.

De Hertog van Alva zaait  terreur in het land via het Tribunal de Tumultos (de Raad van Beroerten), die in drie jaar tijd meer personen executeert dan de Spaanse Inquisitie onder het bewind van Filips de Tweede.

Diverse schattingen lopen uiteen van het aantal door de Hertog bevolen executies van 500 tot 800 personen, wat  jaren later dient als voeding voor de zwarte legende over deze Castiliaanse edelman, en - in het algemeen - tegen geheel Spanje.

guillermo-orange--250x300.jpg
                                                Portret van Willem van Oranje.
Dit alles gaat vergezeld van een substantiële belastingverhoging in de provincies, met het doel de militaire onderdrukking te dekken. De economische depressie en doodvonnissen van gematigde edelen, onder wie Egmont en Hoorne, overtuigt zelfs de katholieken van de noodzaak, de gemeenschappelijke vijand te verdrijven. In 1572 verspreidt de opstand zich fel.

Alvorens - om in opdracht van Filips II - naar Vlaanderen te gaan, heeft Fernando Álvarez de Toledo, de derde Hertog van  Alva, gedurende decennia de keizerlijke legers van Karel V op de  belangrijkste ondernemingen geleid. Met de komst op de troon van Filips moet de Groothertog het vertrouwen zien te winnen van de nieuwe koning, die hij beschouwt als een door zijn vader aangesteld man, en moet hij zich mengen in de strijd aan de hofhouding.

Na de Fransen overwonnen te hebben in Napels, ondanks de inspanningen van Ruy Gómez - het hoofd van het andere deel van de hofhouding -  om hem te  saboteren, installeert de Duque de Alba (Hertog van Alva) zich in Madrid, met de gedachte dat zijn tijd als militair voorbij is.

Het dilemma van Alva: gevangen tussen noord en zuid
De oorlog in Vlaanderen, waar hij de gewapende weg verdedigt, verplicht hem zich opnieuw aan het hoofd van de troepen van de Koning te plaatsen. Hij begeeft zich daarin, met in ieder geval de zekerheid, dat de Koning in zijn voetsporen, politiek het gebied zal kalmeren. Dat is de reden waarom de Groothertog zo weinig politieke tact toont en de situatie verergert, omdat hij begint te wanhopen vanwege de opeenvolgende vertragingen van Filips II.

Terwijl hij wacht op zijn vervanger - de Hertog van Medinaceli – kondigt de Groothertog in 1571 - na het pacificeren van het land en de harde kern van de rebellen te hebben geëxecuteerd -een algemeen pardon af. De belastingverhoging,  om de militaire inzet te financieren, veroorzaakt een van de eerste stakingen in de geschiedenis onder de handelaren en de komst van een vloot van schepen uit verschillende steden van Holland en Zeeland. Ze staan bekend als los Mendigos del Mar (de Geuzen van de Zee, in goed Hollands gezegd: watergeuzen).

Tussen 24 mei en 19 september 1572 wordt de Henegouwse hoofdstad Bergen (Mons) bezet door Lodewijk van Nassau, de broer van Willem van Oranje. Dit is een belangrijke gebeurtenis aan het begin van de Tachtigjarige Oorlog, als onderdeel van de bezettingen van 1572.

Na de inname van Den Briel besluiten Willem van Oranje en zijn familie opnieuw een inval in de Spaanse Nederlanden te wagen. Lodewijk zou Henegouwen binnenvallen vanuit Frankrijk, waarna hij versterking zou krijgen van de hugenoten.

Alva besluit, dat het zijn prioriteit is om Bergen (Mons) te herstellen, zelfs als dat de stopzetting  betekent van een aantal garnizoenen in het noorden van het land.

Zoals Juan Giménez Martín vertelt in ‘Tercios de Flandes’ (‘Tweederde van Vlaanderen’)  (uitgeverij Falcata Ibérica), nemen de rebellen Den Briel in en verdrijven ze het kleine Spaanse garnizoen uit Vlissingen (Zeeland) en wurgen kolonel Pacheco.

Het volgende doel van rebellen is de stad Middelburg waar kapitein Sancho Dávila naar toe gaat, de rechterhand van de Groothertog van Alva. Zo wordt op dat moment, met de komst van de Hertog van Medinaceli en 2.000 infanteristen,  de opkomst van de vijand afgeremd en lijkt  het erop, dat de situatie zal gaan verbeteren. Echter, tegelijkertijd met de successen in het noorden, gefinancierd door Elizabeth van Engeland, maakt vanuit het zuiden, in het voorjaar va 1572,  Lodewijk van Nassau  aan het hoofd van een leger van Franse hugenoten, zich meester van Mons en Valencijn (Valenciennes) de Noord-Franse stad in het Noorderdepartement, gelegen aan de rivier Schelde; mogelijk met de hulp van de koning van Frankrijk die, ondanks zijn katholiek zijn , er de voorkeur aan geeft de Spanjaarden te zien bloeden.
asedio-mons--510x286.jpg                                 De gefortificeerde stad Bergen (Mons) in 1572.

Beleg
Of Lodewijk en de zijnen de stad kunnen behouden tegen de Spaanse belegeraars is afhankelijk van externe factoren, aangezien zij zwaar in de minderheid zijn en hopen op versterkingen van buitenaf: van de hugenoten uit Frankrijk en/of Oranje uit Duitsland. Drie grote tegenslagen voor de verdedigers bepalen uiteindelijk hun lot.

Slag bij Saint-Ghislain

De hulp die Lodewijk uit Frankrijk krijgt is onvoldoende. Het leger van 7,000 hugenoten worrd op 17 juli verslagen in de Slag bij Saint-Ghislain (ook wel de slag bij Hautrage, op het ‘Champ de l'Alouette’ (‘Leewerikveld’), waarbij 1,200 mannen sneuvelden (het totale dodental is 2,200[). Hun leider, Jean de Hangest, heer van Genlis, wordr gewurgd en de vluchtelingen worden opgehangen of verdronken; ook de heer d'Olhain of Dolhain, admiraal van de Geuzenvloot, sneuvelt.
matanza-san-bartolome--510x286.jpgHet bloedbad in de Sint Bartholomeusnacht, geschilderd door François Dubois.
De Bartholomeusnacht
De hoop ontzet te worden, wordt nog kleiner als het verbond tussen de protestanten onder De Coligny en het (katholieke) Franse hof mislukt, wat bezegeld had moeten worden door het huwelijk tussen Margaretha, zus van koning Karel IX van Frankrijk, en de hugenootse voorman Hendrik van Navarr, op 18 augustus. Het Franse hof besluit echter de katholieke kant te kiezen onder dreiging van een burgeroorlog. In de nacht van 23 op 24 augustus  (de Bartholomeusnacht) worden duizenden hugenoten uitgemoord door Franse soldaten in Parijs en later elders in Frankrijk. De hugenoten is hierdoor een grote slag toegebracht en ze kunnen de rebellen in de Zuidelijke Nederlanden niet meer te hulp komen. Willem van Oranje  is op doorreis met zijn leger in Leuven wanneer hij over de Bloedbruiloft hoort. Lodewijk van Nassau is zo verontwaardigd over de moordpartij, dat hij Alva voorstelt samen de Franse koning aan te vallen. Alva is verbaasd en ook wel boos over het voorval. Zelfs Alva heeft de Bartholomeusnacht een misdaad genoemd.

Oranjes kamp overvallen

Willem van Oranje besluit toch een poging te doen zijn broer te bevrijden, die al meer dan twee maanden vast zit in de stad. Hij bouwt een kamp op ten zuidoosten van Bergen, maar hij word t midden in de nacht overvallen (een camisado) door een Spaans leger. Door hulp van zijn hondje Pompey ontsnapt hij aan een moordaanslag. Hierna vluchtt hij in allerijl terug naar Duitsland.
266px-Mons_ville_fortifiee_du_comte_du_hainaut1.jpg                                       De gefortificeerde stad Bergen (Mons) in 1572.
De verovering van Bergen (Mons) heeft een tweede oorlogsfront gecreëerd en opent de poort voor een Franse invasie van het gehele gebied. Bovendien zijn de meeste militaire middelen van het  Spaanse Rijk dan ingezet in de oorlog aan de Middellandse Zee, waar Jan van  Oostenrijk de campagne tegen de Turken leidt. Daarom, besluit Alva dat het zijn prioriteit is, Bergen (Mons) te herstellen, hoewel dat het in de steek laten betekent te zijn van de garnizoenen in het noorden van het land.
                                   312371.jpg

Echter, zoals William S. Maltby vertelt in zijn  biografie  ‘ALBA Third Duke of Alba, 1507-1582’ (Atalanta), ,heeft Alva zelfs met de verzamelde troepen - een garnizoen van 4.000 soldaten - moeite Bergen (Mons) te herstellen. De zoon van de hertog, Fadrique Álvarez de Toledo, wordt erbij geroepen als hij bezig is het eiland Walcheren te verdedigen, op enkele kilometers van Vlissingen. Alva’s zoon Fadrique (Frederik) levert 6.000 manschappen versterking.

Alle middelen zijn weinig. Fadrique komt in Bergen (Mons) op 23 juni met het doel erop toe te zien dat de Fransen geen  versterkingen ontvangen. Zonder artillerie om het plein te belegeren, beperkt de erfgenaam van Alba zich alleen tot deelname aan  diverse schermutselingen om de verdedigers te verzwakken. Op 11 juli vindt het belangrijkste plaats, als een groep boeren, begeleid door 600 musketiers, vertrekt om  tarwe te gaan  oogsten. Het vertrek wordt verhinderd en men neemt een aantal vrouwen gevangen die zijn teruggekeerd naar de stad met hun rokken gekort tot boven de knie als teken van verontwaardiging.

Ze leveren op 17 juni strijd in het dorp Quiévrain tegen een macht van 6000 musketiers, bedoeld om het plein te versterken. Ondanks het feit dat hij kon rekenen op minder manschappen, veroorzaakt Fadrique, samen met de oudgediende veldheer Chiappino Vitelli, 3.000 doden in de Franse gelederen.

Alva heeft geen tijd om de overwinning van zijn zoon te vieren. Hij weet dan van de komst van Medinaceli, die onderweg is, en hij krijgt meegedeeld dat de Prins van Oranje, de broer van Luis van Nassau de Rijn is overgestoken met  20.000 manschappen, een zwak leger grotendeels gevormd door huurlingen gekruist, maar dat wel een derde front opent. "Ik heb alle hulp nodig die je deze oude vogel kunt geven," schrijft de oudgediende generaal aan Filips II.

De twee edelen, Alva en Medinaceli, marcheren naar Bergen (Mons) met 36 zware kanonnen, 8.500 soldaten (met daarbij de 4.000 manschappen van Fradrique) en een façade van valse hartelijkheid tussen de twee.

Nu proberen de Spanjaarden Lodewijk van Nassau  uit Bergen (Mons) te verdrijven. Het risico bestaat, ingesloten te raken tussen de Fransen, en de verdedigers en versterkingen van Oranje die, ten behoeve van Alva, geobsedeerd is in het  in het veroveren van verschillende minder belangrijke locaties. waaronder kasteel Weer. En net op dat moment vindt  in Parijs het bloedbad in de Sint Bartholomeusnacht plaats, met 5.000 protestanten vermoord in opdracht van de koning van Frankrijk, wat een wijziging van zijn positie tegenover  de hugenoten markeert. Alva moedigt zijn mannen aan om luidruchtig de slachting te vieren, zodat vanuit Bergen (Mons) de Franse gedemoraliseerd raken.

Op 30 augustus begint de belegering van Bergen (Mons), hoewel Alva niet blijft toekijken dat Oranje op elk moment kan verschijnen. De Spaanse edelman verordonneert enkele kanonnen op te stellen gericht op de vlakte waar de stad naar alle waarschijnlijkheid is ontstaan. Begin september ontdekt men  dat de rebellenleider zich op een  halve dagmars bevindt en al aan het nagaan is op welke wijze hij met zijn eigen artillerie het Spaanse beleg kan breken. Te midden van een kruisvuur, erkent de Castiliaan: “Het is een van de mooiste dagen die ik heb gezien.” Alva houdt van oorlog, weet hoe je gevechten moet winnen en heeft heel weinig vertrouwen in het militaire talent van zijn vijand.

Julian Romero en zijn encamisada
Willem van Oranje kan maar niet besluiten over hoe zijn tanden te zetten in het Spaanse kamp. Hij richt een vliegende brigade musketiers op. Fadrique besluit de volgende dagen om alle posities in te nemen waarop de rebellen proberen voortgang te maken  Hij komt tot wanhoop, omdat hij niet in staat is om zijn numerieke meerderheid waar te maken, en hij stelt een bepaald  roekeloos  plan op. Op 12 september rukt hij op naar Porte de la Gueritte, wat het meest kwetsbare gebied in de omgeving lijkt te zijn  voor een aanval. De hertog van Alva benoemt  aan de vooravond van de aanval Julian Romero, een andere vooraanstaande kapitein van het leger in Vlaanderen, om een ‘encamisada’ te lanceren op het vijandelijke kamp, een nachtelijke aanval waarbij de Spanjaarden experts zijn en zo genoemd omdat de witte hemden worden gebruikt om zich te onderscheiden in het donker.

Julian Romero dringt het kamp van Willem van Oranje binnen aan het hoofd van 600 manschappen met haakbussen, dat levert bijna duizend doden op tegenover slechts 60 Spanjaarden, evenals het verlies van honderden paarden en een grote hoeveelheid van de vijandige belemmering; volgens de legende, zou Willem van Oranje op het punt gestaan hebben te sterven, maar is hij gered door het blaffen van Pompey, zijn spaniël die aan zijn zijde sliep. Men zegt, dat hij sindsdien altijd slaapt met een hond van dit ras naast zijn bed. Na de encamisada, besluit Oranje richting Duitsland te vluchten, zijn broer overgeleverd achterlatend bij de Spaanse strijdkrachten.

Vrije aftocht
Lodewijk van Nassau
 moet op dat moment met hoge koorts het bed houden en besluit niet langer weerstand te bieden. Op 21 september volgt dan de overgave van Bergen (Mons). De partijen wisselen gijzelaars uit. Alva verleent Lodewijk, zijn soldaten en calvinisten de vrije aftocht. De Hertog van Medinaceli, en zelfs Fadrique, nemen hoffelijk afscheid van de rebellenleider, maar niet Alva, die laat zich niet zien. De prins van Oranje en zijn broer zien elkaar begin oktober weer in  Roermond.

De overwinning bij Bergen (Mons) wordt gevolgd door het herstel van Oudenaarde, Aardrijk, Tirlemont en Mechelen. Het is hier, hoewel de autoriteiten de stad ingenomen hebben, dat er plunderingen plaatsvinden als straf voor een zo hartelijk  door de bevolking ontvangen Oranje. Het precedent van Mechelen zorgt ervoor, dat de opstanden worden uitgebreid tot het uiterste, en het begin van een nieuwe rebellie markeert. De Spaanse economie kan dergelijk  lange en dure belegeringen niet verduren.

Zie ook: https://nl.wikipedia.org/wiki/Bezetting_van_Bergen

zzzzzzzislas-canariaslogo-484.jpg


Mesadelbatanwapen-1-2.png
Herdenking 416de verjaardag
van de  'Slag bij El Batán'
vrijdag 3 juli 2015

      FOTO en VIDEO--REPORTAGE:

https://youtu.be/qqE-yoEYak0


DSC00056cMONTAJE-copia.jpg
DSC00002-1.jpg DSC00057-1.jpg
DSC00007-4.jpg DSC00008-1.jpg
↑ Het graf van Cairasco de Figueroa, voor het altaar in de Kapel van Santa Catalina in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana, in  Las Palmas de Gran Canaria.
Hier zijn op vrijdag 3 juli 2015 door de militairen, samen met de gedelegeerde van de Spaanse Regering in de Provincie Las Palmas, Don Luis Molina, bloemen op het altaar gelegd,  als eerbetoon aan hen die hun leven gaven voor de verdediging van Gran Canaria, het Geloof en Eenheid van Spanje., in o.a. de  'Slag bij 'El Batán', het grootste feit  uit de geschiedenis van de Canarische Eilanden. 
Vervolgens  heeft, - sinds 1999 de traditie getrouw -  dit keer in 2015 de voormalige voorzitter van de Nederlandse Vereniging Canarias (NVC), Tom Smulders, als eregast op uitnodiging van de 'Mesa del Batán' (het organiserend comité) met 14 slagen de klok welluidend laten klinken, namelijk 1 slag voor elke dag  dat het
Real de Las Palmas in  1599  veertien dagen lang bezet is geweest door de Hollanders, in opdracht van Raadspensionaris Johan van  Oldenbarnveldt en de gebroeders de Wit, namens de Staten van Holland:
- "
God siet toe dat zij niet ende vallen."
DSC00038-3.jpg
Nicolás Monche López, priester kanunnik en Deken van de Kathedraal van Santa Ana, heeft de homilie geleid op 3 juli 2015.
IMG_3977.jpg
DSC00039-1.jpg
DSC00028.jpg
De gedelegeerde van de Spaanse Regering in de Provincie Las Palmas, Don Luis Molina, (links op de foto ) en voormalig NVC-voorziter Tom Smulders (rechts op de foto).
DSC00005-2.jpg IMG_3985.jpg
In 2015 is de klok geluid door Tom Smulders als eerbetoon aan de gevallenen van de 'Slag bij El Batán'.
hqdefault-2.jpg
VIDEO:
http://youtu.be/7_RyjROfdZg

 

VIDEO-VERSLAG  OP YOU TUBE: 
Tijdsduur 29:03 minuten

https://www.youtube.com/my_videos?o=U

Verslag 416  jaar Herdenking Batalla del Batán op 2 en 3 juli 2015

https://www.youtube.com/my_videos?o=U
DSC00055-4.jpg
DSC00053-2.jpg DSC00054.jpg
De voorzitter van de 'Mesa del Batán', Don Jacobo González Velázquez, in gesprek met de Kolonel  van het Regimiento CANARIAS-50 en Tom Smulders.
DSC00050-1.jpg
↑ Op de rug gezien Don Agustín Manrique de Lara y Benítez de Lugo, voorzitter van de Ondernemersfederatie van Canarias en Beschermheer van Onze Lieve Vrouw van de Pijnboom (Teror).
DSC00056a.jpg

IMG_3988.jpg

DSC00051-1.jpg
↑ Las Palmas de Gran Canaria: het vertrek van de Militairen, met de bus naar de Jardín Canario in Tafira  en vandaar de voetmars naar Santa Brígida...
IMG_4013-1.jpg
La Villa de Santa Brígida: de aankomst van de militaren en de jongedames in klederdracht in afwachting van het vlaggen-defilé...
IMG_4007-1.jpg
IMG_4011.jpg

    ↑ De vaandeldrager van het 50ste Regiment Lichte Infanterie-Canarias.↑

Uiteraard heeft de redactie van 'Gran Canaria actueel' ook in 2015 de sfeer van de herdenkingsplechtigheden- en evenementen  vastgelegd  in bewegend beeld met geluid...

 

sss-1.jpgVIDEO
https://youtu.be/b9vHmNAeEjQ
hqdefault-3.jpg
VIDEO:
https://youtu.be/_Je-f8WYco0
en:
http://youtu.be/PlcmYEQRwGA

'For auld long syne':
https://youtu.be/acxnmaVTlZA
IMG_4038.jpg
IMG_4039.jpg IMG_4041.jpg
Jong geleerd is oud gedaan: hij oefent alvast om later  als hij groot is, het stokje van zijn grootvader, Don Jacobo González Velázques, de voorzitter van de 'Mesa del Batán' - over te nemen.
87pqiudu0mkkv33n2fz7nx5oflwxw9hd1435942562504-large-1.jpg

DSC00069.jpg 
↑ Het historische centrum van La Villa de Santa Brígida, kort voor aanvang evenement...
IMG_4031.jpg

DSC00084-2.jpg
batan.jpg
DSC00085-1.jpg
DSC00087-3.jpg
DSC00107-1.jpg
En na gedane arbeid is het goed paella eten op het schoolplein in het centrum van La Villa de Santa Brígida:
DSC00135.jpg DSC00143.jpg DSC00145.jpg
VIDEO:
https://www.youtube.com/watch?v=YQTV7MEW2nY

IMG_3996-kopie.jpg IMG_4044-1.jpg
Voormalig NVC-bestuurslid Hans Camps tijdens de paella-lunch in  gesprek met de voormalige NVC-Voorzitter Toos Ebben -Manders, die er mede voor gezorgd hebben, dat de Canari@'s  in 1999 (!) -na 400 jaar- terug hebben gekregen, wat de vice-admiraal van de Hollandse Vloot, jonkheer Pieter van der Does, in 1599 uit de torens van de Kathedraal van Santa Ana heeft meegenomen.
DSC00142-1.jpg DSC00141-1.jpg
Foto rechts: en ook in 2015 kijkt - moe maar voldaan -  de officiële kroniekschrijver van de Gemeente Las Palmas de Gran Canaria, Don  Juan José Laforet Hernández, uiterst tevreden  terug op een geslaagde Herdenking.
1-AAAAislas-canarias-kopie-85.jpg

 


 

Mesadelbatanwapen-1-3.png
416 jaar min een dag, 
herdenking van  'de Slag bij El Batán', donderdag 2 juli 2015

                      FOTO- EN VIDEO REPORTAGE:
DSC00006-1.jpg

Het monument voor Alonso de Alvarado, in de stadswijk 'San Antonio', aan de achterzijde van het Castillo 'de Mata', de fortificatie die destijds onderdeel uitmaakte van de 'muralla', (stadsmuur) van het Real de Las Palmas, gelegen op de grens van  de tegenwoordige winkelwijk 'Triana' als onderdeel van de stadswijk Vegueta, het historische centrum  in Las Palmas de Gran Canaria.
DSC00009-2.jpg

Uiteraard heeft de redactie van 'Gran Canaria actueel' ook in 2015
de sfeer van deze herdenking vastgelegd  
in bewegend beeld met geluid:
ffff.jpg

VIDEO:
https://www.youtube.com/watch?v=Ou6-waDigcM

VIDEO:
https://youtu.be/bbdDANAYfeg
DSC00013.jpg DSC00017-1.jpg DSC00020-1.jpg
IMG_3936.jpg IMG_3938.jpg
DSC00026-2.jpg

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ook heeft de redactie van 'Gran Canaria actueel'  in 2015
de bijeenkomst in het Palacio Militar
in bewegend beeld met geluid vastgelegd:
hqdefaultiiii.jpg

VIDEO:

Palacio Militar –Toespraak:
http://youtu.be/8Yu6IF_pOcY
hhht.jpg

VIDEO:
Palacio Militar -Muziek Paranda
http://youtu.be/GlAK7_vF63g

DSC00032.jpg DSC00033-1.jpg
DSC00042-2.jpg DSC00049-1.jpg  DSC00071-2.jpg DSC00075-1.jpg
 DSC00053-1.jpg DSC00062.jpg
  IMG_3962.jpg DSC00078-1.jpg
IMG_3963.jpg IMG_3968.jpg
Foto rechts, onder:  de hoofdredacteur van 'Gran Canaria actueel' in gesprek met nóg een ter plaatse aanwezige Nederlandse belangstellende voor deze herdenking, mevrouw Petra de Loos-Brood.
1-AAAAislas-canarias-kopie-84.jpg

 

 


HET OFFICIËLE PROGRAMMA
Mesadelbatanwapen-1-4.png

Herdenking van de 416de Verjaardag
van de 'Batalla del Batán”'
('Slag bij de Volmolen)

De troepen van de Hollandse Admiraal Pieter van der Does
werden verslagen in La Vega
(tegenwoordig Santa Brígida),
                          en teruggedreven naar zee
      
                  

PROGRAMMA 2015:

LAS PALMAS DE GRAN CANARIA. Donderdag 2 Juli.

Om 19:00 uur: bij het Monument van Alonso Alvarado, Castillo de Casa Mata, eerbetoon aan Militairen, Miliciens en Plaatselijke bewoners, die gestreden hebben en hun leven gegeven voor de verdediging van Gran Canaria, voor het Geloof en voor de Eenheid van Spanje tegen de Hollandse indringers in 1599.

     Korte historische toelichtingen door: de Heer Juan José Laforet Hernández, Officiële Kroniekschrijver van de Stad Las Palmas de Gran Canaria en van het Eiland; door de Heer

Federico Díaz, Kolonel-Overste van het Regiment Infanterie L. CANARIAS-50 “El del Batán”) (“Dat van de Watermolen”), en als laatste door: Mevrouw Encarnación Galván González, Wethouder van Cultuur, Onderwijs en Burger Veiligheid van de Gemeente Las Palmas de Gran Canaria.

Plechtig Eerbetoon aan de Gevallenen 
      Wandeling via de historische route door de Calle Bravo Murillo, de plaats waar de oude verdedigingsmuur van de Stad heeft gestaan, tot aan het Palacio Militar in San Telmo.

 palacio_militar_las_palmas1.jpgOm 20.00 uur: In het Palacio Militar in San Telmo: defilé met de vlaggen van het Real de Las Palmas en van de gemeenten, compagnieën en milities die verliezen hebben geleden gedurende de strijd: vlag van de Zusterstad Valverde de Merida(Badajoz) en, de Wapenvlag van het Regimiento-CANARIAS-50. HISTORISCHE LEZING door de Heer Agustín Manrique de Lara y Benítez de Lugo, Voorzitter van de Ondernemersfederatie van Canarias en Beschermheer van Onze Lieve Vrouw van de Pijnboom (Teror).
agustin_manrique_de_lara_benitez.jpg
Agustín Manrique de Lara y Benítez de Lugo, voorzitter van de Ondernemersfederatie van Canarias en Beschermheer van Onze Lieve Vrouw van de Pijnboom (Teror).
    Last Post
. Voorlezing van het bericht van de Heer Francisco José Vizcaíno Pantoja, Burgemeester van de Zusterstad Valverde de Mérida (Badajoz). Enkele woorden van de Wethouder van de Gemeente Santa Brígida, Mevrouw Oneida del Pilar Socorro Cerpa; en van de Heer Federico Méndez Díaz, Kolonel-Overste van het del Regiment CANARIAS-50; afsluiting van de plechtigheid door Mevrouw Encarnación Galván González, wethouder van Algemene Zaken, Cultuur, Onderwijs en Burger Veiligheid van de Gemeente Las Palmas de Gran Canaria.

De Militaire kapel van het Regiment BRILCAN-XVI, brengt de “Pasodoble Islas Canarias", van maestro Tarrida, ten gehore. Gevolgd door traditionele muziek van de (muziekgroep) parranda de San Antonio, van de gemeente Villa de Santa Brígida, en tot slot het serveren van een glaasje wijn met biscuit (Een historische gewoonte van Bisschop Cenicero).

     HERDENKING VAN DE BATALLA DEL BATÁN (SLAG BIJ DE WATERMOLEN),

                                     in Las Palmas de Gran Canaria,

Vrijdag 3 Juli, om 8:50 uur:   
   Religieuze homilie in de Kathedraal van Santa Ana (in de Santa Catalina-Kapel, bij het graf van de Priester Kanunnik Bartolomé Cairasco), ter herinnering aan onze gevallenen bij deze Waardige en Heldhaftige Gebeurtenis, gepresenteerd door de Eerwaarde Heer

Nicolás Monche López, Priester Kanunnik en Deken van de Kathedraal van Santa Ana, Kranslegging. Last Post als kort gebed door BRILCAN-XVI. Gevolgd door 14 klokslagen van de Nederlandse Luidklok (het aantal dagen dat het Real de Las Palmas bezet was door de Hollanders). Het maken van een groepsfoto van militairen en burgers. Vervoer van de aanwezigen met autobussen naar de Jardín Canario. Verfrissing, samen met de militairen die de traditionele “Caminata del Batán” (“Wandeling van de Watermolen’) gaan afleggen naar Santa Brígida, zij die dit willen, kunnen deelnemen aan die wandeling, de overige aanwezigen worden per autobus naar Santa Brígida gebracht.

 HERDENKING VAN DE BATALLA DEL BATÁN (SLAG BIJ DE WATERMOLEN),                                                           in Santa Brígida
Om12:30uur: Op het Plein voor de Kerk van Santa Brígida: Aankomst van de “Wandeling van de Watermolen”. Plechtig eerbetoon aan de gevallenen. Defilé van de vlaggen van het Real de Las Palmas en van de gemeenten die verliezen hebben geleden in de compagnieën van de milities tijdens de strijd (deze gemeenten waren parochies, of schatplichtig aan het Real de Las Palmas). Ook defilé met de vlag van Valverde de Mérida, en met de wapenvlag van Ons Regiment CANARIAS-50 (de vlaggen zullen worden gedragen door jongedames gekleed in de regionale klederdracht), voorlezing van de namen van militairen, miliciens en plaatselijke bewoners die gevallen zijn bij deze Waardige en Heldhaftige Gebeurtenis. Korte historische toespraak door de Heer Federico Méndez Díaz, Kolonel-Overste van het

Regimient CANARIAS-50; en slotwoord van de plechtigheid door Mevrouw Oneida del Pilar Socorro Cerpa, wethouder van La Villa de Santa Brígida.

Eerbetoon aan de gevallenen, kranslegging en Last Post. De plechtigheid wordt afgesloten met de Hymne van La Villa de Santa Brígida, uitgevoerd door de Parranda (Muziekgroep) San Antonio van de Senioren Club van Santa Brígida, gedirigeerd door de Heer Raúl Martín; die muziek is van maestro Calderín en, als laatste spreekt de Heer Pedro Socorro, de Officiële Kroniekschrijver van Santa Brígida.

Om 13:30 uur: Gezamenlijke Lunch (paella) voor Militairen en Burgers, die wordt aangeboden door het Regiment CANARIAS-50, op het schoolplein van het Juan del Río Ayala-College alwaar 300 porties paella geserveerd zullen worden. We worden vergezeld door de Parranda de San Antonio; en men zal een toast uitbrengen op die van “Batán”, en als nagerecht: lasitos (boogjes) met honing.

Om 20:00 uur: Militaire Parade voor het Gemeentehuis van Santa Brígida door de Brigade Lichte Infanterie CANARIAS-XVI, defilé met vlaggen die worden gedragen door jongedames in traditionele klederdracht.

Medewerkenden:

De Gemeente Las Palmas de Gran Canaria; Real Sociedad Económica de Amigos del País de Gran Canaria

                                    wapenlaspalmadegc.png                                        imnsigneamigsodelpais.jpg

 

 

Organisatie:
De Gemeente Santa Brígida ; het Regiment Infanterie Canarias-50 “El del Batán”, en de Commissie ‘Mesa del Batán’. 
         wapenreginfLCanarua-50Eldelbatan-1.jpg                             wapenbatan-1.png                     Mesadelbatanwapen-1.png

 

P.S.: De deelnemers die mee willen met de bus naar Santa Brígida, moeten zich daartoe aanmelden voor 28 juni: Telefoon 928 64 15 72.

Voor de juiste weergave  plaatsen wij hieronder
de Spaanse versie  van het bovenstaande, vertaalde,
officiële programma:
Mesadelbatanwapen-1-5.png

Celebración del 416 Aniversario de la "Batalla del Batán".

Las tropas del Almirante holandés Pieter Van der Does fueron derrotadas en la Vega (hoy Villa de Santa Brígida), y expulsadas por el mar.

PROGRAMA 2015.

LAS PALMAS DE GRAN CANARIA. Jueves 2 de Julio.

A las 19´00 horas: Monumento de Alonso Alvarado, Castillo de Casa Mata, Homenaje a Militares, Milicianos y Naturales del Lugar, que lucharon y dieron su vida por la defensa de Gran Canaria, por la Fe y por la Unidad de España contra los holandeses invasores en 1.599.

    Breves comentarios históricos por: D. Juan José Laforet Hernández, Cronista Oficial de La Ciudad de Las Palmas de G. C. y de la Isla; por D. Federico Méndez Díaz, Coronel Jefe del Regimiento de Infantería L. CANARIAS-50 "El del Batán"; y por ultimo: Doña Encarnación Galván González, Concejal del Ayuntamiento de las Palmas de G. C., Área de Gobierno, Cultura, Educación y Seguridad Ciudadana.

                                  Acto de Honores a los Caídos.
   Ruta histórica por la calle Bravo Murillo, lugar donde estaba la antigua muralla de fortificación de la Ciudad; llegando al Palacio Militar de San Telmo.

A las 20`00 horas: Palacio Militar de San Telmo: desfiles de las banderas del Real de Las Palmas y de los municipios que sufrieron bajas en las compañías de milicias durante la contienda: bandera de la Villa hermana de Valverde de Mérida y el Guión del Regimiento CANARIAS-50. LECCIÓN HISTÓRICA a cargo de D. Agustín Manrique de Lara y Benítez de Lugo, Presidente de la Confederación de Empresarios de Canarias y Patrono de Nuestra Señora La Virgen del Pino (Teror). Toque de Oración. Lectura del comunicado de D. Francisco José Vizcaíno Pantoja, Alcalde de la Villa hermana de Valverde de Mérida (Badajoz). Breves palabras de Doña Oneida del Pilar Socorro Cerpa, Concejal del Ayuntamiento de la Villa de Santa Brígida; de D. Federico Méndez Díaz, Coronel Jefe del Regimiento CANARIAS-50; cerrando el acto, Doña Encarnación Galván González, Concejal del Ayuntamiento de las Palmas de G. C., Área de Gobierno, Cultura, Educación y Seguridad Ciudadana.

La Banda Militar de la BRILCAN-XVI, nos ofrecerá el "Pasodoble Islas Canarias", del maestro Tarrida. Seguidamente la parranda de San Antonio, de la Villa de Santa Brígida con su música de tradiciones; y para finalizar degustación de una copa de vino con bizcocho, (Hecho histórico del Obispo Cenicero).

              CELEBRACIÓN DE LA BATALLA DEL BATÁN, en las Palmas de G. C.

Viernes 3 de Julio, A las 8´50 horas:   
           Responso religioso en la Catedral de Santa Ana (Capilla de Santa Catalina, tumba del Sacerdote Canónigo Bartolomé Cairasco), en memoria a nuestros fallecidos en esta Gesta, ofrecido por el Rvdo. D. Nicolás Monche López, Sacerdote Canónigo y Deán de la Catedral de Santa Ana. Ofrenda floral. El cornetín de órdenes de la BRILCAN-XVI, interpretará el toque de Oración. Seguidamente los 14 toques de la campana holandesa, (días que permanecieron los holandeses en el Real de las Palmas). Fortografía cívico-militar. Traslado en guaguas de los asistentes al acto al Jardín Canario. Avituallamiento junto con los militares que realizan la tradicional “Caminata del Batán” a Santa Brígida; los que lo deseen se pueden incorporar a dicha caminata, el resto serán   trasladados en guaguas a Santa Brígida.  

    CELEBRACIÓN DE LA BATALLA DEL BATÁN, en Santa Brígida
A las 12:30 horas: Plaza de la Iglesia de Santa Brígida: Llegada de la "Caminata del Batán".
Acto de Honores a los Caídos. Desfiles de las banderas del Real de Las Palmas y de los municipios que sufrieron bajas en las compañías de milicias durante la contienda (estos municipios eran parroquias o pagos del Real de Las Palmas). También la bandera de Valverde de Mérida, y el Guión de Nuestro Regimiento CANARIAS-50 (las banderas serán portadas por señoritas ataviadas con trajes regionales); lectura de los nombres de militares, milicianos y naturales del lugar fallecidos en la Gesta (junto a su bandera de la ciudad o localidad). Breve palabras históricas de: D. Federico Méndez Díaz, Coronel Jefe del Regimiento CANARIAS-50; y cerrando el acto Doña Oneida del Pilar Socorro Cerpa, Concejal del Ayuntamiento de La Villa de Santa Brígida.

Honores a los Caídos, ofrenda floral y Toque de Oración. Finalizando el acto con el Himno de la Villa de Santa Brígida, interpretado por la Parranda San Antonio del Club de Mayores de la Villa, dirigida por D. Raúl Martín; es música del maestro Calderín y letra de D. Pedro Socorro, Cronista Oficial de la Villa.

A las 13:30 horas: Comida (paella) de hermandad Cívico-Militar que ofrece el Regimiento CANARIAS-50, en el patio del Colegio Juan del Río Ayala, se servirán 300 raciones de paella. Estaremos acompañados por la Parranda de San Antonio; se brindará con el chupito del "Batán" y como postre: los lasitos con miel

A las 20:00 horas: Retreta Militar Floreada en el pórtico del Ayuntamiento de Santa Brígida por la Banda de la Brigada de Infantería Ligera CANARIAS-XVI, desfile de banderas portadas por señoritas ataviadas con trajes regionales.

 Colaboran:

Ayto. de las Palmas de Gran Canaria, y Real Sociedad Económica de Amigos del País de G. C.

                               wapenlaspalmadegc.png                              imnsigneamigsodelpais.jpg                                                                                                                                     

Organizan:

Ayto. de la villa de Santa Brígida, Regimiento Infantería L. Canarias-50 “El del Batán” , y Mesa del Batán.

          wapenreginfLCanarua-50Eldelbatan-1.jpg                    wapenbatan-1.png                   Mesadelbatanwapen-1.png

                                                                                                                                       
NOTA:   Los participantes que deseen trasladarse a Santa Brígida en guagua, deben inscribirse antes del 28 de Junio, teléfono: 928 64 15 72.
1-AAAAislas-canarias-kopie-20.jpg
 


Op 2 en 3 juli 2015 vinden voor de 416de keer de
jaarlijkse plechtigheden plaat ster herdenking van de Aanval door Viceadmiraal van de Hollandse vloot,  Pieter van der Does, op

El Real de Las Palmas in 1599

 LAS PALMAS /SANTA BRÍGIDA - zaterdag 27 juni 2015 - Op donderdag 2 juli 2015 gaan om 19:00 uur voor de 416de keer de jaarlijkse plechtigheden van start ter herdenking van de Aanval door de Viceadmiraal van de Hollandse vloot in 1599 op El Real de Las Palmas, het grootste feit uit de geschiedenis van de Canarische Eilanden, en wel bij het monument voor Kapitein Álvarado aan de achterzijde van het Castillo de Mata in Las Palmas de Gran Canaria, wat tegenwoordig de ingang escorteert van de middeleeuwse fortificatie die nu is verbouwd tot, en ingericht als ‘Museum van de Geschiedenis van de Stad Las Palmas de Gran Canaria’.

 Na een kranslegging vindt aansluitend in het Palacio Militar, nabij het San Telmo-plein in de hoofdstad van Gran Canaria, een bijeenkomst plaats waar Agustín Manrique de Lara, Graaf van Vega en van Guadeloupe, als voorzitter van de Bedrijvenvereniging van Las Palmas, het woord zal voeren over vooral de militaire aspecten van de aanval door de Hollandse viceadmiraal Jonkheer Pieter van der Does in 1599.

                                Mesadelbatanwapen-1-6.png
Ataque_van_der_does_las_palmas-1-1.jpgOp vrijdag 3 juli vindt dan traditioneel om 08:50 uur, in een zijkapel van de Kathedrale Basiliek van Santa Ana, in Las Palmas de Gran Canaria, de kranslegging plaats op het altaar voor het graf van de Canarische dichter, dramaturg, musicus en geschiedschrijver Bartolomé Cairasco de Figueroa (Las Palmas de Gran Canaria, 8 oktober 1538 - 1610), waarna - dit jaar, door de voormalige voorzitter en tegenwoordig woordvoerder van de Nederlandse Vereniging Canarias (NVC), Tom Smulders - de in 1999 door de NVC geschonken luidklok die op een ereplaats in de Kathedraal hangt, 14 keer zal laten klinken; namelijk, een keer voor elke dag dat El Real de Las Palmas bezet was door de Hollanders.

Nadat de militairen aansluitend op de plechtigheid in de Kathedraal met de gereedstaande bus naar de Jardín Canario in Tafira gaan om daar de marsroute te aanvaarden die de Hollanders in juli 1599 hebben afgelegd naar El Batán (de Watermolen) , op zoek naar de (kerk)schatten en de naar Santa Brígida gevluchte Canario’s, zal op het plein van de kerk aldaar de militaire herdenking met parade beginnen,waarna - in de feesttent bij het schoolgebouw in het centrum van Santa Brígida - het 50ste Regiment Lichte Infanterie van Canarias voor alle bij de herdenking aanwezigen een goed voorziene, rijkelijke paella-lunch zal verzorgen.

Don Jacobo González Velázques, de voorzitter van de Commissie ‘Mesa del Batán’, nodigt alle belangstellenden uit, om bovengenoemde herdenkingen en evenementen ter plaatse mee te beleven. 
1-AAAAislas-canarias-kopie-8.jpg     


 

   Mesadelbatanwapen-1-7.png          
FOTO- EN VIDEO-REPORTAGE:


'POR ESPAÑA Y POR LA FE VENCIMOS AL HOLANDES'
                  
83ste Lustrum 'Batalla del Batán'

Herdenking: 415de verjaardag van de Hollandse - 14 dagen durende- bezetting van El Real de Las Palmas door Pieter van der Does en de Slag bij ‘El Batán’

LAS PALMAS DE GRAN CANARIA / SANTA BRÍGIDA - zaterdag 5 juli 2014 - Dit jaar heeft de herdenking plaatsgevonden van de 415 jaar geleden bezetting door de Staten van Holland en Zeeland van El Real de Las Palmas door de Hollandse viceadmiraal Pieter van der Does; met op 2 en 3 juli - naast de militaire, de officiële aanwezigheid van o.a.:
- de Delegacion del Gobierno Español en Canarias, in de persoon van María del Carmen Hernández Bento;
- het Gemeentebestuur van Santa Brígida, onder aanvoering van de Alcaldesa (Burgemeester), Beatriz Santana Sosa
- voormalig bestuurslid van de Nederlandse Vereniging Canarias (NVC) en eindredacteur van ‘Gran Canaria-actueel, Hans Camps
.

Ook dit jaar was er een grote delegatie aanwezig van de Real Sociedad Económico de Los Amigos del País.
Helaas was er van Nederlandse zijde weinig - om niet te zeggen: geen belangstelling en schitterde ook dit jaar - in opeenvolging - het (momenteel demissionair zijnde) NVC-Bestuur  door afwezigheid.      

                                          VIDEO: 
                               http://youtu.be/f11MrVV4GBw
Het luiden van de gedenkklok in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana, op donderdag 3 juli 2014,
14 klokslagen  - 1 klokslag voor elke dag dat het Real de  Las Palmas bezet is geweest door de Staten van Holland o.l.v. viceadmiraal jonkheer, Pieter van der Does.



83ste Lustrum
'Batalla del Batán', in Santa Brígida,
tussen de militairen, de officiële civiele vertegenwoordigers van:
- de
Delegacion del Gobierno Español en Canarias, in de persoon van María del Carmen Hernández Bento;
- het Gemeentebestuur van Santa Brígida, onder aanvoering van de Alcaldesa (Burgemeester), Beatriz Santana Sosa
en voormalig bestuurslid van de Nederlandse Vereniging Canarias (NVC) en eindredacteur van ‘Gran Canaria-actueel, Hans Camps.

Om gezondheidsredenen heeft het gezin van de voormalige Nederlandse consul Joep Hezemans - dit jaar voor het eerst - verstek moeten laten gaan. En vanwege een aanstaande verhuizing was ook de - eveneens in Santa Brígida wonende - voormalig NVC-voorzitter-, Toos Ebben-Manders, (met bericht van afwezigheid) verhinderd de plechtigheden bij te wonen, waaraan zelfs de Duitstalige persmedia op Canarias de nodige aandacht besteden:

http://news-kanaren.kanarenmarkt.de/2014/07/gedenken-an-die-schlacht-von-el-batan-von-1599/4929

Het organisatiecomité, La Mesa del Batán, onder leiding van Don Jacobo Gonzáles Velázquez, heeft - in samenwerking met het Gemeentebestuur van Santa Brígida en het 50ste Regiment Lichte Infanterie van Canarias, ‘El del Batán - getracht dit 83ste lustrum een bijzondere luister bij te zetten, waardoor men terug kan kijken op een - ook dit jaar weer - uiterst geslaagde, indrukwekkende herdenking. Een herdenking, die zich heeft afgespeeld op een drietal locaties:

- bij het monument voor Kapitein Alvarado, dat onlangs verhuisd is naar de achterzijde van het Castillo de Mata, wat tegenwoordig de ingang escorteert van de gerenoveerde en uitgebreide middeleeuwse fortificatie, welke binnenkort het ‘Museum van de Geschiedenis van de Stad Las Palmas de Gran Canaria’ moet worden (de datum van openstelling voor het publiek is nog steeds niet bekend).

- in het Palacio Militar, nabij het San Telmo-plein in de hoofdstad van Gran Canaria

- op het plein voor de kerk van Santa Brígida; en in de feesttent bij het schoolgebouw waar het 50ste Regiment Lichte Infanterie van Canarias voor alle bij de herdenking aanwezigen een goed voorziene, rijkelijke paella-lunch heeft verzorgd.           




 
Het Monument voor Kapitein Alonso de Alvarado bij het Castillo de Mata in  Las Palmas de Gran Canaria, op de achtergrond Las Cuevas del Provecho


 
 
De wethouder van Cultuur, María Isabel García Bolta, in het Gemeentebestuur van Las Palmas de Gran Canaria (foto rechts onder)
 
Woensdag 2 juli 2014: eerbetoon aan militairen, miliciens, en plaatsbewoners
 
                                        Palacio Militar de Las Palmas.
 

                  Palacio Militar de Las Palmas, woensdag 2 juli 2014.
 
                De Kathedrale Basiliek van Santa Ana, donderdag 3 juli 2014.
 
 
 
 
                                                           VIDEO:
                                    http://youtu.be/f11MrVV4GBw
Het luiden van de gedenkklok in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana, op donderdag 3 juli 2014,
14 klokslagen  - 1 klokslag voor elke dag, dat het Real de  Las Palmas bezet is geweest door de Staten van Holland o.l.v. viceadmiraal Pieter, jonkheer van der Does.









Vlaggen-defilé, toespraken en kranslegging op 2 juli 2014 in Santa Brígida.
 
 
 












                                     En na gedane arbeid, is het goed...

                                                ...paella eten!
kleurlogoCanarias.png


Mesadelbatanwapen-1-8.png
Santa Brígida herdenkt
de 415de verjaardag van de
Batalla del Batán

(‘Slag bij de Volmolen’)


In 1599 zijn de troepen van de Hollandse viceadmiraal
Pieter van der Does verslagen

SANTA BRÍGIDA - maandag 30 juni 2014 - Het Gemeentebestuur van Santa Brígida heeft, samen met de Infantería Canarias-50 “El del Batán” en de Mesa del Batán, de herdenking van de 415e verjaardag van de ‘Batalla del Batán’ (‘Slag om de Watermolen’) voorbereid; deze jaarlijkse herdenking zal in 2014 plaatsvinden op: woensdag 2 en donderdag 3 juli.

Woensdag 2 juli 2014
Op woensdag 2 juli 2014 brengt men om 19:00 uur een eerbetoon aan de Militairen, Miliciens en bewoners van de locatie die hebben gestreden en hun leven gegeven voor de verdediging van Gran Canaria. Dit eerbetoon vindt plaats bij het standbeeld van Kapitein Gouverneur Alonso Alvarado bij het Castillo Casa Mata in Las Palmas de Gran Canaria.
Aansluitend zal een historische route gevolgd worden via de Calle Bravo Murillo; de locatie, waar de oude verdedigingsmuur van de stad heeft gestaan.


Donderdag 3 juli 2014

Op donderdag 3 juli 2014 - de dag waarop het 415 jaar geleden is, dat de ‘Batalla de Batán’ (‘Slag bij de Watermolen’) heeft plaatsgevonden - vindt in Las Palmas de Gran Canaria om 08:50 uur ter herdenking van de gevallenen een kranslegging plaats in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana, op het graf van de Kanunnik Bartolome Cairasco de Figueroa.

Om 12:30 uur - na de wandeling naar El Batán, welke men realiseert vanuit Las Palmas de Gran Canaria -  zal op het plein voor de kerk in Santa Brígida de vlaggenparade plaatsvinden met de banderas del Real de las Palmas de Gran Canaria en met vlaggen van de gemeenten die verliezen geleden hebben in compagnieën van miliciens tijdens de Slag.

De burgemeester van Santa Brígida, Beatriz Santana, benadrukt het belang van dit historische feit, want het is “no en vano” (“niet voor niets”), zegt ze, dat in het Stadswapen van Santa Brígida de leus staat:  “Por España y por la fe, vencimos al Holandés” (“Voor Spanje en voor het geloof, hebben we de Hollander overwonnen.”)

Nederlanders welkom
Ook Nederlanders, die tijdens deze lente/zomer op het eiland verblijven, zijn welkom bij deze herdenkingsplechtigheden.
kleurlogoCanarias.png


 Uitzending Gemist: Radio Gáldar
 ‘La Voz Alemana’  29-1-2014
Reportage Pieter van der Does 1599-1999-2014

GRAN CANARIA - vrijdag 31 januari 2014 - De in Puerto de Las Nieves-gemeente Agaete woonachtige, uit Berlijn afkomstige, Maria (Mura) Graf heeft haar rechtstreeks uitgezonden wekelijkse radio-magazine van een half uur in de Duitse taal, gedurende de wintermaanden elke woensdag om 19:00 uur.

In de uitzending van woensdag 29 januari 2014 is de hoofdredacteur van ‘Gran Canaria actueel’ aan het woord gekomen over de jaarlijkse herdenking in Santa Brígida (Gran Canaria) van de Hollandse aanval van Viceadmiraal Pieter van der Does op Las Palmas, de ‘mislukte’ vergeldingsactie van de Staten van Holland en Zeeland, die op 26 juni 2014 precies 415 jaar geleden van start is gegaan.
 
 
Deze uitzending (in het Duits) is te beluisteren op het Internet via Ivoox (klik op ‘descargar’):

http://www.ivoox.com/voz-alemana-29-enero-2014-audios-mp3_rf_2779150_1.html?autoplay=1#

kleurlogoCanarias.png


Een voettocht voor de piraten

Excursie met voorafgaand ontbijt
Indrukwekkend vlaggendefilé in Santa Brígida

LAS PALMAS DE GRAN CANARIA / SANTA BRÍGIDA - donderdag 4 juli 2013 - De traditionele Caminata del Batán is het eerbetoon aan de 60 Canario’s die 414 jaar geleden hun leven hebben gegeven in de strijd tegen de indringer, de Hollandse vice-admiraal Pieter van der Does.

Een uitgebreid programma als eerbetoon aan de 60 miliciens en eilandbewoners die hun leven hebben gegeven in de Batalla del Batán (De Slag bij de Watermolen) was op woensdag 3 juli 2013 het sluitstuk van twee dagen aan herdenkingsevenementen. De Canarische overwinning in 1599 tegen de Hollandse bezetting die geleid werd door Van der Does, was essentieel voor het garanderen van het voortbestaan van het eiland, als belangrijke haven in de Atlantische oceaan.
Mesadelbatanwapen-1-9.png

De deelnemers aan de wandeling zijn op woensdagochtend 3 juli 2013 vertrokken vanaf de Jardín Canario, ze hebben de Barranco de Guiniguada gevolgd tot aan La Villa de Santa Brígida. Op de foto de wandelaars, nadat zij het ontbijt genuttigd hebben wat is aangeboden door het Regimiento de Infantería Ligera Canarias 50 (50ste Regiment Lichte Cavalerie van Canarias).

Deze plaquette herinnert aan de locatie waar in 1599 de troepen onder leiding van Gouverneur Pamochamoso de Hollandse strijdkrachten hebben verslagen die Gran Canaria wilde veroveren:
“Deze open plek, in andere tijden een, mediterraan bos met mastiekbomen (pistache lenticus), mocanes (Visnea mocanera – familie Theaceae -Pentaphylacacae), en wilde olijf, was op 2 juli 1599 het toneel van de gedenkwaardige overwinning van de Canarische Milities, die onder leiding van gouverneur Pamochamoso het tien keer grotere leger van de Hollander Pieter van de Does versloegen, dankzij gaven van moed en slimheid van de eilandbewoners.”

De stad Las Palmas de Gran Canaria en La Villa de Santa Brígida zijn traditioneel de drijvende kracht van de evenementen als eerbetoon aan de gevallenen. Daaronder de Caminata del Batán (Voettocht naar de Watermolen) die de bedding van de Guiniguada volgt en waarbij de deelnemers dezelfde route lopen, welke gevolgd is door de Hollandse bezetters, om zich heer en meester van het Eiland te maken. De soldaten van het regiment Canarias 50 traden op woensdag 3 juli 2013 in de voetsporen van de bezetters van de stad.


De kapel van de Heilige Catharina in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana
                                in Las Palmas de Gran Canaria
 
 

Geheel links: Mª Isabel García Bolta, wethouder van Onderwijs, Cultuur en Sport en tevens 2e locoburgemeester van de Gemeente Las Palmas de Gran Canaria, samen met Jacobo González Velazquez, director de la Mesa del Batán.


 


Het programma als eerbetoon aan de gevallenen in de Batalla del Batán (Slag bij de Watermolen) in  1599 is voortgezet op woensdag 3 juli 2013. De dag is begonnen met een responsorie voor de overledenen in de Santa Catalina-kapel, in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana, en een bloemenhulde bij het graf van de kanunnik Bartolomé Cairasco de Figueroa, die met Van der Does heeft onderhandeld over de teruggave van de Stad. De ex-voorzitter van de Nederlandse Vereniging Canaria (NVC), Toos Ebben-Manders, had dit jaar de eer, de door deze vereniging in 1999 geschonken luidklok 14 keer te laten luiden, een klokslag voor elke dag, dat de Hollanders de hoofdstad van Gran Canaria bezet hebben gehouden.



Nadat de deelnemers aan de herdenkingsplechtigheid - op het Plaza de Santa Ana-, voor de Kathedraal geposeerd hebben voor de traditionele groepsfoto, is men met bussen naar de Jardín Canario gegaan, (het vertrekpunt van de voetmars), waar men is verwelkomd door de soldaten van de lichte infanterie voor een ontbijt in de omgeving van de botanische tuin (wat toen ter tijd de Hollanders waarschijnlijk niet gehad hebben) en vervolgens heeft men, met aan het hoofd het regiment Canarias 50, de inval van de piraten uit Noord Europa overgedaan, nadat deze de hoofdstad hadden ingenomen.

Acht kilometer Geschiedenis
De voettocht volgt de weg die destijds door de indringers is gekozen om Gran Canaria te bezetten; door de bedding van de Guiniguada over een lengte van 8 kilometer tot aan La Villa de Santa Brígida. Tijdens de wandeling heeft de officiële kroniekschrijver van Gran Canaria en medewandelaar, Juan José Laforet, de wandelaars en militairen gewezen op de voornaamste historische en geografische aspecten van het gebied. Daaronder talrijke caminos reales (koningswegen) die de omgeving doorkruisen en het op het belang van het - ondertussen verdwenen - bosque de lentiscos (mastiekbos), dat zich toen uitstrekte in de omgeving van wat men tegenwoordig kent als Monte Lentiscal. Deze enclave diende als schuilplaats en was een cruciaal gebied voor de door de Canario’s gevolgde strategie gedurende de strijd.


Minder munitie

De grote afwezigen tijdens deze editie van de caminata (voetmars) zijn enkele onderdelen van het Regimiento de Infantería Ligera Canarias 50, die momenteel op vredesmissie zijn in Afghanistan. Deze manschappen plegen ter hoogte van de Puente de la Angostura (Smalle Brug) - een van de halteplaatsen op de wandeling - geweersalvo’s af te geven.



Eenmaal aangekomen in Santa Brígida, hebben de wandelaars zich gevoegd bij de overige deelnemers aan de herdenkingsplechtigheid op het Plaza de la Iglesia (Kerkplein), waar ook dit jaar weer trouw de voormalige honorair consul van Nederland in Las Palmas de Gran Canaria, Joep Hezemans, aanwezig was in gezelschap van zijn dochter Marta.

 
                           Martha en Joep Hezemans, Wim Roxs en Toos Ebben.
Hier is het eerbetoon aan de gevallenen voortgezet met een kort historisch overzicht wat gegeven is  door Alejandro García Medina, de architect van de Dienst Historisch Erfgoed, van het Cabildo (Eilandbestuur), die het belang heeft benadrukt “dat niet alleen de militairen en milicien rechtstreeks bij de strijd betrokken waren, maar ook al die  burgers,  zowel die van de hoofdstad, evenals die van Santa Brígida en omliggende dorpen, die geholpen hebben, dat alles in goede banen is geleid.





Aansluitend heeft er een vlaggen-defilé plaatsgevonden,  met als eerste de vlag van  Valverde de Mérida (Badajoz), de geboorteplaats van kapitein Alonso de Alvarado en zijn luitenant Antonio Pamochamoso, die tijdens de slag belast waren met leiding geven aan de Canarische miliciens.


De vlag ging vergezeld met een brief van Silvia Vargas Frutos, burgemeester van deze gemeenten in Extremadura, waarin zij haar dank uitspreekt, dat jaar na jaar de Canarische gemeenten zich inspannen de herinnering levend te houden aan, dat zo glorierijke feit. In dit defilé zijn ook de vlaggen meegedragen van Las Palmas de Gran Canaria en La Villa de Santa Brígida, vergezeld door de vlaggen van Telde, Agüimes, Arucas, Gáldar, Teror en San Mateo, omdat dit de plaatsen zijn die miliciens hebben geleverd die het Eiland hebben verdedigd in deze beslissende slag.


Het oplezen van de namen van  de 60 militairen, miliciens en plaatsbewoners die gevallen zijn in de strijd, was de inleiding tot de woorden van José Manuel Orbán Rodríguez, Luitenant-Kolonel van de Infantería Ligera Canarias 50,  voor de kranslegging ter ere van  de gevallenen, onder begeleiding van de muziekkapel van dit regiment.


 

De lauwerkrans is gelegd onder de herinneringsplaquette die la Villa de Santa Brígida gewijd heeft aan deze helden. Orbán Rodríguez heeft het belang benadrukt van het feit, “dat men niet alleen de stad heeft verdedigd tegen de buitenlandse bezetting; maar, dat men ook het voortbestaan van het eiland als een belangrijke poort voor het Spaanse paviljoen in de Atlantische Oceaan heeft gewaarborgd.”




De Parranda de San Antonio (folkloregroep) heeft de ceremonie afgesloten met het voor het kerkportaal uitvoeren van de hymne van La Villa de Santa Brígida. De aanwezigen zijn vervolgens naar het schoolplein gegaan van het Juan del Rio Ayala-college, waar het Regimiento de Infantería Ligera Canarias 50 een paella-lunch heeft aangeboden met muzikale begeleiding van de Parranda de San Antonio.

De herdenkingsplechtigheden zijn op woensdag 3 juli 2013 om 20:00 uur afgesloten, in het voorportaal van de het gemeentehuis van Santa Brígida, met een militaire taptoe door de muziekkapel van de Brigada de Infantería Ligera Canarias XVI.
kleurlogoCanarias.png


Het parcours van de Hollandse 'piraat'

LAS PALMAS DE GRAN CANARIA / SANTA BRÍGIDA - dinsdag 2 juli 2013 - Als zodanig wordt door de Canario’s de vice-admiraal van het eskader van Hollands-Zeeuwse vloot - Pieter van der Does - aangeduid die op 26 juni 1599 voor de rede van Las Palmas voor anker ging voor de aanval op het eiland.

Las Palmas de Gran Canaria en La Villa de Santa Brígida herdenken met een compleet programma de 414de verjaardag van de Batalla del Batán (De Slag bij de Volmolen), waarbij de plaatselijke militie er in 1599 slaagde het hoofd te bieden aan de troepen van Van der Does.
Wat de deskundigen beschrijven als een van de meest relevante wapenfeiten in de geschiedenis van de Archipel die de toekomst van de stad markeerde, die vanaf toen het doel van groei en vooruitgang voor ogen kon houden. Dit ter herinnering aan de vechtlust van de eilandbewoners en hun vastberadenheid, om zichzelf en hun bezittingen te verdedigen tegen de indringer.


Ets van de 'piraat' - vice-admiraal - die het eiland heeft aangevallen in 1599, Pieter van der Does.

(Wat Penélope Marrero, de schrijfster van dit artikel in het dagblad ‘La Provincia/Diario de Las Palmas', niet weet, is dat deze ets - volgens de Nederlandse Willem Hovestreijdt, medewerker aan de Universiteit van Leiden, evenals  volgens de directrice van de Nationale Bibliotheek in Den Haag -  niet het portret is van Pieter van der Does, maar, een stukje knip- en plakwerk  van een onbekend fröbelaar.)

414 jaar geleden, in juni 1599, was de stad Las Palmas het slachtoffer van de aanval en de belegering van een Hollkands-Zeeuwse vloot onder bevel van generaal Van der Does. De hoofdstad en La Villa de Santa Brígida bereiden zich voor op de herdenking van hen die hun leven in de Slag van Batan gaven, die beslissend was voor de verdediging van Gran Canaria. Om dat te vieren, wordt er deze week een H. Mis opgedragen en wordt traditioneel door Canarische militairen de voettocht gelopen die in 1599 de Hollandse militie heeft afgelegd vanuit de hoofdstad, door de Guiniguada-barranco, naar El Batán (De Volmolen).
Voor de wandelende militairen en burgers en buitenlui (in de bus) staat er op woensdag 3 juli 2013 in Santa Brígida ook een paella-lunch op het programma met muzikale opluistering door de Paranda de San Antonio.

Van 26 juni tot en met 8 juli 1599 was El Real de Las Palmas het toneel van een van de belangrijkste veldslagen in de geschiedenis van de Archipel. Gedurende deze dagen leed de stad onder de aanval van de Hollandse oorlogsvloot in de strijd tegen Spanje vanwege het verbreken van de handelsbetrekkingen met de Lage Landen (door koning Philips de Tweede - tijdens de Tachtig Jarige Oorlog ook wel de ‘De Opstand’ genoemd;1568- 1648, met een Twaalfjarig Bestand in de jaren 1609 - 1621).

De grote strijdlust van de eilandverdediging onder bevel van kapitein-generaal Alonso de Alvarado voorkwam tot vier keer toe, dat het vijandige vlooteskader zijn doel bereikte. Maar het kleiner aantal manschappen en de wapenuitrusting van de Canario’s kon niet voorkomen, dat - bij een vijfde poging - de manschappen van Van der Does aan land gingen. Ouderen, vrouwen en kinderen namen de wijk naar La Vega, terwijl de eilandmilitie de verdediging voorbereidde die amper duurde tot de volgende aanval van de vijand. De autoriteiten en de Canarische verdedigers evacueerden de stad, en men verbleef in Santa Brígida gedurende de tijd, dat de indringers de hoofdstad van het eiland bezet hielden.

Kennis van het terrein
Onder bedreiging Gran Canaria te veroveren en het plat te branden, eiste Van der Does 400.000 gouden dukaten als losgeld voor het al ingenomen gebied. Een eis, die niet werd ingewilligd door de eilandbewoners, die zich in de nabijheid van Monte Lentiscal voorbereidden op een nieuwe tegenaanval. De kennis van de terreinen rond El Batán was in het voordeel van de Canarische miliciens die erin slaagden de Hollanders te overwinnen en terug te drijven. Van der Does beval de terugtrekking uit de stad, met plundering van de belangrijke gebouwen, kerken en kloosters, die gedeeltelijk in brand werden gestoken.

De Batalla del Batán (Slag bij de Volmolen) en de gebeurtenissen rond de aanval van Van der Does tijdens zijn tocht naar Canarias leidde tot een van de meest tragische en heroïsche jubilea in de geschiedenis van de Archipel. De herdenking van deze gebeurtenissen is een traditie in de stad, die opnieuw de militairen, miliciens en inwoners zal eren die 414 jaar geleden hun leven hebben gegeven voor de verdediging van Gran Canaria.

Een militaire parade met de muziekkapel van de 16de Brigade Lichte Infanterie van het Canarische leger en een bloemenhulde voor de ingang van het gemeentehuis van Santa Brígida zal de slotakte zijn van dit eerbetoon aan enkele hoofdrolspelers die niet alleen de stad hebben verdedigd, maar ook haar toekomst hebben gegarandeerd.

Dinsdag 2 juli 2013
Om 19:00 uur bij het monument van Kapitein Alonso Alvarado (bij het Castillo de Mata) militair eerbetoon met een kranslegging voor de gevallenen en aansluitend een korte geschiedkundige lezing door Juan José Laforet, officiële kroniekschrijver van de stad

.

Woensdag 3 juli 2013
Om 09:00 uur een herdenkingsbijenkomst in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana met een kranslegging en 14 slagen van de luidklok die in 1999 is (terug)geschonken door de Nederlandse Vereniging Canarias (NVC). Met de klaarstaande autobus naar de Jardín Canario, waar een ontbijt wordt aangeboden en waarna de Caminata del Batán (Wandeling) begint via de route die destijds de Hollanders hebben gekozen.

Om 12.30 militair eerbetoon aan de gevallenen door Regimiento de Infantería Ligera Canarias 50 met aansluitend een paella-lunch die muzikaal wordt opgeluisterd door de Parranda de San Antonio.

Om 20:00 uur wordt de herdenking afgesloten met en militaire parade met de muziekkapel van de 16de Brigade Lichte Infanterie van het Canarische leger en een bloemenhulde voor de ingang van het gemeentehuis van Santa Brígida.
kleurlogoCanarias.png


Bronzen stem houdt de herinnering
aan de Hollandse bezetting van Gran Canaria levend

LAS PALMAS DE GRAN  CANARIA - woensdag 27 juni 2012 - Met 14 slagen op de bronzen luidklok in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana van Las Palmas de Gran Canaria heeft Joep Hezemans, honorair consul b.d. van het voormalige Nederlandse Consulaat in Las Palmas de Gran Canaria, er op woensdag 27 juni 2012 aan helpen herinneren, dat 413 jaar geleden het Eiland Gran Canaria veertien dagen lang bezet is geweest door de Hollanders.

Op 26 juni 2012 was het precies 413 jaar geleden, dat de Hollandse viceadmiraal Pieter van der Does, met een vloot van 64 schepen, de aanval inzette op Las Palmas de Gran Canaria. Dit is het grootste wapenfeit uit de Canarische historie.

dsc01562.large.jpg


Samen met Don Jacobo González Velázquez, van de 'Mesa del Batán, luidt Joep Hezemans - in gezelschap van zijn echtgenote Marilyn (rechts) , zijn dochter Martha en zijn kleinzoon Oscar ,- de in 1999 door de NVC aan het Cabildo (Bestuur) van de Kathedraal geschonken luidklok welke in Aarle-Rixtel is gegoten door de Koninklijke Klokkengieterij Petit en Fritsen.

Deze geschiedenis is in het tegenwoordige Nederland wat minder bekend; per slot van rekening leden de Holanders met hun ‘Armada’ (Vloot), welke begin juni 1599 vertrok vanaf de rede voor Vlissingen, een smadelijke en gevoelige nederlaag op Gran Canaria in de Slag bij El Batán (De Volmolen), of beter gezegd, volgens de Grancanarische geschiedkundige professor Rumeu de Armas, bij het Cruce del Inglés, in de tegenwoordige gemeente Santa Brígida. En het is vanuit en in Santa Brígida, waar jaarlijks de Slag bij El Batán herdacht wordt.


Joep Hezemans en zijn echtgenote Marilyn in de kapel van Santa Catalina in de Kathedraal van Santa Ana, kort voor aanvang van de responsorie.

De man naast mevrouw Hezemans, is al uitgerust (met rugzak) voor deelname aan de 'caminata'

De herdenking van het 413de jaar is geopend met een responsorie voor de overledenen, in de Kapel van Santa Catalina in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana in Las Palmas de Gran Canaria, voor hen die hun leven gaven voor de verdediging van het Eiland Gran Canaria tegen de Hollandse aanval in 1599.
 
Aansluitend op de responsorie is er een lauwerkrans gelegd bij het graf van de Kanunnik Bartolomé de Figueroa, waarna de klok 14 keer geluid is, die herinnert aan de dagen dat de Hollanders het Real de Las Palmas bezet hebben gehouden. De klok is geschonken door de Asociación Neerlandesa  Canarias (Nederlandse Vereniging Canarias - NVC) bij de 400ste verjaardag van de Aanval van de 'Hollandse Armada' in 1599.

dsc01601.large.jpg

Na buiten voor de Kathedraal op het Plaza de Santa Ana een groepsfoto gemaakt te hebben van de leden van de instanties die deze herdenking hebben georganiseerd, te weten:
- het Regimiento de Infanteria L. Canarias 50 “El del Batán”,
- de Real Sociedad Económica de Amigos del País de Gran Canaria,
- het Ilustere Ayuntamiento Villa de Santa Brígida,
- de Mesa del Batán,
voorafgaand aan het vertrek van de ‘Caminata del Batán’ (‘El Batán-wandeling’) door de Militaire Compagnie van het Regiment Lichte Infanterie Canrias-50, via de barranco van Guiniguada, de droge ravijnbedding welke de Hollanders kozen om het Eiland binnen te dringen, waarna ze verslagen werden in de ‘Batalla del Batán’ (‘Slag bij de Volmolen’) - is het gezelschap om 09.30 uur naar de bus gewandeld voor een bezoek aan de kastelen van de stad, om zich vervolgens bij de Jardín Canario ‘Viera y Clavijo’ (Botanische tuin) aan te sluiten bij de caminata (wandeling), vanwaar militairen en burgers via de historische paden naar Santa Brígida zijn gewandeld.


Onder het toeziend oog van deze infanterist heet Jacobo González Velázquez in de bus  de deelnemers aan de stadstour welkom.
 

Om12:30 uur heeft op het Kerkplein van Santa Brígida een eerbetoon aan de gevallenen in de strijd tegen de Hollandse aanval plaatsgevonden met de onthulling van de herdenkingsplaquette voor  de 60 militairen, leden van de burgerwacht en burger-plaatsgenoten die hun leven gaven voor de verdediging van Gran Canaria en, is er een lauwerkrans gelegd als eerbetoon aan de Gevallenen die vochten voor de eenheid van Spanje, Hierbij heeft Don Oscar Sánchez Artilez, Chef Kolonel van het Regiment Lichte Infanterie Canarias-50, ‘El del Batán’ (‘Dat van de Volmolen’) een korte, geschiedkundige lezing gehouden.


De plaquette die op 27 juni 2012 aan de gevel van de kerk van Santa Brígida is onthuld.

De plechtigheid is afgesloten door de burgemeester van la Villa, Lucas Bravo de Laguna, waarna aansluitend is gedefileerd door de militaire troepen die hebben deelgenomen aan de ceremonie.

En na gedane arbeid is het zoet rusten, dit jaar met een Burger-Militair verbroederingseten (paella) op het binnenplein van het Juan del Rio Ayala-schoolgebouw, voor de deelnemers aan deze Historische Viering.

Op dinsdag 3 juli 2012 vindt, op de dag van de ‘Victoriosa Batalla del Batán (*) om 20:00 uur, een Conferentie plaats in de vestiging van de Real Sociedad Económica de Amigos del País de Gran Canaria.

(*) De Batalla del Batán (Slag bij de Volmolen) heeft plaatsgevonden op 3 juli 1599, maar om organisatorische redenen van het Regiment, is de herdenking gehouden op woensdag 27 juni.

kleurlogoCanarias.png


Herdenking
‘Aanval Pieter van der Does
op Gran Canaria’

413e verjaardag van de Slag bij El Batán (1599 - 2012)

SANTA BRÍGIDA - zaterdag 15 juni 2012 -  Op 26 juni 2012 zal het precies 413 jaar geleden zijn, dat de Hollandse viceadmiraal Pieter van der Does, met een vloot van 64 schepen, de aanval inzette op Las Palmas de Gran Canaria. Dit is het grootste wapenfeit uit de Canarische historie.

Deze geschiedenis is in het tegenwoordige Nederland wat minder bekend; per slot van rekening leden de Holanders met hun ‘Armada’, welke begin juni 1599 vertrok vanaf de rede voor Vlissingen, een smadelijke en gevoelige nederlaag op Gran Canaria in de Slag bij El Batán (De Volmolen), of beter gezegd, volgens de Grancanarische geschiedkundige professor Rumeu de Armas, bij het Cruce del Inglés, in de tegenwoordige gemeente Santa Brígida. En het is vanuit en in Santa Brígida, waar jaarlijks de Slag bij El Batán herdacht wordt.

Mesadelbatanwapen-1-10.png


POR ESPAÑA Y POR LA PATRIA VENCIMOS AL HOLANDÉS
(Voor Spanje en voor het Vaderland hebben we de Hollander overwonnen)
Het stadswapen van de Gemeente Stª Brígida.

Programma Herdenking  413e  jaar
‘Aanval Pieter van der Does op Gran Canaria 1599-2012’:

Dinsdag 26 juni 2012:
12:00 uur: Opening van de rondreizende expositie “Un dia en la vida del soldado” (Een dag uit het leven van de soldaat,” in het Regiment Lichte Infanterie Canarias-50).
Deze tentoonstelling  is tot en met 3 juli, de dag van de Slag bij El Batán, te bezichtigen in de Expositieruimte aan de Calle Tenderete in het historische centrum van Santa Brígida.

Overhandiging van de luidklok aan het Cabildo (Bestuur) van de
Kathedrale Basiliek  van Santa Ana in Las Palmas de Gran Canaria,
op zaterdag 26 juni 1999 om  11:30 uur, door de NVC.

Directeur Jan Wijnen van de Koninklijke Klokkengieterij Petit en Fritsen uit het Brabantse Aarle Rixtel luidt voor het eerst
de 90 cm hoge, en 90 cm in doorsnee metende en 900 kilo wegende, bronzen luidklok, die in de kathedraal op een ereplaats hangt.

gc0245d_large.jpg
Woensdag 27 juni 2012:
09:00 uur: Responsorie voor de overledenen, in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana (in de Kapel van Santa Ana) in Las Palmas de Gran Canaria, voor hen die hun leven gaven voor de verdediging van het Eiland Gran Canaria tegen de Hollandse aanval in 1599; aansluitend een kranslegging bij het graf van de Kanunnik Bartolomé de Figueroa, waarna 14 keer de klok geluid zal worden die herinnert aan de dagen dat de Hollanders het Real de Las Palmas bezet hielden. De klok is geschonken door de Asociación Neerlandesa en Canarias (Nederlandse Vereniging Canarias - NVC) bij de 400ste verjaardag van de Aanval van de 'Hollandse Armada' in 1599.

09:30 uur: Vertrek van de ‘Caminata del Batán’ (‘El Batán-wandeling’), vanaf het Plaza de Stª Ana in Las Palmas de Gran Canaria naar Santa Brígida, door een Militaire Compagnie van het Regiment Lichte Infanterie Canrias-50, die men zal maken door de barranco van Guiniguada, de droge  ravijnbedding welke de Hollanders kozen om het Eiland binnen te dringen, waarna ze verslagen werden in de ‘Batalla del Batán’ (‘Slag bij de Volmolen’).

De burgerbezoekers krijgen vervoer aangeboden voor een bezoek aan de kastelen van de stad, en kunnen  zich, indien gewenst, bij de Jardín Canario ‘Viera y Clavijo’ aansluiten bij de caminata (wandeling), vanwaar militairen en burgers via de historische paden naar Santa Brígida wandelen.

12:30 uur: Aankomst op het Kerkplein van Santa Brígida: Eerbetoon aan de gevallenen in de strijd tegen de Hollandse aanval. Onthulling van de herdenkingsplaquette voor  de 60 militairen, leden van de burgerwacht en burger-plaatsgenoten die hun leven gaven voor de verdediging van Gran Canaria.
Een korte, geschiedkundige lezing door Don Oscar Sánchez Artilez, Chef Kolonel van het Regiment Lichte Infanterie Canrias-50, ‘El del Batán’ (‘Dat van  de Volmolen’).
Eerbetoon aan de Gevallenen die vochten voor de eenheid van Spanje. Het leggen van een lauwerkrans.
De plechtigheid wordt afgesloten  door Don Lucas Bravo de Laguna, Burgemeester van la Villa en aansluitend een defilé van de militaire troepen die hebben deelgenomen aan de ceremonie.

13:15 uur: Burger-Mititair verbroederingseten (paella) op het binnenplein van het Juan del Rio Ayala-schoolgebouw , voor de deelnemers aan deze Historische Viering.

Dinsdag 3 juli 2012  - De dag van de ‘Victoriosa Batalla del Batán (*) -
20:00 uur: Conferentie in de Real Sociedad Economica de Amigos del Paíss de Gran Canaria.

(*)  De  Batalla del Batán (Slag bij de Volmolen) heeft plaastgevonden op 3 juli 1599, maar om organisatorische redenen van het Regiment, wordt de herdenking gehouden op woensdag 27 juni.

CANARIAS EN DE ATLANTISCHE OCEAAN
PIRATERIJ EN MARINE-AANVALLEN
Antonio Remeu de Armas

Gouverneur Alonso Alvarado Ulloa 
en
Luitenant Antonio Pamochamoso
Batn1.jpg

Alonso Álvarado y Ulloa wordt benoemd tot Gouverneur van Gran Canaria, voor dit bevel over de eilanden koos men legerveteranen die zich hebben onderscheiden, hij volgt Melchor de Morales op; Alonso Alvarado y Ulloa, een van de meest nobele soldaten die het bevel voerden  op de Archipel en, wiens figuur verbonden is aan de meest glorierijke momenten die er hebben plaatsgevonden, verdient de eer van een beknopt biografisch commentaar.

Hij was Alonso Alvarado, afkomstig uit Valverde in de provincie Badajoz, waar ook zijn familie van vaders en moeders kant stamt. Zijn vader heette Alonso, net als hij, en zijn moeder Ana de Ulloa. Beide familietakken stammen af van hidalgos (edelen) van wie de voorouders herhaaldelijk alcaldes (burgemeesters ) van de Broerderschap  (hoofd van de Politie) waren, een post die gereserveerd was voor deze klasse.

Moreno de Vargas in zijn Historia de Mérida en ook Viero de Clavijo die hem noemt, veronderstellen , dat Alvarado afstamt van “de hoogstaande Alvarados, wier heldendaden de verhalen vullen over het Nieuwe Spanje en Peru,”  maar deze verklaring  is niet juist, omdat er niet de geringste band van verwantschap bestaat.

Alonso de Alvarado omhelsde al jong een carrière onder de wapenen, terwijl zijn broers Luis en Diego in Valverde verbleven en voor het familiebezit zorgden.
Zijn staat van dienst kan niet briljanter zijn, want eerst streed hij als kapitein in de harde en moeilijke campagnes van Italië en Vlaanderen en vervolgens was hij, als luitenant , de persoonlijke lijfwacht van Don Juan (of Jan) van Oostenrijk (1547-1578), vechtend  tegen de Moorse rebellen op de vlakte van Granada.
Zijn optreden in dit bloedbad is doorspekt met avonturen en dramatische episoden.: Hij was de eerste die bij de aanval op Galera met vliegend Koninklijk Banier de vestingmuur beklom, terwijl hij zich omringd zag door vijanden en gewond raakte door beschieting met een haakbus. Bij deze gelegenheid redde hij zich op wonderbaarlijke wijze het leven, hij klampte zich in de strijd vast aan een Moorse leider en had het geluk hem naar buiten te gooien en zijn tegenstander bij de afdaling te doden, die tegen de grond sloeg en hij boven op hem viel.
Later nam hij deel aan de strijd tegen de Turken, ook onder bevel van don Juan (of Jan) van Oostenrijk en, had hij de eer het vuur te openen in de beroemde Slag van Lepanto die zo beslissend was voor de westerse wereld.

Ten slotte heeft don Alonso Alvarado ook gewerkt in de Dag van Argón als kapitein van twaalf compagnieën, als een waar veldheer, door actief deel te nemen aan die bloedeloze operatie.

De Koning heeft hem gecompenseerd, door hem te bedenken met een jaarinkomen van 36.000 maravedi, dat  boven op de accijnzen (tiende penning) kwam van de landerijen van Guareña in zijn geboorteplaats Valverde, die hem als uitvalsbasis diende in het graafschap van Medellin, waar hij het eerstgeboorterecht voor zijn zoon vestigde, Alonso de Alvarado y Camargo, Ulloa y Soto.

Alvarado huwde in Medellin met doña Mariana Camargo y Soto, uit deze verbinding kwamen vier kinderen voort: Alonso, Juan, Estefanía en Ana.

Men komt Alonso  uitgerekend in december 1594 tegen in Mérida, vanwege de doop van zijn jongste dochter, als hij het bericht ontvangt, dat hij door de Koning benoemd is tot gouverneur van het eiland Gran Canaria.

Die titel is verleend in Madrid op 3 december1594 en ondertekend door de Koning en onderschreven door Luis Molina, zijn kamenier en mede ondertekend door de voorzitter van de Raad van de Kamer, Rodrigo Vázquez en de twee rechtsgeleerden Guardiola en Gómez. Met die titel werd bovendien  aanbevolen er te gaan wonen , volgens de wet van de Cortes van Toledo die  rechter Melchior de Morales hem toestuurde.”

Eenmaal in de bevoegdheid van nieuwe gouverneur benoemde hij een vicegouverneur, en voor die functie koos hij voor de advocaat  Antonio Pamachamoso, afkomstig uit Valverde, zijn landgenoot, die al eerder de functies vervulde van burgemeester van Alhama, locoburgemeester van Alcalá el Real en burgemeester van Medellin.

De titel van burgemeester  en vicegouverneur werd hem toegekend, in Mérida, door don Alonso de Alvarado op 31 december 1594 en ter goedkeuring  naar de Raad van de Kamer gestuurd. De titel werd toegekend  in Madrid op 8 januariu1595.

Dom Alonso de Alvarado ging, zonder zijn familie, in gezelschap van zijn vicegouverneur Antonio Pamachamoso,  naar Sevilla, om daar scheep te gaan op de vloot naar Mexico en, op 3 april 1595 nam hij te Las Palmas zijn positie als gouverneur en kapitein- generaal van het eiland., nadat hij de nacht daarvoor gelogeerd had in de fortificatie van La Isleta, op  vriendelijke uitnodiging van burgemeester Serafin Carrasco de Figueroa.

Hij overhandigde hem de staf van de vertrekkende gouverneur en ex-burgemeester Melchor Morales, hetzelfde deed zijn locoburgemeester Gabriel Gómez de Palacios, die de tekenen van zijn waardigheid overdroeg aan Antonio Pamachamoso en beiden gingen al snel over de juiste beslissing, te onderbouwen tegen hun voorgangers, vrij van elke lastige bezetting, door zich te wijden aan "oorlogszaken”, tegen de bedreigingen en gevaren van de ingleses (Noord-Europese kapers) en moros (Mohammedanen in Spanje) tegen de Archipel.

Dit is de plaquette die op 27 juni 2012 op de gevel van de kerk van Santa Brígida zal worden aangebracht.
kleurlogoCanarias.png


De drie hoofdstedelijke forten
zijn al ruim tien jaar gesloten

LAS PALMAS DE GRAN CANARIA - maandag 21 mei 2012 -  De kastelen van La Luz en Mata blijven na hun herstel verborgen voor het publiek en, dat van San Francisco is verwaarloosd.

Cerrados a cal y canto, ofwel: Potdicht.  De kastelen en de torentjes die nog steeds overeind zijn gebleven in het verdedigingsnetwerk, dat men bouwde aan het eind van de 16de Eeuw in de hoofdstad van Gran  Canaria, om de stad te beschermen tegen de regelmatige aanvallen in die periode, blijven al ruim tien  jaar verborgen voor de stadsbewoners.
De meest in het oog springende, Mata en dat van La Luz, verkeren al ruim tien jaar in fase van restauratie en  dat van San Francisco is verwaarloosd sinds het einde van de afgelopen Eeuw.

Castillo de La Luz

Ondanks, dat ze getuige zijn van de meest enerverende periodes in de stad, toen deze het slachtoffer was van voortdurende aanvallen en plunderingen, vanwege de strategische ligging van de Eilanden in  de Atlantische Oceaan, kunnen ze hun spannende verhaal niet vertellen aan de stadsbewoners, noch aan de toeristen die deze grondstukken bezoeken.


De eerste bezoekers in het kasteel van Mata  bekijken, in april 2011, het ronde torentje, dat is ontdekt tijdens de restauratie die jarenlamg heeft geduurd.

Het doel van de restauratie is, hun historische erfenis te herstellen, maar dit heeft men nog steeds niet voltooid. De enige uitzondering, zijn de bezoeken onder geleide geweest welke men tussen april en juni 2011 heeft georganiseerd voor groepen studenten. 

  
              La Luz.                                 Mata.                                   San Cristóbal.
Ten tijde van de voormalige burgemeester Pepa Luzardo, heeft de Gemeente een culturele route willen creëren langs de drie meest kenmerkende forten, door deze op zich in musea te veranderen, maar het idee lijkt op een dood punt te zijn beland en is, vanwege de crisis, begraven.

Momenteel wil de huidige burgemeester, Juan José Cardona , het Castillo de La Luz in 2013   openstellen, maar heeft, tot groot ongenoegen van de bewoners van La Isleta, de plannen voor de  inrichting van een Maritiem Museum afgewezen.  De fortificatie -  waaraan slechts de laatste hand ontbreekt in de afwerking van de bouw van het aangrenzende gebouw, om het voor het publiek te kunnen openen - zal de zetel worden van de Martín Chirino-Stichting.

En wat het kasteel van Mata betreft, is voorzien, dat dit de zetel van het toekomstige Maritieme Museum van de stad wordt, zo heeft Cardona enkele maanden geleden verzekerd; een project, dat zal kunnen rekenen op de bijdragen van particulieren en, waarvan in de statuten staat opgenomen, dat men eraan werkt, met de bedoeling, het ook in 2013 voor het publiek te openen.

Journalisten hebben, zonder succes, geprobeerd te achterhalen wat voor inhoud het kasteel zal krijgen. Vanuit de Gemeente laat men weten , dat het project in een ‘vergevorderd stadium’ verkeert.

Men is echter te weten gekomen, dat men de mogelijkheid ontkent, de installatie van het Maritieme Museum te verenigen met een andere installatie van historische waarde, namelijk de locatie waar men de cubelo (ronde toren) heeft ontdekt, toen men, voorafgaand aan de renovatie, archeologische werkzaamheden verrichtte.

In elk geval is de opening van Mata, waarvan de herstelwerkzaamheden ruim een jaar geleden zijn voltooid, in afwachting van de uitwerking van het museale project en de benodigde financiële middelen om de lichtinstallatie in het interieur van het pand te verwezenlijken evenals de aanleg van een tuin en groenvoorzieningen rond het gebouw.

De geschiedenis vertellen
Julio Cuenca, archeoloog en directeur van de archeologische opgravingsprojecten van de fortificaties van Mata en La Luz, heeft altijd al aandacht gevraagd voor het feit, “dat ‘geen enkel’ van deze oude forten geschikt is gemaakt, voor het  vertellen van de eigen geschiedenis,”; ondanks de ‘onbetwistbare’ rol die ze gespeeld hebben in de verdediging van de eilanden, die altijd gekoppeld zal worden aan de herinnering van voor het Eiland fatale namen, zoals die van Admiraal Pieter van der Does, die de stad in 1599 vernietigde, na La Luz en de cubelo van Mata aangevallen te hebben. Of, aan die van de Engelse piraat Francis Drake, die in 1595 verslagen is, na geprobeerd te hebben La Isleta aan te vallen, met een vloot die bestond uit meer dan twintig schepen.

De door Cuenca geleide archeologische opgravingen hebben de ontdekking van belangrijke stukken uit de verdediging van de stad mogelijk gemaakt, zowel in La Luz als in Mata. In het kasteel op La Isleta, bijvoorbeeld, zijn resten van een eerdere fortificatie aan het licht gekomen, de toren van Alonso de Fajardo en de barrage van de artillerie die het omringde, samen met belangrijke archeologische resten. “De geschiedenis van deze fortificatie,” zo merkt Cuenca op, “is spannend, want zijn muren waren o.a. getuige van de aanvallen van Drake en die van Van der Does.”
kleurlogoCanarias.png


Historisch scheepskerkhof:
ruim 40 scheepswrakken
 
op  de havenbodem
van Stª Cruz de Tenerife

LAS PALMAS DE GRAN  CANARIA - 15 augustus 2011 - Op dit “scheepskerkhof” liggen schepen van  kapers, zoals Antoine Alfonse Fonteneau de Saintogne en van vloten, van Britse zeelieden, zoals van Robert Blake en van  Horatio Nelson.Volgens een studie, die recentelijk door het havenbestuur van Santa Cruz de Tenerife openbaar is gemaakt, liggen er op de bodem van de haven nog resten van minstens 44 schepen die tussen 1552 en 1797 zijn vergaan. Dit blijkt uit archeologisch onderzoek en ander documentatie over de zeebodem.

“Daar, waar momenteel de ferryboten van Fred Olsen afmeren, ligt een hele vloot op de zeebodem van schepen die meer dan vijfhonderd jaar oud zijn,” zo verzekert de archeoloog  Gabriel Escribano. De aanvallen van piraten, de verdediging van de stad, of zware onweders waren de voornaamste oorzaak, dat deze schepen voor de kust van Tenerife hun laatste rustplaats hebben gevonden. Volgens de wetenschapper, “liggen er ook wrakken van oorlogsschepen die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn vergaan.”

cala-murta-verdaguer-1.jpgEr is geen enkele mogelijkheid, om deze scheepswrakken te bergen en ze het daglicht te doen zien, want het Havenbestuur geeft hiervoor geen toestemming. Men weet ook niet in welke toestand de wrakken zich bevinden, want modder en slibafzetting tijdens overstromingen van Santa Cruz de Tenerife, hebben deze scheepsresten nog dieper begraven.
2-mmMedium.jpg
Gabriel Escribano en de archeoloog Mederos Martín hebben destijds, naar aanleiding van de 200ste verjaardag van de Slag tegen Admiraal Nelson, geprobeerd, de kotter Fox te vinden, die in  1797 door de troepen van Generaal Gutiérrez tot zinken is gebracht, toen  Nelson probeerde, daarmee de kust te bereiken. “We hadden slechts beperkt de tijd, om de kotter te lokaliseren, want het havenbedrijf kon niet langer stilgelegd worden. Uiteindelijk hebben we toen niets gevonden,” zo betreurt de wetenschapper.
alfoncenav550__029096500_1536_18082014.jpg

Zo weet alleen de zee die de kust van Tenerife omspoelt, wat deze verbergt. Een beschermingsmaatregel van de Unesco schrijft voor, dat bij werkzaamheden aan de pier en de haveninstallaties milieumaatregelen in  acht moeten worden genomen, evenals, dat er archeologische studies verricht moeten kunnen worden, om de scheepskerkhoven voor de kust te beschermen. “Daar was 20 jaar geleden nog geen sprake van en daarom zijn er zeer veel waardevolle restanten verloren gegaan,” betreurt Escribano.

Technisch onderzoek, dat door het bedrijf ‘Promar 2007’ is verricht, om de locatie aan te geven voor de toekomstige pier voor het afmeren van cruiseschepen, is een concreet voorbeeld van deze strenge voorschriften. Na voorlopige berekeningen, moet de geplande pier 35 meter verderop aangelegd worden, om een rij scheepswrakken te beschermen die in dit havengedeelte aangetroffen is. Ook, terwijl het gaat, om op zich kleinere boten en een gezonken kraan.

Volgens de archeologen was er destijds geen enkele mogelijkheid, om na te gaan, wat er allemaal op de bodem van de haven van Santa Cruz ligt. “Maar we weten echter niet, wat er in komende jaren gaat gebeuren. De meeste archeologische onderwatervondsten zijn meestal toevalstreffers. Bij de aanleg van een havenpier in Murcia zijn de oudste schepen ter wereld ontdekt,” zegt Escribano.

Mogelijk raken  in de toekomst nog ander vondsten bekend.  Maar daarmee zal  het met zekerheid niet veel beter zijn en is het, wegens hun slechte toestand, beter, dat ze onder water blijven, aldus de wetenschapper.

Uit de studie van het Havenbestuur van Santa Cruz de Tenerife heeft men kennis van een schip van de vrijbuiter Antoine Alfonse Fonteneau de Saintonge, dat bij een piratenaanval in 1552 is vergaan.
Elf schepen zijn in 1591 vergaan tijdens een zware storm.
Zeven schepen van Robert Blake vlogen in brand en liepen tegen de klippen.
Vier schepen zijn in 1657 gestrand tijdens een onweer .
In 1774 kwam nog een Brits schip om, tijdens een zware storm.
In 1774 zorgde een zwaar onweer ervoor, dat er nog eens dertien schepen naar de kelder gingen. De kotter Fox is in 1797 gezonken tijdens een aanval van Admiraal Nelson op Santa Cruz.
In 1778 strandden tijdens een zwaar onweer nog eens vier schepen, waarvan er een gezonken is.

Maar niet alleen het havenbedrijf is een hinderpaal voor de wetenschappelijke onderzoekingen. Ook de zeebodem direct voor de kust van Tenerife, die tot 700 meter diep is, bemoeilijkt de onderzoekingen en verlangt dure technische installaties.

“We hebben al Romeinse amfora’s gevonden en  we zijn ervan overtuigd, dat er ook Phoenicische restanten op de zeebodem liggen, ook al hebben we tot op heden nog niets aangetroffen,” zet Escribano, die al jaren geleden het voorstel heeft gedaan, om in Castillo Negro, naast het Auditorium, een Maritiem museum in te richten.
canon-tigre.jpg

Het kanon “El Tigre”, vervaardigd in Sevilla in 1768, waarmee op 25 juli 1779 de arm van Admiraal Horatio Nelson werd afgeschoten bij de Engelse aanval op Santa Cruz de Tenerife.

download-35.jpg
Trafalgar Square in Londen met het standbeeld van de Engelse zeeheld Admiraal Horatio Nelson.
Lord_Nelson_Nelsons_Columnvvv.jpg

Het ‘Museo Militar’ in de hoofdstad van  Santa Cruz de Tenerife herbergt een interessante collectie afbeeldingen van historische schepen en het legendarische kanon “ ‘El Tigre’ (‘De Tijger’) waardoor Admiraal Horatio Nelson op 25 juli 1797  tijdens een aanval op Santa Cruz een arm verloor.
Het adres van dit gratis toegankelijke museum is: Calle San Isidro, 1 – Castillo de Almeida en het is dagelijks geopend van 10:00 tot 14:00 uur. Telefoon: 922 84 35 00.

ANEKDOTE:
Deze anekdote speelt zich af in 1999 toen – ter gelegenheid van de 400ste verjaardag van de Aanval van de Hollandse Vice-Admiraal (¡pirata!) Pieter van der Does op Las Palmas de Gran Canaria – het bestuur van de Nederlandse Vereniging Canarias (NVC) het respectabele bedrag van 20.000 harde Nederlandse guldens (!) aan het inzamelen was voor het doneren van een bronzen luidklok.
klok.png

images36_large-3.jpg

Dit, als vervanging van wat destijds door jonkheer Pieter uit Las Palmas was meegenomen en waarvoor de toenmalige Nederlandse honorair consul in Las Palmas de Gran Canaria, Joep Hezemans, aanvankelijk weigerde, om zitting te nemen in het NVC-Comité van Aanbeveling.

Joep’s redenering was: “Ik neem als Consul geen zitting in een dergelijk comité, omdat twee jaar geleden, de Britse ambassadeur door de Tinerfeños is uitgefloten toen deze in Santa Cruz de Tenerife aanwezig was bij de 200ste-herdenking van de aanval van Admiraal (¡pirata!) Horatio Nelson.

Gelukkig draaide de heer Hezemans al heel snel bij, toen hij op Gran Canaria doorkreeg met wat voor een grote, indrukwekkende  actie het NVC-bestuur bezig was. 

Waardoor de Nederlanders op 29 juni 1999 – 400 jaar na de bewuste aanval – na het overhandigen van de bronzen luidklok  door NVC-voorzitter Toos Ebben-Manders en in aanwezigheid van de Nederlandse Ambassadeur, Graaf Jan de Marchant et d’Ansembourg, plus een grote afvaardiging van Nederlandse marinemensen in tropenuniform – op het Plaza de Stª Ana deelgenoot werden van het allerhoogste militaire eerbetoon wat een buitenlandse gemeenschap in Spanje (lees: Nederlandse gemeenschap op de Canarische Eilanden) ook maar heeft kunnen krijgen.

Joep is – ondanks zijn huidige, helaas, minder goede gezondheid – nu nog steeds blij, dat hij destijds van mening is veranderd en niet, de ‘historische misser van zijn leven’ heeft hoeven mee te maken! Waarvan akte
kleurlogoCanarias.png


De nederlaag van Pieter van der Does 
in het bos van Lentiscal,
een gewijzigd landschap 
met een lange, toeristische traditie

SANTA BRÍGIDA - 5 juli 2011 - Door een computerstoring heeft de op schrift gestelde toespraak van Dr. María del Pino Rodríguez er wat langer over gedaan, om ons te bereiken. Hierbij plaatsen wij de alsnog integraal – door ons uit het Spaans naar het Nederlands -  vertaalde rede van de spreekster, die zij in de Sala Lola Massieu te Santa Brígida gehouden heeft op vrijdag 1 juli 2011:

INTRODUCTIE:
20110701037ConmemoracinBatallaelBatnStBrgida.jpg
Sala Lola Massieu in Santa Brígida, vrijdag 1 juli 2011:
Herdenking 412 verjaardag, aanval Pieter van der Does op el Real de Las Palmas en de Slag bij El Batán

Iltmo. Sr. Coronel jefe del Regimiento de infantería ligera ‘Canarias’ 50 en;  Iltma. Concejala, 4º teniente de Alcalde del Ilustre Ayuntamiento de la Villa de Santa Brígida, inwoners, vrienden en aanwezigen:

Toen de organisatie van deze herdenking namens Don Jacobo González Velázquez , evenals het Gemeentebestuur van de Villa de Santa Brígida, mij gevraagd hebben deze middag aanwezig te zijn bij deze herdenking, was het eerste wat in me opkwam, dat ik in mijn hoedanigheid als onderzoekster op het terrein van de geografie, voornamelijk de rol op papier moest zetten welke in de loop van de geschiedenis de locatie, genoemd Monte Lentiscal (het voormalige Lentiscal-bos) heeft gespeeld in de lokale duurzame ontwikkeling van de gemeente Santa Brígida. Dit, zonder daarbij het zicht op de eigen identiteit te verliezen, omdat mijn voorgangers en strategische deskundigen aan deze tafel perfect een historische periode hebben beschreven die voor de stad Las Palmas – en voor het Eiland Gran Canaria in het algemeen – een van hun heldhaftigste perioden hebben betekend, maar  misschien ook wel de meest bloedige pagina’s, in hun geschiedenis.

Daarom, en om de herdenking van het 412-jarige bestaan van de Slag om Batán, moet ik beginnen met de uiteenzetting van de nodige geografische concepten, om te kunnen begrijpen hoe de gemeente Santa Brígida zich niet alleen veranderd heeft in een historisch referentiepunt, vanwege het verslaan van de machtige Hollandse vloot, maar ook als een eersteklas toeristisch kenmerk, dat zijn klimaateigenschappen, landschappen en  morfologie plaatst in een verplicht bezoek voor alle reizigers, ontdekkingsreizigers en, waarom niet,  alle nieuwsgierigen die in de loop van de 19de Eeuw hun vrije tijd hebben doorgebracht in ons stadje.

Nu we eenmaal in de materie gedoken zijn, is te weten, dat elk terreindeeltje, elke regio -  onafhankelijk van zijn afmetingen (eiland of Continent) – verschilt van andere, aangrenzende gebieden, door tegenstellingen van bepaalde eigenschappen, of fysieke, morfologische karakteristieken en functies, die het uniek maken en, die het mogelijk maken, dit type te onderscheiden en aldus, in meer of mindere mate, enkele grenzen te stellen ten opzichte van het andere.
Dit is het geval van El Monte; een regio, waar de karakterisering en de begrenzing door de eeuwen heen zijn gewijzigd en, die we nu proberen uit te leggen, maar die, als zodanig, het unieke als eigen ruimte in het geheel niet heeft verloren.

18-04-2014.jpg                                                                 Monte Lentiscal.
El Monte Lentiscal begint als een deel van het oorspronkelijke loofwoud in het Noordoosten van het Grancanarische eiland, dat in het oosten begrensd wordt door de vroegere camino real (herdersroute) van Las Palmas naar Telde; de Barranco de las Groteras in het zuiden en, in de uiterste hoek, door Barranco Seco, Tafira en de weg in het noorden naar La Vega.

Het is in dit gebied waar precies 412 jaar geleden een formidabele Hollandse vloot onder  leiding van admiraal Pieter van der Does werd verslagen, nadat deze  was binnengevaren in de baai van La Luz met de bedoeling, volgens sommige  historici, om de stad te bezetten en een grote losprijs te vragen, of om, volgens anderen, het Eiland te maken tot een eigendom van prins Willem van Oranje.
Hoe het ook zij, het geval is, dat de aanvallers er in slaagden de stad Las Palmas in te nemen die zij uiteindelijk plunderden en vernietigden toen ze, na 9 dagen van Canarische vijandelijkheden, zich terug moesten trekken op hun schepen.

64 schepen onder leiding van admiraal Pieter van der Does naderden de haven nabij Isletas op 28 juni 1599 en de manschappen beklommen de noordelijke stadsmuur. Men weigerde het losgeld van 400.000 zilveren dukaten te betalen en op een hete 3e juli gingen de manschappen op weg naar Santa Brígida, waar ze volkomen werden verslagen bij Monte Lentiscal, een toen ondoordringbaar loofwoud wat voornamelijk bestond uit laurisilva (laurierbos, met bomen die merendeels tot de laurierfamilie behoren).

Tot dan was ons Eiland, dankzij de strategische ligging op de Atlantische routes, een welvarende plaats dankzij de leveranties van de flota de Indias (Zilvervloot) en de Europese handelaren die daar naar toe gingen, om de handel in wijn, slaven en suiker te bevorderen.
Maar gebeurtenissen die zich ver noordelijk boven het Spaanse Koninkrijk van de voormalige vorst, Filips de Tweede, afspeelden, leidden destijds tot een wijziging in zijn voorspoed.

In de Lage Landen vocht men een vicieuze oorlog uit tussen de zeven noordelijke provincies onder aanvoering van Holland, dat – na zijn bekering tot het Lutheranisme en de daaropvolgende repressie -  zich probeerde af te scheiden van het Spaanse Rijk.

De belangrijkste buitenlandse gebeurtenis tijdens die Oorlog (de ‘Tachtigjarige’ tussen de Lage Landen en Spanje, red.) was de aanval van Van der Does op Las Palmas. Waardoor – samen met andere factoren – het eiland  werd ondergedompeld in een crisis, waarvan het zich pas aan het begin van de 18de Eeuw herstelde.

Het is bekend, dat na de inname en het in brand steken van de Stad, de Zeeuwse en Hollandse troepen zich terugtrokken op hun schepen, nadat ze deze hadden volgeladen met Canarische malvezij en, dat ze onze bronzen klokken meenamen, zonder zelfs ook maar de kanonnen van onze fortificaties en verdedigingswerken te vergeten. Jarenlang telde men op het eiland slechts zes kanonnen die waren uitgeleend door de markiezin van Lanzarote, samen met zes stuks veldgeschut die men  wist terug te trekken uit Santa Brígida en een half kanon wat de indringers vergeten waren mee te nemen bij de inscheping tijdens hun aftocht.

Niettemin was in de vroege 19de Eeuw het Lentiscal-Bos aanzienlijk teruggelopen, waarbij de noordoostelijke grens tot op een hoogte van  ongeveer 300 meter boven zeeniveau reikte, waarbij het middengedeelte, op de berghellingen van de Tablero, Capón, Sabinal enz. verloren ging, waardoor dit in het onderste gedeelte het aanzien kreeg van een heel doorzichtig bos, om enkele jaren later geheel te verdwijnen ten gevolge van het in cultuur brengen van het land.
Het is dan, dat dit landschap, nu geheel veranderd, maar nog steeds de naam El Monte bewarend, bezocht wordt door talrijke wetenschappers, intellectuelen en toeristen, die het beschrijven en beschouwen als een duidelijke landschappelijke eenheid, die overheerst wordt door het aanzien van akkerbouw, gecultiveerde  wijngaarden, grote land- en herenhuizen en met een spaarzame begroeiing die niet alleen gekenmerkt wordt door de aanwezigheid van natuurlijke soorten, maar ook door een overvloed aan aangeplante bomen en veel bloemen.

Het agrarische landschap is dan het  aanzien, maar zeker is ook, dat vanaf dit moment twee elementen hun eigen glans verlenen en met hun geheel eigen persoonlijkheid het landschap versterken; de Bandama-vulkaan en het bewoonde grottendorp La Atalaya, waar men  specifieke aardewerk vervaardigt en wat een grote nieuwsgierigheid wekte bij de culturele elite van Europa.

Hoewel in de loop van de geschiedenis de aard en het aanzien van deze landschappelijke ruimte wezenlijk is veranderd, heeft dit gebied desondanks niet zijn identiteit verloren als ruimte men een eigen, persoonlijk karakter.
Integendeel zelfs, het beeld wat van deze ruimte is opgeroepen door wetenschappers en Europese toeristen aan het eind van 19de Eeuw vanuit hun eigen gezichtspunt en zijn exploitatie-eenheid als toeristisch landschap, zorgden er alleen maar voor, zijn eigenheid te versterken in de context van het eilandlandschap.

Het is deze veel kleinere ruimte, dan die waarop het oorspronkelijke Monte Lentiscal zich uitstrekte, – die in het noordwesten begrenst wordt door de weg naar het binnenland; in het noordoosten door de weg van Tafira naar Mazargán; in het zuidwesten door de weg van Monte naar La Atalaya en, in het zuiden door de berghelling aan de linkerkant van de Barranco de Las Goteras -  waar wij onze blik op  richten.
Een geheel andere ruimte dus, waarvan de identiteit bepaald wordt door het herkennen van een aantal eigenschappen die bepalend zijn en die worden beschouwd, als zijnde van een bepaalde functionaliteit.

Hoewel deze ruimte, in het midden van de 20ste Eeuw zijn belangrijkheid heeft verloren aan het strand-imperium als toeristisch icoon, zien we in  de laatste  jaren het gevestigd raken van het zogenoemde ‘turismo rural’ (‘plattelandstoerisme’) en de noodzaak, een ‘duurzaam toerisme’ te ontwikkelen, dat opnieuw waarde geeft aan een landschap als dit van El Monte, wat kwaliteiten te over heeft om, met recht, een groot ‘toeristisch park voor het plattelandstoerisme’ te worden.

DE AANLEG VAN HET PLATTELAND

Sinds de Conquista (Spaanse Verovering, red.), ondergaat deze ruimte een bouw- en veranderingsproces in zijn landschap, waarbij drie goed afgebakende etappes kunnen worden onderscheiden.

Een eerste, waarin men het bos, bekend als Monte Lentiscal -  of simpelweg El Lentiscal -, begrenst; een periode, die zich chronologisch uitstrekt vanaf het eind van de 15de Eeuw tot aan het midden van de 18de Eeuw, waarin de oorspronkelijke vegetatie een intensieve exploitatie ondergaat en een drastische beperking van zijn uitgestrektheid.

Een tweede: de periode, die  loopt van de helft van de 18de Eeuw tot aan het midden van de 20ste Eeuw; waarin het verandert in een landschap, dat wordt overheerst door landbouw, met als gevolg, dat het geheel gecultiveerd raakt.

En een derde: een periode vanaf het midden van de 20ste Eeuw tot heden; waarin het agrarische landschap overheerst wat in de afgelopen drie eeuwen is ontstaan en wat voor een deel, nog steeds is onderworpen aan een proces van intense, stedelijke bebouwing.

VAN LOOFBOS NAAR MONTE LENTISCAL
Ten tijde van de Castiliaanse verovering van het eiland, maakte dit gebied deel uit van het loofwoud, dat zich richting noorden ontwikkelde uit een basale, vochtige humuslaag en laurierbos en, tot een dennenbos naar het zuiden toe, wat een rand vormde rond het gehele eiland.
Het gedeelte van dit woud wat zich in het Noordwesten uitstrekte  tussen de Barranco van Tenoya en de Barranco van Telde, was veel groter, dan dat op de rest van het Eiland en ontwikkelde zich vanaf het zeeniveau tot een hoogte van 600 meter.

Maar enkele jaren na de verovering, is een groot deel van deze uitgestrekte bos-massa gerooid, om het hout te verbranden in de suikerfabrieken, er schepen en huizen mee te bouwen, of, om er landbouwwerktuigen uit te vervaardigen en er akkerland mee aan te leggen.

Zodoende is aan het begin van de 16de Eeuw het enige gedeelte van dit loofwoud wat nog steeds  als dicht bos bewaard is gebleven, dat wat men kent onder de naam Monte Lentiscal, en beperkt bleef tussen de camino real (het herderspad) van Las Palmas naar Telde, in het oosten; de Barranco de las Goteras, in het zuiden en,  in de hoek Barranco Seco, Tafira en de weg naar La Vega, in het noordwesten.

Het had het aanzien van een gesloten bos, voornamelijk bestaande uit lentiscos (soort pistachenoot-bomen) en acebuches (wilde olijfbomen - Olea Europea var. silvestris), hoewel in het binnenste van het bos overvloedig palmbomen, dragos (drakenbloedbomen) sabinas (soort jeneverbessen – Juniperus sabina/ phoenicea/thurifera), almácigos (zaaibedden van bomen) en diverse soorten laurierbomen voorkwamen. Maar het bos hoefde niet homogeen te zijn geweest, te oordelen naar de plaatsnamen, moeten er gebieden zijn geweest waren bepaalde soort dominant was, zoals het geval is bij plaatsen als El Sabinal, El Dragonal, La Lentisquera, enz.

Hetzelfde gebeurde met de gehele bosvoorraad van het eiland, slechts enkele jaren na de verovering kreeg El Lentiscal te maken met een intense exploitatie voor het verkrijgen van hout, brandhout, houtskool, enz. en werd het door de herders gebruikt als weidegrond, waardoor de Eilandraad paal en perk stelde aan het gebruik ervan. Zo verbood men over het algemeen het kappen van dragos, almácigos, palmen en barranco-beddingen over het gehele eiland en, beperkte men de toegang van het vee tot heuvels en bergen en, men regelde de houtkap voor het maken van vuren voor het verkrijgen van houtskool en as.

Maar naast de ontbossing die veroorzaakt werd door de intense exploitatie waaraan het was onderworpen, zag het uitgestrekte bos zich kleiner worden ten gevolge van de concessies voor akkerbouw die men in zijn aanvankelijke omgeving aanlegde en die voornamelijk bedoeld was voor het telen van de wijnstok en waarvan bewijzen bestaan, dat dit plaats heeft gevonden in Barranco Seco, Tafira, La Caldera, Jinámar en La Atalaya.
Een van deze percelen werd toegekend aan Daniël van Damme in de Caldera (het Keteldal) en  op de bergrug van de zogenoemde Bandama. Dit personage komt aan het eind van de 16de Eeuw vanuit Antwerpen aan  op het eiland, vermoedelijk in 1580, want in 1608 laat hij zich naturaliseren en trouwt met Juana de Vera, een nakomelinge van de conquistador (veroveraar) Pedro de Vera.

In de tweede helft van de 17de Eeuw weet men, dat het Cabildo (Eilandbestuur) grond toekent in La Atalaya die wordt toegeschreven aan Diego Álvarez de Silva, llenas de monte de lentiscos mui espesos, en aan andere personen  op diverse locaties in de nabijheid van de monte (bergtop). Zodoende heeft aan het eind van de 17de Eeuw de uitgestrektheid van Lentiscal te lijden van een aanzienlijke vermindering in vier gebieden: La Caldera en Lomo de Bandama, Marzagán, La Atalaya en Tafira.

VAN MONTE LENTISCAL NAAR LANDBOUWGROND
In de loop van de 18de Eeuw lijdt het woud van Lentiscal voornamelijk in het binnenste gedeelte, dat onder de 300 meter hoogte ligt, een proces van landschapsverandering wat zich kenmerkt door de opeenvolging van een intense ontbossing en zijn daaropvolgende wijziging in akkerland door toedoen van grootgrondbezitters die er wijnstokken aanplantten. Op deze wijze, door het toekennen van dagtekeningen, privatiseert men ruim 812 fanegadas (1 fanegada = 1,59 hectare land) in Lomo del Bolico, Lomo del Capón, La Matanza en Lomo del Sabinal, die liggen tussen  La Atalaya de Santa Brígida en Bandama.
Ten minste tot in de tweede helft van de eeuw, zijn deze gronden compleet ontbost geraakt ten gevolge van het aanhoudend hoeden van vee en de kap van stookhout: Y sólo servía para abrigo de ganados en invierno.

De grootste helft van het binnenste van het woud bestond uit struikgewas en geboomte, met lentiscos en acebuches, wat zijn toevlucht zocht in de dalen en op de steile hellingen en  barranco-wanden,  die zich bevinden tussen de Caldera de Bandama en de tol-toren van La Atalaya en de Barranquillo de Dios, hoewel in de kern gelijksoortig struikgewas de overhand begint te krijgen, wat door de bewoners van het pottenbakkersdorp La Atalaya als stookhout werd gebruikt . Tegenover de beklagenswaardige staat van de monte (het bos), legt het Reglamento de la Junta de Montes uit 1788 een sluiting op van vijf jaar, waarin het kappen van enigerlei stookhout wordt verboden evenals het hoeden van enigerlei soort vee: el Corte ni saca de Leña alguna, ni la entrada de ganados de ningún género, behalve het verkrijgen van stookhout voor de keramiek-ovens van La Atalaya.

In dit hooggelegen bosgedeelte, wat onder beheer staat van de Real Sociedad Económica del País de Las Palmas, doet men aan enige herbebossing sinds de algehele sluiting van de monte (het bos) in 1788.

De eerste decennia van de 19de Eeuw betekenen een volledige verdwijning van Monte Lentiscal als openbaar bezit, zijn verandering in akkerland, vooral wijngaarden en, een drastische vermindering van het oppervlak aan natuurlijke beplanting, wat wordt toegeschreven aan het steile land en de steile terreinen.

De natuurlijke beplanting neemt snel af, wat ervoor zorgt, dat de acebuche (wilde olijfboom), waaraan men voorheen weinig waarde hechtte, nu een begerenswaardige boom is: para las piezas mas precisas de los Molinos [...] para todas herramientas de Azadas, Picos, Azadones, como para el consumo de Leña de esta Ciudad, y Lugares circunvecinos, tanto del mismo Azebuche, como las ramas, y troncos de Lentisco, aquellas para los hornos de pan, y Calderas de destila, y esto para lo mismo, y Cosinas .

De intense ontbossing en de groeiende vraag naar nieuwe landbouwgrond zijn uiteindelijk in het voordeel voor de privatisering van deze openbare bossen. De uitroeiing van het bos doet zich in twee grote rondes voor; bij de verkopen van 1806 en 1814, en bij de verdeling van 1818.
Het is in deze Eeuw, wanneer men hier over het algemeen de wijnbouw realiseert, de herenhuizen bouwt waaraan de wijnen worden toegeschreven, met hun bodega’s, wijnkelders en installaties om wijn te produceren en waarvan momenteel in het gebied van El Monte in totaal 11 bodega’s en 7 wijnkelders overleven.

Zodoende is sinds het begin van de 19de Eeuw El Monte nu in zijn geheel een landbouwgebied, wat voornamelijk gewijd is aan de wijnbouw, met amper nog een natuurlijke beplanting en bestrooid met bodega’s, wijnkelders en enkele huizen.

Suárez Grimón, V., (1987).
Suárez Grimón, V., (1987) :276.
Suárez Grimón, V., (1987).
Santana Santana, A., (2001): 248.

DE ONTDEKKING VAN DE TOERISTISCHE HULPMIDDELEN VAN EL MONTE (1806-1860)
Sinds de helft van de 19de Eeuw, als in handen van de Britten het georganiseerde toerisme van start gaat op de Canarische Eilanden, gaat El Monte, samen met Las Palmas, Santa Cruz de Tenerife, de Vallei van Orotava en de Teide, deel uitmaken van de typisch toeristische landschappen van de eilanden en werd het een uitstekende toeristische locatie.

Aan dit feit hebben zeker bijgedragen; de nabijheid van Las Palmas, de harmonische schoonheid van het platteland, het grottendorp en de primitieve technieken van het pottenbakken wat bedreven wordt door de bewoners van El Pago de La Atalaya en vooral, door de spectaculaire exclusiviteit van de Caldera de Bandama, die bij elkaar een aantal erkende waarden zijn en die men op mag tellen bij het, sinds de eerste jaren na de verovering van het eiland bekend zijnde voordelen van het goede klimaat

De therapeutische eigenschappen van het klimaat
In de loop van de 19de Eeuw, doet het weldadige klimaat in het gebied niets anders, dan deze waarden toenemen en is dit zonder meer de reden van de vestiging van nieuwe lokale bewoners en van buitenlanders die de weldaad van het klimaat zoeken, niet alleen tijdens de zomermaanden, maar als permanent verblijf. Momenteel is El Monte  veranderd in een plaats waar men probeert de calamiteiten te voorkomen die worden veroorzaakt door epidemieën die aan de tijd eigen zijn en men voorzichtig verwijderd blijft van de belangrijkste verspreidingshaard van het eiland: het havengebied van Las Palmas

Maar, in de kantlijn van de beschreven calamiteiten, waardeert men  het klimaat van Canarias over het algemeen en – dat van El Monte in het bijzonder – om zijn geneeskrachtige eigenschappen tegen de meest voorkomende ziekten, zoals tuberculose. In die zin moet men het werk van Gabriel de Belcastel, getiteld  'Las Islas Canarias', benadrukken, waarin hij  de genezende werking van het klimaat in het Noorden van het eiland ‘aantoont’, vooral de ‘panza del burro’ die hij de beste beschermer en stimulator vindt voor het herstel van longpatiënten.

Ook het werk van Brian Melland,  wat hij publiceerde in zijn boek,  getiteld:  ‘Tratamiento climático en Gran Canaria‘, waarin hij in het bijzonder de genezende eigenschappen beschrijft van  het zomerse klimaat van El Monte. Volgens Mellans is: el clima de la costa de Las Palmas es un clima invernal admirable, pero el clima montañoso de verano en Canarias, desde 1.300 a 3.000 pies, y más alto, es, a mi forma de entender, un tratamiento superior para las enfermedades pulmonares. Muchos de los residentes permanentes en Las Palmas tienen una casita en las montañas, a unos 1.000 pies de altitud, en el distrito montañoso, a seis o siete millas afuera de la ciudad, en las cuales viven desde junio a octubre.
Caldera_de_Bandama_01.jpg

De Bandama-vulkaan
Maar naast de kwaliteiten van zijn klimaat, zijn sinds de 19de Eeuw, reizigers en wetenschappers die El Monte bezoeken, andere waarden gaan ontdekken en waarderen die te maken hebben met de geologie van de Pico en de Caldera van de Bandama, waarvan de eigenschappen in Europa bekend raakten door de aanbevelingen, die zij in hun werken publiceerden. Boeken,  zoals gepubliceerd door Leopold von Buch, Philip-Barker Webb  en Sabin Berthelot, en waarin uitgebreide beschrijvingen staan over El Monte in het algemeen – en over de Bandama in het bijzonder – en die wijdverbreid waren onder de burgerij en de Europese intellectuelen van die tijd, die popelden om meer te weten te komen over het overzeese buitenland en over exotische landen. In deze eigentijdse werken  beschrijft men de schoonheid van het wijnlandschap van El  Monte en over de kwaliteit van zijn wijnen, hoewel ongetwijfeld de aantrekkingskracht van de Bandama daar zijn  steentje aan zal hebben bijgedragen, om hun aandacht te trekken.

De Duitse geoloog Leopold von Buch bezoekt, aangemoedigd door Humbolt, in 1815 de Eilanden (tussen 15 mei en 27 oktober), samen met de Noor Christian Smith. In zijn boek getiteld: 'Descripción física de las Islas Canarias,' wat hij publiceert in 1825, spaart Buch geen loftuitingen, om de krater van  de Bandama te beschrijven, want hij verwijst daar naar als: de más importante de Gran Canaria, y quizás incluso uno de los más notables de los que existen en la superficie del globo,  hij noemt afmetingen en, vergelijkt de Bandama met andere vulkanen.

DE GOUDEN EEUW VAN HET TOERISME OP  EL MONTE  (1860-1914)
Vanaf het midden van de 19de Eeuw, verandert El Monte, samen met Las Palmas, tot een natuurlijke ruimte in de ontwikkeling van de toeristische activiteit van het Eiland, door het aantrekken van toeristen en maakt dit het hoofdtoneel van het toerisme tot aan de jaren zestig van de 20ste Eeuw, waarna het toerisme zich naar het Zuiden verplaatst.
Het klimaat, het akkerland met zijn wijnbouw en de Bandama-vulkaan, waaraan men tot dan de eigenheid van de cultuur van de bewoners van Pago de La Atalaya toevoegt, die bestaat uit pottenbakken door primitieve klei-bewerking, zorgen  ervoor, dat het ‘landschap’, of het ‘tafereel’ de aandacht trekt van de toeristen en die aan deze regio een ‘merk’, ofwel  een eigen ‘denominación de origen’ (‘oorspronkelijke herkomstbenaming’) geven. Het element wat ongetwijfeld gezorgd heeft voor de verbreiding van het toerisme van El Monte is de aanleg geweest van de autoweg naar het centrum in de jaren zestig van de 19de Eeuw,  het moment waarop de dynamiek van de hoofdstad er definitief onderdeel van is gaan uitmaken.

De Eerste en de Tweede Wereldoorlog, De Spaanse Burgeroorlog en na 1945… de Reis Rond de Wereld, de Hotelschool in Santa Brígida… Maspalomas Costa Canaria.

Cairasco Bartolome de Figueroa, dichter, toneelschrijver, musicus en oprichter van de Canarische literatuur bezingt in 42 octaven, in de 15e-eeuwse context van de Spaanse literatuur van zijn tijd, de Slag bij El Batán…. “Maar ook het jaar  ‘99 (dat God straft wie hij liefheeft) waarin  er tienduizend komen op schepen die vanuit Holland zijn vertrokken, zijn vijand, en die ervoor zal zorgen, dat ze met grote belediging wegvluchten, door het doden van  1.000 soldaten  in  de strijd en sommige karakters in het geheugen en zo zal de victorie worden behaald.”

[1] Melland, B., (1897).
[1] Buch, L., (1999 [1836]).
[1] Webb, B.P., y Berthelot, S., (1836-1850).
[1] Buch, L., (1999 [1836]).
[1]  Buch, L., (1999 [1836]): 200.
[1]  Morales Matos, G. y Santana Santana, A., (1993).

DAMES EN HEREN, DANK VOOR UW AANDACHT.”
kleurlogoCanarias.png


Herdenking 412de verjaardag
Slag 'El Batán'
 (1599-2011)

SANTA BRÍGIDA - 2 juli 2011 - Met het 14 keer slaan van de luidklok, welke op een ereplaats hangt in de Kathedrale Basiliek van Santa Ana in Las Palmas de Gran Canaria en die  in 1999 geschonken is door de Nederlandse Vereniging Canarias (NVC), ter gelegenheid van het 25 jarig bestaan van de NVC en de 400ste verjaardag van de Aanval op 26 juni 1599 van - en bezetting door - Vice-Admiraal Pieter van der Does op el Real de Las Palmas, heeft men op 1 juli 2011 in Santa Brígida de Slag bij  El Batán  herdacht die destijds, in 1599, heeft plaatsgevonden op 3 juli.

Het luiden van de klok in de Kathedraal is vooraf gegaan door een kranslegging op het graf van  de kanunnik/geschiedschrijver Cairasco de Figueroa in de kapel van Santa Catalina.

Tweede programmaonderdeel was het bezoek aan de fortificaties in de hoofdstad van Gran Canaria en de  jaarlijkse mars van het Militaire Regiment Infanterie Canarias 50 vanaf de Jardín Canario door de barranco van Guiniguada, samen met de belangstellenden en daarmee de route volgend, die de Hollanders in 1599 hebben gekozen, op weg naar hun ondergang in de Batalla del Batán (De Slag bij de Watermolen); het grootste historische feit in de Canarische geschiedenis, waarbij 2.800 Hollandse manschappen  zijn omgekomen. Om 12:30 uur zijn de 60 Canarische gevallenen in de Slag bij El Batán herdacht op het Plaza de Santa Ana met het leggen van een krans van laurierblad en een korte lezing over de 412de verjaardag van de Batalla del Batán, deze plechtigheid is afgesloten met een militaire parade.

Vervolgens hebben 180 personen genoten van de (paella)-lunch op de patio van de Juan del Río Ayala-school; de feestmaaltijd, die georganiseerd werd door het Burger-Herdenkingscomité  op de patio van de Juan del Río Ayala-school. Hier was ook de voormalige Nederlandse Honorair Consul in Las Palmas de Gran Canaria, Joep Hezemans, samen met zijn echtgenote Marilyn en dochter Martha, aanwezig.

De jaarlijkse herdenking van de Aanval van de Hollandse Vloot op El Real de Las Palmas en de Canarische overwinning bij El Batán (Stª Brígida) is afgesloten met de traditionele militaire parade die is afgenomen door een deel van het Gemeentebestuur in aanwezigheid van o.a. de voormalige voorzitter van de NVC, Toos Ebben, evenals voormalig NVC-bestuurslid Hans Camps met zijn echtgenoot Wim Roxs en, als speciale genodigde, de Canarische journalist Jaime Rubio Rosales, die aansluitend de lezing hebben bijgewoond welke dit jaar gehouden is door Doña María del Pino Rodríguez Socorro, professor in de Geografie aan de Universiteit van Las Palmas de Gran Canaria.
kleurlogoCanarias.png


'Aan onze vrienden van De Lage Landen'

Het onderstaande artikel, dat op zondag 12 december 2010 is gepubliceerd in het dagblad ‘Telde Actualidad’ is geschreven door de bekende Grancanarische onderwijzer, schrijver en journalist Jaime Rubio Rosales.

“Nederland, België en Luxemburg zijn enkele Europese landen die altijd al een sterke band hebben onderhouden met de Canarische Eilanden en waarvan het toerisme al ruim 100 jaar trouw is aan onze bestemming. De Nederlanders herinnert men zich uiteindelijk het best vanwege de aanval op Las Palmas de Gran Canaria in 1599 door admiraal Van der Does – en niet piraat, zoals men bij vergissing  denkt. Maar Nederlanders en Canario’s hebben geleerd van de vergissingen uit het verleden en tegenwoordig herdenken we die Slag gezamenlijk, elk jaar gebroederlijk  in juni, zonder rancune. Feit is, dat talrijke  Canario’s goede Nederlandse vrienden hebben en enkele zijn zelfs getrouwd met ingezetenen van dat welvarende land.

090708020LunchNellekeenWillemHoverstreydtJaimeRubioRosalesWH.jpg
De ontmoeting met Willem Hovestreijdt, Egyptoloog en wetenschapper gespecialiseerd in Van der Does, die vertelt over zijn vorderingen in het onderzoek naar o.a. een vermoedelijk portret van Pieter van der Does.

Mijn  relatie met de Lage Landen begon in juni 1994, toen een Belgische studente me uitnodigde de verdediging van haar proefschrift bij te wonen  aan de Universiteit van Bergen (Mons). Een stelling die bestond uit een kritische vertaling in het Frans van mijn nouvelle ‘Misterio en Ripoche Street’. Dat werk is een jaar lang bestudeerd en onderzocht en het resultaat verheugde me daadwerkelijk, net zoals de universitaire onthulling op die koude Sint Jans-dag in België.

Enkele jaren later kon de Nederlandse journalist Hans Camps, correspondent voor het tijdschrift over Gran Canaria “Hollandse Nieuwe” in contact met mij komen, omdat hij geïnteresseerd was, mijn boek ‘Historia oculta de Canarias’ te vertalen in het Nederlands. Dat was in de loop van 1999 en de vertaling viel samen met de 400-ste verjaardag van de Aanval van Van der Does op Las Palmas de Gran Canaria. Aldus geschiedde, en de Nederlandse vertaling werd gepubliceerd in enkele afleveringen van het tijdschrift “NVC-Clubnieuws”, het cluborgaan van van de Nederlandse Vereniging Canarias, evenals in het boordmagazine van Transavia , de luchtvaartmaatschappij die wekelijks Amsterdam met Las Palmas verbindt.

Weer later verschenen andere vertalingen, met als meest recente die van mijn boek ‘Submarinos y arqueología nazi en Canarias’ (‘Nazi duikboten en Nazi Archeologie op Canarias’), waarvan de presentatie in de Club Prensa Canaria levendig werd door een nadrukkelijke aanwezigheid van leden van de Nederlandse kolonie op Gran Canaria, die mijn boeken verslonden. En  ik was uiteraard verheugd over zoveel enthousiasme van de zonen en dochters uit het land van Rembrandt en Van Gogh.

Onnodig te zeggen – en hoe kan het ook anders-, dat er spontaan vriendschapsbanden zijn ontstaan met mijn Nederlandse fans; vriendschappen, die nog steeds bestaan. Ik mag Theo Pellinkhof niet vergeten, officier b.d. van de Nederlandse Koninklijke Marine, die me begeleid heeft in de kennis over het leven aan boord van de duikboten welke me van veel nut is geweest voor mijn boeken en artikelen over dit onderwerp.

En uiteraard gaat mijn dank uit naar mijn trouwe vertalers Hans Camps en Wim Roxs, die nog steeds mijn goede vrienden zijn en in hun huis hebben we interessante, culturele avonden  gehad, zoals de ontmoeting met de geschiedkundige Willem Hovestreijdt, een specialist in  Van der Does, die ons vertelde over zijn vorderingen in het onderzoek naar dit geheimzinnige  personage.

Om nog maar niet te spreken van wat we allemaal hebben afgezien tijdens het WK-Voetbal, dat ik via de televisie heb gevolgd vanuit de magische stad Istanboel, met fervente ondersteuning van de Turken voor Spanje.

Dit artikel wil een dankbetuiging zijn aan al mijn Nederlandse vrienden en fans en aan de Lage Landen.”
JAIME RUBIO ROSALES.
De genoemde boekvertalingen in het Nederlands, kunt u voordelig aanschaffen bij/via:
www.lulu.com/browse/search.php?fListingClass=0&fSearch=Jaime+Rubio+Rosales
kleurlogoCanarias.png


Herdenking 411e jaar
‘Aanval Pieter van der Does
op Gran Canaria’

SANTA BRÍGIDA -zondag  27 juni 2010 - Op 26 juni 2010 was het precies 411 jaar geleden, dat de Hollandse vice-admiraal Pieter van der Does, met een vloot van 64 schepen, de aanval inzette op Las Palmas de Gran Canaria. Dit is het grootste feit uit de Canarische historie. Deze geschiedenis is in het tegenwoordige Nederland wat minder bekend; per slot van rekening leden de Holanders met hun ‘Armada’, welke begin juni 1599 vertrok vanaf de rede voor Vlissingen, een smadelijke en gevoelige nederlaag op Gran Canaria in de Slag bij El Batán (De Watermolen), de tegenwoordige gemeente Santa Brígida.

En sinds de grootscheepse herdenking daarvan in 1999 plus de bijbehorende evenementen, om de overwinning van 400 jaar geleden te vieren, wordt deze Slag bij El Batán trouw elk jaar door de sautoteños (inwoners van Stª Brígida) herdacht op, of rond 26 juni in hun gemeente. Voor de organisatie zijn het Gemeentebestuur van Santa Brígida en het 50e Regiment Infanterie van het Canarische leger, dat in Santa Brígida gestationeerd is, verantwoordelijk.

Deze legerafdeling heeft heel welwillend in 1999 de luidklok, - welke de Nederlandse Vereniging Canarias (NVC) ter gelegenheid van haar toen 25-jarige bestaan, aan het bestuur van de Kathedraal van Stª Ana in Las Palmas de Gran Canaria heeft geschonken, als genoegdoening voor datgene wat de Hollandse vice-admiraal Pieter van de Does uit haar torens meenam -,  vanuit Puerto de La Luz naar de Kathedraal overgebracht.Hiermee is, weliswaar heel kort door de bocht, het hoe en waarom uiteengezet van de bijeenkomst welke op vrijdag 2 juli 2010 heeft plaatsgevonden.

Eerst hebben om 19:30 uur op de trappen van het Stadhuis van Santa Brígida de autoriteiten samen met enkele genodigde vertegenwoordigers van de Nederlandse Gemeenschap op Gran Canaria een kleine militaire parade afgenomen, een zogenoemde Retreta Militar por la banda de cornetas en tambores del Regimento de Infantería L. Canarias 50 “El de Batán”.

Deze ‘mini-taptoe’ is in de Club de Majores (Senioren Club) gevolgd door een lezing over de Slag bij El Batán die dit keer op uitnodiging van de jongste burgemeester van Gran Canaria, Lucas Bravo de Laguna Cabrera, werd gehouden door de Ilmo. Sr. Don Tomás van der Walle de Sotomayor, Marqués de Guisla Ghiselin, Director de La Real Sociedad Economica de Amigos del Pais de Gran Canaria.
Hierin zette de Markies in het kort het verband en de redenen voor het houden van een zelfverdedigingsoorlog uiteen, aan de hand van o.a. Pieter van der Does en welke via de Amerikaanse president Truman in onze huidige tijd belandde.

Tomás, Markies de Guisla Ghiselin, werd tijdens zijn voordracht geflankeerd door Lucas Bravo de Laguna Cabrera, de burgemeester van Stª Brígida en Amalia Encarnación Bosch Benítez, de loco-burgemeester en wethouder van Stadsontwikkeling – Architectuur, Milieu, Volkshuisvesting en Toerisme; evenals door de kolonel van het 50 Regiment Infanterie. Als eregast zat de ex-president van de Canarische Regering, Don Lorenzo Olarte, aan de voorzitterstafel.

  Als officieel genodigde Nederlandse vertegenwoordigers waren aanwezig: de voormalige Nederlandse honorair consul, Joep Hezemans en zijn dochter; de voormalige voorzitter van de NVC, Toos Ebben-Manders; voormalig NVC-bestuurslid en correspondent voor www.hollandsenieuwe Hans Camps met echtgenoot Wim Roxs; en NVC-lid, persfotograaf en journalist, Johan van de Laan.

ZATERDAG 3 JULI 2010
Op zaterdag 3 juli 2010 heeft de kranslegging voor de gevallenen van beide zijde  plaatsgevonden in de Santa Catalina-kapel van de Katedraal van Santa Ana in Las Palmas de Gran Canaria, welke van Nederlandse zijde o.a. is bijgewoond door de huidige voorzitter van de NVC, de heer Jaap Commandeur en zijn echtgenote.

Deze kranslegging is voorafgegaan door officieel 14 keer een klop op de deur van het hoofdportaal te geven, dit als symbool voor elke dag, dat in 1599 de hoofdstad van Gran Canaria  veertien dagen lang bezet is geweest door de Vice-admiraal van de Hollandse vloot, de uit Leiderdorp afkomstige Jonkheer Pieter van der Does.

Direct na de kranslegging is de, op de naast de hoofdingang in het interieur van de Kathedraal op een ereplaats hangende, luidklok geluid – welke in 1999 door de NVC (met sponsoring van een uiterst klein deel van het Nederlandse bedrijfsleven) is geschonken.

 

gc0245d_large-1.jpg 

campanaconmemorativadelay61_large.jpg
Naar verluidt, wil de huidige Decaan van de kathedraal de klok op zijn ereplaats weghalen en in een van de torens van de Kathedraal hangen, om deze echt te gaan gebruiken waarvoor die gegoten is. Reden: het is de enige klok van de Kathedrale Basiliek van Santa Ana in Las Palmas de Gran Canaria  welke een toon voortbrengt die tot op ene halve octaaf geheel zuiver is, dus met een mooi aangenaam – sonoor – geluid!”

Aansluitend aan het luiden van de ‘NVC’-klok zijn er autobussen naar de Jardín Canario in Tafira vertrokken, van waaruit er  – op het moment,dat we dit schrijven -  een wandeling gemaakt wordt door de Barranco van Guiniguada naar Monte Lentiscal.
Dit is de historische route welke in 1999 is afgelegd door de 4.000 Hollandse soldaten die bij El Batán, in een hinderlaag gelokt, met duizenden tegelijk, in de pan werden gehakt door een handjevol (400) Canario’s..

De wandeling wordt gevolgd door een lunch voor de officieel genodigde wandelaars. En na dit programmaonderdeel gaan we dan op naar de 412e verjaardag van de Slag bij El Batán: op - of rond - zondag 26 juni 2011.
kleurlogoCanarias.png


Pieter Van Der Does, 'piraat' of admiraal?

“LAS PALMAS DE GRAN CANARIA - 20 juli 2009 - Het navolgende krantenartikel is op maandag 20 juli 2009 geschreven door de Grancanarische leraar, journalist en schrijver Jaime Rubio Rosales:
Dezer dagen heeft Antonio Bethencourt Massieu, onderscheiden met de ‘Premio Canarias de Historia’, leraar van Canarische geschiedkundigen en mijn boezemvriend zich nogal nijdig gemaakt. Hij deed dit, omdat wetenschapper Willem Hovestreydt afgelopen week in een artikel in dagblad ‘La Provinciaheeft gemeld, dat Van der Does geen piraat was (zoals men zegt op de Canarische Eilanden), maar admiraal.

De mosqueo (geïrriteerdheid) van Bethencourt komt, omdat hij denkt, dat geen enkele Canarische geschiedkundige de betreffende admiraal piraat noemt, wat een vreselijke vergissing zou zijn. En het kan zijn, dat hij gelijk heeft; maar in de geschreven pers, zelfs in Carnavalsteksten(!), noemt men hem altijd piraat en zo kent ons volk hem ook. Het is echter goed, dat men deze vergissingen corrigeert, zoals wij die toepassen op andere grote zeehelden zoals Drake of Sir Walter Raleigh.
                                   can-stock-photo_csp6396065-1.jpg

Het geval wil, dat we tot nu toe van Pieter van der Does bijna niets afweten en wel om één reden: tot voor kort was hij een onbekende in zijn eigen land!

Nu echter weten we, dat hij de zoon was uit een aristocratische en rijke familie die in de nabijheid woonde van het riviertje ‘De Does’ (vandaar zijn achternaam) in het nabij de kust gelegen Leiderdorp. Het is uitgerekend in de Universiteit van Leiden waar we een van de weinige ‘Van der Does-specialisten’ tegenkomen: Willem Hovestreydt, met wie ik enkele weken geleden het genoegen had, de lunch te bij enkele gemeenschappelijke vrienden in Agaete.

We hebben daar lange gesprekken gevoerd over ons personage en we hebben er enkele interessante documenten kunnen inzien. Iets wat mijn aandacht trok, is, dat Van der Does door zijn volk als een heilige wordt beschouwd, omdat hij heel edelmoedig en vriendelijk was. Echter, wij Canario’s, zien hem als de duivel van die barbaarse aanval op de stad Las Palmas welke werd uitgevoerd met een vloot van 74 schepen en 11.000 perfect getrainde manschappen op 26 juni 1599: 410 jaar geleden!

Ondanks alles hebben wij Canario’s de Hollanders verslagen bij Cruz del Inglés (in feite zou men dit Cruz del Holandés moeten noemen) nabij Santa Brígida. Naar dit plaatsje waren onze burgers gevlucht, samen met milities die niet alleen uit Las Palmas kwamen, maar ook uit Telde, Arucas, Gáldar en van bijna het gehele eiland. De strategie was, om de door Guiniguada oprukkende Hollanders uit te putten.

En inderdaad, bij aankomst op Cruz del Inglés waren  zij door de zon, de vegetatie en de enorme klim gedecimeerd. Rematar la faena fue coser y cantar (Ze om te leggen, was een koud kunstje ). Mijn grootvader, Teodoro Rosales, hoogleraar Geografie en Geschiedenis en officieel schrijver van de stad Arucas, beschreef het in de volgende bewoordingen:

Juli negentien-negen-en-negentig/de zesentwintigste dag/met donderbussen en lichte wapen/is ons leger naar Las Palmas gegaan./In zestig schepen/ bracht Van der Does, hun Admiraal/een onafzienbaar geschut en negenduizend opvarenden./Las Palmas was/door zijn muren afgesloten/en slechts bewoond door achthonderd zielen.

De aanval van Van der Does heeft een waardig respect in een roman van Dan Brown.

Ik refereer aan het geheimzinnige feit van zijn aanval op de Kathedraal van Las Palmas en, merkwaardig genoeg, op haar Historisch Archief.

- Welke documenten van de Canarische geschiedenis zocht Van der Does?
- Wat deed hij met deze documenten?
- Zocht hij misschien naar het gegeven van de oprichting van de Orde der Tempeliers van Las Palmas?
- Of zocht hij aanwijzingen over de Tempelschat die, volgens bepaalde  bronnen, via Las Palmas zijn weg gevonden zou hebben naar Amerika?

-  Wisselde Columbus daarom de zeilen van zijn karvelen voor andere met het rode Tempelierskruis, waarmee hij in Amerika aankwam?
- Lag Canarias op de geheime route van de Tempelorde naar Amerika?

Voor wat betreft de Archieven van de Kathedraal, weten we, dat deze niet in Nederland zijn. Er zijn mensen die zeggen, dat ze verloren zijn gegaan en anderen zeggen, dat deze nog steeds op Canarias zijn. Maar, waar? Wat is het “gevaar”, om niet bekend te maken waar deze archieven zijn?

Van der Does heeft ook de luidklokken van de Kathedraal meegnomen en deze omgesmolten, om er kanonnen van te laten vervaardigen. Bovendien liet hij een protestants Te Deum opdragen in de Kathedraal van Las Palmas!

Dit was dus, Pieter van der Does, een doorgewinterde zeeman die mislukte op Gran Canaria.”
J.R.R.
kleurlogoCanarias.png


‘Hollandse propaganda maakte
van der Does tot winnaar’

GRAN CANARIA - maandag 29 juni 2009 - De Nederlandse geschiedkundige Willem Hovestreydt is op Gran Canaria, om er te spreken over vice-admiraal Pieter van der Does, die de Hollandse Vloot leidde en probeerde de Slag bij El Batán (in Santa Brígida) te winnen, die 410 jaar geleden, op 3 juli 1599, eindigde. Journaliste Elena G. Montero had op Gran Canaria een interview met wetenschapper Willem Hovestreydt, dat op zaterdag 4 juli 2009 is gepubliceerd in het regionale dagblad ‘La Provincia’. ‘Gran Canaria Actueel’ heeft voor u de vragen van Elena en de antwoorden van Willem voor u vertaald:

“Hoe bent u zich gaan interesseren voor het personage?”
- “Alles begon twee jaar geleden, toen ik interesse kreeg voor alle documenten die handelen over Pieter van der Does, over zijn kasteel en zijn loopbaan. Begin 2009 wenste de gemeente Santa Brígida een vriendschapsband aan te gaan met Leiderdorp, de plaats waar het kasteel van Van der Does stond en waar ik woon. Wethouder Amalia Bosch Benitez nodigde me uit, om over hem te komen spreken op de verjaardag van de Slag bij El Batán. En, dit lijkt me een goed moment, om te proberen de interesse van de mensen in Nederland te wekken in de Van der Does-herdenking, speciaal in Leiderdorp en zoals men hem hier op de Canarische Eilanden kent.

Overzicht_voorgevel_met_in_het_fronton_het_wapen_van_Rijnland_daaronder_een_reeks_wapens_van_de_dijkgraaf_en_de_hoogheemraden_-_Halfweg_-_20366123_-_RCE.jpg 

                                 In  het fronton, het wapen van Rijnland.
“Hoe was Admiraal van der Does voor de invasie op het Eiland?”
- “Hij was niet alleen een piraat zoals men hem in de volksmond noemt. Van der Does was een belangrijke persoon in zijn tijd, die voortdurend contact had met personen die aan de macht waren, hoewel hij tegenwoordig in Nederland nagenoeg vergeten is. Voor de invasie, die in 1599 aanleiding was tot de expeditie, die als doel had de watermolen in te nemen en die leidde  tot de Slag bij El Batán, was Pieter van der Does luitenant-admiraal in het Hollandse leger en bekleedde hij o.a. openbare functies, hij was dijkgraaf van Rijnland, meester-generaal van de Artillerie en vice-admiraal van de Hollandse Vloot…”

“Waarom besloten de Hollanders het eiland Gran Canaria aan te vallen?”
- “De Lage Landen waren al decennia lang in een voortdurende oorlog met Spanje verwikkeld. In 1599 was hun internationale macht aanzienlijk gegroeid. De expeditie met Van der Does aan de leiding, was de eerste van alle die men uitvoerde, maar de instructies die hij kreeg, waren niet duidelijk, men moest zoveel men kon, schade toebrengen aan de koning van Spanje. Maar men zei er niet bij, hoe men dit zou moeten doen. De Spaanse kusten werden heel goed verdedigd en de Canarische minder, althans, dat dacht men, en om die reden is men het eiland binnengevallen.”

“Wat gebeurde er met de luidklokken van de Santa Ana-Kathedraal die men bij het bezoek aan het Eiland meenam? Luidt er daar nog een van in Nederland?”
- “De Hollanders namen meer dan 100 ‘pipas’ wijn, suiker, het uurwerk en de luidklokken van de Kathedraal, de zware artillerie en enkele archieven met de ‘Geschiedenis van Canarias’ mee, maar dit is nooit méér geweest , dan de hoge kosten die men voor de expeditie van Van der Does heeft uitgegeven.  In 1999 heeft de Nederlandse gemeenschap een luidklok geschonken aan de Kathedraal, die symbool staat, voor wat er 410 jaar geleden gebeurd is. Maar ik weet niet, wat er gebeurde met de originele luidklokken, zeker is, dat ze in geen enkel museum zijn terug te vinden.”

”En wat gebeurde er met de archieven, die verhalen over de geschiedenis van de Canarische Eilanden?”
- “Men weet niet waar deze archieven zouden kunnen zijn, waarover men nooit iets heeft verteld. Men weet niet meer, dan, dat de soldaten die naar het eiland kwamen en het overvielen, deze meegenomen hebben, net zoals zoveel andere zaken.”

“Wat waren de plannen van de soldaten die onder bevel stonden van kapitein Van der Does?”
- “Bij de landing op het eiland eiste de kapitein een aanzienlijke hoeveelheid gouden munten en hij wilde, dat de Staten van Holland en Zeeland zouden overheersen. Men wilde de eilanden een deel van Holland maken, waarbij men moet bedenken, dat ze koloniserende Staten waren en, dat de eilanden niet hun enige doel waren.”

Hoe beleeft men in Nederland de verjaardag van die 3e juli waarop ongeveer 700 Canario’s  4.000 Hollandse soldaten hebben verslagen.”
- “De waarheid is, dat de 3e juli een dag is zoals alle andere, deze is geen reden tot feestvieren. De dag is niet heel erg bekend, als zijnde de dag waarop duizenden Hollandse soldaten een Slag verloren en daarmee de verovering van Gran Canaria.”

“En de Hollanders in dat tijdperk, hoe beleefden zij het moment, waarop ze kennis namen van het gebeurde?”
- “Na de grote mislukking op de Canarische Eilanden, trok de expeditie verder naar het eiland Santo Tomé waar, ten gevolge van tropische ziekten, ongeveer duizend soldaten en de eigen luitenant-generaal Van der Does in datzelfde jaar, 1599, het leven lieten. Toen de expeditie naar Holland terugkeerde, was de officiële propaganda van de overheid  aan de burgers, dat deze geheel succesvol was geweest; en in de loop van de eeuwen is dit in de vergetelheid geraakt. Zoals gezegd, is een van de redenen waarom ik hier ben, het redden van de geschiedenis, niet alleen die van Van der Does, maar die van Holland. Opdat het Nederlandse volk deze kent, net zoals de Canario’s die van hen kennen.
kleurlogoCanarias.png


“Verduidelijkingen over Van der Does”

LAS PALMAS DE GRAN CANARIA - zaterdag  18 juli 2009 -  Op vrijdag 17 juli 2009 is in dagblad ‘La Provincia’ het onderstaande artikel verschenen, dat geschreven is door de Canarische geschiedkundige Antonio de Bèthencourt:

“Met dit artikel heb ik niets anders voor, dan het simpele feit, om het dagblad LA PROVINCIA te verzoeken, dat men overgaat tot het vermijden van vergissingen en correcties. Dit, telkens als men opschudding rond de verjaardag van de aanval en de bezetting van Las Palmas door Van der Does, oproept;  waarbij men volhardt, dat de Slag waarin zijn troepen zijn verslagen, in El Batán heeft plaatsgevonden en niet in La Cruz del Inglés.

Cruz del Inglés: waarbij we ons al jarenlang afvragen; waar haalt men dat van El Batán vandaan als strijdplaats? Ter hoogte van El Batán zouden de opperbevelhebbers zich hebben bevonden, maar de Slag zelf heeft men gevoerd bij La Cruz del Inglés.

Waarom dan niet Cruz del Holandés? Simpelweg, omdat op de eilanden allen die van de Noordelijke Oceaan afkomstig waren, werden aangeduid als Engelsen, inclusief zelfs de “betweterige” inquisiteurs van de Heilige Stoel.

Waarbij ik op verduidelijkingen doel, door te proberen enkele van de door Drs. Willem Hovestreydt gedebiteerde teniet te doen, waarvan ik vind, dat deze belangrijk zijn. Op deze eilanden is geen enkele geschiedkundige, die admiraal Van de Does als piraat heeft gekwalificeerd. Een piraat die een oorlogsvloot commandeerde van meerdere eenheden zoals men nog nooit eerder had gezien? Wat betreft de objectiviteit is het, behalve, dat men Philips de tweede wilde afstraffen, meer aannemelijk, dat het de Engelsen vooral te doen was, om het verkrijgen van geld bij hun aanvallen op de steden. Destijds was er op de Canarische Eilanden geen geld, alleen Indiaans zilver.

“Waarom zilver…? Van der Does probeerde aan land te gaan in La Coruña, in Cádiz en op La Palma. Na de mislukking, van het niet aantreffen van het zo gewaardeerde witte metaal, dirigeerde hij zijn vloot richting Amerika. Daartoe verdeelde hij deze in een deel naar de Antillen en een ander deel naar Patagonié. Dit, met het doel het gewaardeerde metaal bijeen te brengen met man tegen man gevechten in steden die gemakkelijk waren aan te vallen. De mislukking was een geweldige afgang.

Ik denk, dat de terugkeer van het restant van de Hollandse vloot, niet gevierd is met uitbundig gejuich, want in de loop der eeuwen hebben de geschiedkundigen deze vergeten.

De reden: Bij het waarderen van het verkregen resultaat bij de inname van Las Palmas, dat de aanvallers vanzelfsprekend eisten van de operatie, kwamen zijn investeerders erachter, dat driekwart van de totale opbrengst Hollandse en sommige Venetiaanse en Genovese verliezen waren.


Satelliet-opname: Straat (van) Magellaan (¹).

Voor Van der Does bestond de operatie, net als voor alle anderen die in die eeuw de eilanden aanvielen, uit hetzelfde: zilver zoeken op weg naar Amerika via de Straat (van) Maghellaan(¹) om zodoende in de Chinese zee de Kruideneilanden te bereiken em naar hun land terug te keren via de Kaap. Dit was handel, die voor 90% de investering van zee-expeditie kon terugverdienen.

“Wat eiste Van der Does hier? De exacte hoeveelheid zilver die de Koning verkreeg via zijn  heffingen op de stad (A. Macias). Goede informatie! Of niet dus? Negatief, omdat men, ondanks de inname, men er niet in slaagde in de poging, om in Santa Cruz de La Palma aan land te gaan.

Voor wat betreft de archieven die men bij de inname, samen met de luidklokken, meenam die, zo men wil, nergens tevoorschijn komen en waarvan men er enkele bewaart in de Kathedraal,  evenals bij het Gerechtshof en de Gemeente – hoewel die erg van rol veranderd zijn tijdens onze Burgeroorloog -  is geen bewijs, want ze verbrandden in 1842. Ik vraag me af, “waarom men de papieren niet, net zoals het zilver en andere waardevolle voorwerpen in de dagen voor de inval van de Stad naar boven heeft gebracht? Dat het zilver in het gebied Santa Brígida-San Mateo was, daarover bestaat geen enkele twijfel. Want deze goed geïnformeerde admiraal verliest niet de slag bij La Cruz del Inglés, als dit niet was, om zijn precieze doel, het zilver te pakken te krijgen.

Ten slotte, wil ik wethouder Amalia Bosch aanraden, dat zij aan haar gast het boek van Remeu, dat hij in 1999 publiceerde over de aanval van de admiraal, overhandigt. En, dat men hem (Willem Hovestreydt, Red.) interesseert voor sommige artikelen die zijn gepubliceerd in de Anuario de Estudios Atlánticos door Bernal, Everaert, enz.

Om te eindigen, een laatste afvragen: Van waar komt het, dat het Regimiento de Infantería de Canarias 49, waarin ik heb gediend, erfgenaam was van de eenheden die in de 16de Eeuw eenvoudige provinciale milities waren? Twee systemen van eenheden die zo helder zijn als het water wat we drinken.”

(¹) De juiste spellingswijze van de naam van de zeestraat ligt niet vast. Straat (van) Magellaan wordt het meest gebruikt. Daarnaast zijn echter ook de namen Magalhãesstraat, Magallanesstraat, Straat Magallanes, Straat (van) Magalhães en variaties hierop in gebruik (Red.).


Antonio Bethencourt Massieu

Antonio Bethencourt Massieu: is auteur van talloze werken die gepubliceerd zijn in boekvorm, artikelen en wetenschappelijke lezingen, waaronder zeker genoemd moet worden  Canarias y Inglaterra: el comercio de vinos (1650-1800) - De Canarische Eilanden en Engeland: de wijnhandel (1650-1800) -, dat een momenteel nog steeds een werk is, dat refereert aan een zo belangrijk aspect van de Eilanden voor wat betreft hun relaties in de loop van de Geschiedenis. De onvermoeibare tachtiger zet ook nu nog zijn onderzoekswerk voort, vooral op het terrein van de Moderne Geschiedenis van de Canarische Eilanden, waarin hij een gerenommeerde deskundige is. Bij zijn puur wetenschappelijke onderzoekswerk moet men zijn professionele eigenschappen optellen: zoals die van: hoogleraar Moderne Geschiedenis, Rector van de Univeriteit van La  Laguna van 1976 tot 1989,  Rector van de UNED en het bekleden van andere functies bij diverse instanties, seminars enz
kleurlogoCanarias.png


De aanval van Van der Does,
in een nieuw boek

La Cruz del Inglés’, van Luis Junco,  gepresenteerd in Fundación MAPFRE Guanarteme


LAS PALMAS DE GRAN CANARIA - woensdag  27 februari 2008 - In het boek wordt op een literaire manier de historische gebeurtenis naverteld die in 1599 is voorgevallen op Gran Canaria, toen de Staten Generaal van Holland aanvielen en er een invasie plaatsvond op de kusten van het eiland. Dit werk behoort tot de collectie ‘Episodios Insulares’, een ambitieus onderwijskundig project van Cam-PDS Editores, het is een uitgave die bestemd is voor leesonderricht aan volwassenen en kinderen.
episodios-insulares_large.jpg
                   Een gedeelte van het boekomslag ‘La Cruz del Inglés’, van Luis Junco.
In de eerste zeven nummers, behandelt men van elk eiland een historisch feit, welke in verschillende eeuwen zijn voorgevallen.


Pieter van der Does (Leiden, 1562 – Sao Tomé, 24 oktober 1599) was een Nederlandse vlootvoogd. Hij was de zoon van Jacob van der Does, schepen van Leiden ten tijde van het Leidens ontzet. In 1586 kwam hij als super-intendant bij de vloot te werken waarbij hij de ondergang van de Armada in 1588 meemaakte.
In 1587 werd hij ook baljuw en dijkgraaf van Rijnland, een jaar later (eveneens) hoofdschout van Leiden. In 1588 kreeg hij de functie van luitenant-admiraal van het gewest Holland. Enige tijd daarna werd hij (ook) meester-generaal van de artillerie.In mei 1599 vertrok onder zijn leiding een vloot van Hollandse en Zeeuwse schepen richting de Spaanse-Portugese kust met de bedoeling deze aan een blokkade te onderwerpen daar men toentertijd met deze landen in een langdurige oorlog was verwikkeld (de Tachtigjarige Oorlog).Vanwege de zware verdediging lukte het Van der Does en zijn manschappen niet om dit voor elkaar te krijgen waarop zij doorvoeren naar Las Palmas op de Canarische Eilanden. Na deze te hebben veroverd reisde hij met een deel van de vloot door naar het aan de Afrikaanse Westkust gelegen Sao Tomé, toentertijd evenals de Canarische Eilanden Spaans bezit. Daar vond Pieter van der Does zijn einde vanwege verwondingen die hij bij de inname van Las Palmas had opgelopen.11 juni 1599

De eind mei 1599 vanaf de rede van Vlissingen vertrokken vloot bestaande uit 73 Hollandse en Zeeuwse oorlogs- en transportschepen onder de vice-admiraal jhr. Pieter van der Does bereikt de Spaanse noordkust. Het doel van deze expeditie is om de Spanjaarden in eigen wateren schade toe te brengen. De vloot gaat hierna tot beschieting van La Coruña over. Hierna wordt door van der Does, volgens ondertussen verkregen instructies, koers gezet naar de Canarische eilanden en West-Afrika.
Bron: M.A. van Alphen: ‘Kroniek der Zeemacht’ (2003)13 juli  1599
De eind mei 1599 vanaf de rede van Vlissingen vertrokken vloot, bestaande uit 73 Hollandse en Zeeuwse oorlogs- en transportschepen onder vice-admiraal jhr. Pieter van der Does bereikt na de verovering op 28 juni van Las Palmas (Canarische eilanden) het eiland Gomera. Ook dit eiland wordt door de Nederlandse armada aangevallen en vervolgens geplunderd. Hierna keert de helft van de scheepsmacht terug naar de Republiek. De andere helft vervolgt onder van der Does de expeditie naar het voor de Westkust van Afrika gelegen eiland Sao Tome.
Bron: M.A. van Alphen: ‘Kroniek der Zeemacht’ (2003)Adel
Vanwege zijn verdiensten kreeg hij van de Staten van Holland de heerlijkheden Vriesekoop en Rijnsaterwoude.Literatuur:
Ebben, M.A., De aanval van Pieter van der Does op Las Palmas de Gran Canaria (1599) en de Nederlandse expansie rond 1600, 1999
Lem, A. van der, Ebben, M.A., Fagel, R.P. & Sicking, L.H.J. (Ed.), De Opstand in de Nederlanden, 1555-1609

http://www.cam-pds.com
C/ Castillo, 6
Edificio Cultural Ponce de León
35001 Las Palmas de Gran Canaria
Tfno.: 928 310 333Fax   : 928 319 458Pieter van der Does
kleurlogoCanarias.png
 


Pieter van der Does
De aanval op Las Palmas

Pieter van der Does (Leiderdorp 1562 - Sao Tomé, 24 oktober 1599) is een Nederlands vlootvoogd. Hij is de zoon van Jacob van der Does, schepen van Leiden ten tijde van het Leidens Ontzet. Pieter stamt af van het adellijk geslacht van der Does. Hij is getrouwd met Filipote van Duivenvoorde. Uit het huwelijk is erfdochter Hendrika van der Does (1589-1653) geboren die in 1600 met Adriaan van Mathenesse (1563-1621) is gehuwd.

Levensloop
In 1586 komt Pieter van der Does als superintendant bij de vloot te werken waarbij hij de ondergang van de Spaanse Armada in 1588 meemaakt; in  dit jaar  raakt hij gewond tijdens het beleg van Geertruidenberg. In 1587 wordt hij ook baljuw en dijkgraaf van Rijnland, in 1588  (eveneens) hoofdschout van Leiden. Op 23 december 1588 krijgt hij de functie van viceadmiraal van het gewest Holland. Enige tijd daarna wordt hij (ook) meester-generaal der artillerie. In 1594 raakt hij gewond tijdens het beleg van Groningen.

In 1597 wordt hij, als eerste die deze functie ooit uitoefende, viceadmiraal van de Admiraliteit van de Maze en in 1599 viceadmiraal van de Admiraliteit van Amsterdam. In mei 1599 vertrekt onder zijn leiding een vloot van Hollandse en Zeeuwse schepen richting de Spaanse-Portugese kust met de bedoeling deze aan een blokkade te onderwerpen daar men dan met deze landen in een langdurige oorlog is verwikkeld (de Tachtigjarige Oorlog: 1568 -1648).
Ataque_van_der_does_las_palmas-2.jpgVanwege de zware verdediging lukt het Van der Does en zijn manschappen niet om dit voor elkaar te krijgen, waarop zij zijn doorgevaren naar Las Palmas de Gran Canaria. In de zomer van 1599 naeemt hij de stad in maar kan die maar enkele dagen vasthouden.
FOTOWapenSantaBrgida-2-2.jpg

                        POR ESPAÑA Y POR LA FE VENCIMOS AL HOLANDÉS,
                                   het stadswapen van La Villa de Santa Brígida
                                 VOOR SPANJE  EN VOOR HET GELOOF
                         HEBBEN WE  
DE HOLLANDER OVERWONNEN.

De verovering van Gran Canaria mislukt en na zware verliezen reist hij met een deel van de vloot door naar het aan de Afrikaanse Westkust gelegen Sao Tomé, dan evenals de Canarische Eilanden Spaans bezit. Daar vindt Pieter van der Does zijn einde vanwege verwondingen die hij bij de inname van Las Palmas heeft opgelopen; sommige bronnen melden echter dat hij is gestorven aan malaria.

Netherlands_Leiderdorp_Huis_ter_Does_1.jpgBezittingen
Vanwege zijn verdiensten krijgt hij van de Staten van Holland de heerlijkheden Vriezekoop en Rijnsaterwoude. Rond 1591 koopt hij Huis ter Does dat tot een eeuw daarvoor in bezit van de familie Van der Does is geweest. Hij en zijn vrouw laten het in 1598 her- of verbouwen.
zzzzzzzislas-canariaslogo-486.jpg


 

kaart_canaria-5-16.jpg

aaaaLOGOMETBANNERGranCanariaActueel-2--209.jpg


 

yyy1208786641_smileyhuilend-34.jpg zon-176.jpg